Hasiera / Apunteak / Filosofia eta etika /

Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Filosofia eta etika, mailaren arabera

Filosofia eta etika ikasgaiko gehien kontsultatutako dokumentuak

  1. Platonen Ongiaren ideia: kontzeptua eta Errepublikako pasartea Batxilergoa

    Testuak Platonen filosofiaren Ongiaren ideia azaltzen du, Ideien munduaren goren maila gisa.

  2. Ezagutzaren teoria: ezagutzeko aukera eta egiaren teoriak Batxilergoa

    Testuak ezagutzaren filosofia lantzen du: zer den ezagutzea, ezagut daitekeen ala ez eta zein ikuspegi nagusi dauden (dogmatismoa, eszeptismoa, kritizismoa, perspektibismoa...).

  3. Egiaren teoriak: elkarrekikotasuna, pragmatismoa eta adostasuna Batxilergoa

    Dokumentuak egiaren hiru teoria nagusi aurkezten ditu: elkarrekikotasun edo egokitzapen teoria, teoria pragmatista eta teoria adostasunezkoa edo dialogikoa.

  4. Platonen ezagumenduaren teoria, mundu sentigarria eta mundu ulergarria Batxilergoa

    Testuak Platonen ezagumenduaren teoria azaltzen du haitzuloaren mitoaren bidez, eta ideien teoria eta teoria morala laburki aurkezten ditu.

  5. Nihilismoa eta balioen transmutazioa Nietzschen arabera Batxilergoa

    Dokumentuak nihilismoa aztertzen du, munduak eta giza bizitzak helburu eta zentzurik ez dutela baieztatzen duen filosofia-korrontea.

  6. San Agustin eta zoriontasuna: fedea, arrazoimena eta Jainkoa Batxilergoa

    Dokumentuak San Agustin Hiponakoaren bizitza laburki azaltzen du, Tagaste, Cartago, Erroma eta Milanen egindako ibilbidea eta kristautasunera egindako itzulera barne.

  7. Egia koherentzia gisa: teoria, Hegel eta testuingurua Batxilergoa

    Testuak egiaren koherentzia-teoria aztertzen du, Aristotelesen definiziotik abiatuta.

  8. Jakintza mitikoa eta jakintza filosofikoa: ezaugarriak eta bereizketa Batxilergoa

    Testuak jakintza mitikoaren ezaugarriak azaltzen ditu: oinarririk gabeko pentsamendua, akritikoa, arauemailea eta legitimazio soziala ematen duena.

  9. Egia irizpideak: egiaren definizioa eta filosofia DBH

    Dokumentuak egiaren kontzeptua aztertzen du, tradizioaren eta autoritatearen irizpideetatik abiatuta.

  10. Platonen suminezko arima: funtzioa eta bertutea Batxilergoa

    Testuak Platonen antropologia azaltzen du: gizakiak arima eta gorputza ditu, eta arima hiru zatitan banatzen da.

  11. Susmoaren filosofia: Nietzsche, Freud eta Marx mendebaldeko kulturaren kritikan DBH

    Testuak susmoaren filosofia aztertzen du, Nietzsche, Freud eta Marxen ikuspegiekin batera, eta horiek mendebaldeko zientzia, filosofia eta erlijioko ereduak nola kritikatzen dituzten azaltzen du.

  12. XX. mendeko filosofiaren hurbilketa orokorra: Marx, Nietzsche, Freud eta filosofia analitikoa DBH

    Dokumentuak XX.

  13. Jakintza mota nagusiak: arrunta, zientifikoa eta filosofikoa Batxilergoa

    Dokumentu honek jakintza motak aztertzen ditu: jakintza arrunta, jakintza zientifikoa eta jakintza filosofikoa.

  14. Platonen arimaren teoria: arima mota eta hegadun gurdiaren alegoria DBH

    Dokumentuak Platonen arimaren teoria azaltzen du, bere ideien teoriarekin duen lotura nabarmenduz.

  15. Etika eta morala: maila praktikoa eta teorikoa, desberdintasunak Batxilergoa

    Testuak moralaren eta etikaren arteko bereizketa aztertzen du.

  16. Filosofiaren oinarriak: jakintza, adarrak eta Antzinaroko filosofia Batxilergoa

    Testuak filosofiaren esanahia eta jatorria azaltzen ditu, eta filosofiaren adar nagusiak (metafisika, logika, epistemologia, antropologia, estetika eta politika) laburbiltzen ditu.

  17. Platon eta Aristoteles: errealitatea, aldaketa, gizakia eta zoriontasuna Batxilergoa

    Dokumentu honek Platonen eta Aristotelesen ikuspegi filosofikoak alderatzen ditu hainbat gairen inguruan: errealitatearen izaera, aldaketaren azalpena, ezagutzaren teoria, gizakiaren definizioa eta zoriontasunaren kontzepzioa.

  18. Platonen haitzuloaren alegoria: kontzeptu gakoak Batxilergoa

    Testuak Platonen haitzuloaren alegoria azaltzen du, bere dualismo metafisikoa ulertzeko sinbolo nagusia.

  19. Fedea eta arrazoia Tomas Akinokoaren arabera: harmonia eta hiru egia mota Batxilergoa

    Testuak fedearen eta arrazoiaren arteko harremanaren auzia aurkezten du, Agustin Hiponakoaren eta averroisten ikuspegien ondoren Tomas Akinokoaren posizioa azalduz.

  20. Bizitzaren zentzua: helburua, esanahia eta balioa Lehen hezkuntza

    Dokumentuak bizitzaren zentzuaren galdera hiru ikuspegitatik aztertzen du: helburu, esanahi eta balio gisa.

  21. Euskarazko falazien gida: argumentazio-akatsen azterketa eta sailkapena Batxilergoa

    Dokumentuak ohiko falazia logikoak aztertzen ditu, hala nola galdera konplexua, ad ignorantiam, argudio zirkularra, ad hominem edo post hoc.

  22. Sapere Aude: Ilustrazioa eta adingabetasuna Kanten arabera Batxilergoa

    Testuak Sapere Aude lelo latinaren esanahia azaltzen du eta Kantek Ilustrazioari buruz egindako ekarpena aztertzen du.

  23. Gurdi hegaldunaren mitoa eta hautezpen naturala: Platon eta Darwin Batxilergoa

    Dokumentuak Platonen gurdi hegalduna mitoa azaltzen du, arima arrazionala eta bere bi zatiak (zaldiak) irudikatuz.

  24. Zoriontasunaren etikak: eudonismoa, hedonismoa eta justizia Batxilergoa

    Dokumentu honek zoriontasunaren etikaren bi tradizio nagusiak alderatzen ditu: eudonismoa (Aristoteles) eta hedonismo-utilitarismoa, eta ondoren justiziaren etikak, deontologismo monologikoa (Kant) eta deontologismo dialogikoa.

  25. Argudio-akatsak: falazia motak eta haien ezaugarriak Batxilergoa

    Dokumentu honek argudio-akatsak edo falaziak azaltzen ditu: argudio itxuraz zuzenak baina okerrak direnak.

  26. Bizitzaren zentzua: ikuspegi transzendentea eta imanentea Batxilergoa

    Dokumentuak bizitzaren zentzuari buruzko bi ikuspegi nagusiak aztertzen ditu: zentzu transzendentea ematen dietenak eta zentzu imanentea ematen dietenak.

  27. Logika: oinarriak, logika formala, informala eta falaziak Batxilergoa

    Testuak logikaren oinarriak azaltzen ditu: zuzen argudiatzeko artea eta arrazoiketa zuzenaren arauak aztertzen dituen zientzia.

  28. Hannah Arendt: totalitarismoa, gaizkiaren hutsalkeria eta emakumearen askapena Batxilergoa

    Dokumentuak Hannah Arendten pentsamendu politikoa laburbiltzen du: totalitarismoaren sustraiak, Eichmann-en kasuan agertzen den gaizkiaren hutsalkeria, esparru publiko eta pribatuaren arteko bereizketa eta ekintza politikoaren kontzeptua.

  29. Kant-en Kritizismoa: ezagutza, etika eta metafisika Beste ikastaroak

    Testuak Kant-en filosofia kritikoaren hiru galdera nagusiak aurkezten ditu: zer ezagut dezaket, zer egin behar dut eta zer itxaron dezaket.

  30. Sofistak eta Sokrates: filosofia, hezkuntza eta etika antzinako Grezian Batxilergoa

    Dokumentuak antzinako Greziako bi korronte nagusi aztertzen ditu: sofistena eta Sokratesena.

Jakintza mota nagusiak: arrunta, zientifikoa eta filosofikoa

Filosofia eta etika-n eguneratua1,7 KB

Jakintza motak: -Jakintza arrunta: Ikusten dugunarekin badakigu zer gertatuko den: sua erre eta ondorioa gizakiak sen ona, aurre iritziak eta akritikoa da. -Jakintza zientifikoa: Esperimentazio eremuan dauden kausak ikertu eta erakusten digu. -Jakintza filosofikoa: Errealitatearen azken kausen ezagutza ematen digu. Jakintza filosofikoaren ezaugarriak: -Gogoetatsua: Errealitatea eta egia ezagutzea bilatzen du. -Irekia: Gauzen azken egia aurkitzea. -Arrazionala: Gizakiaren ezagumenera egokitzen diren erantzunak bilatu. -Global bateratzaile eta bateratua: Zientzia jakintza partzial sektorial eta espezializatua. -Errotikoa: Askatasunaren eta giza existentziaren zentzua . -Praktikoa: Gizakiaren ekintza bideratzen saiatzen da. -Sistematikoa: Errealitatearen
...
Jarraitu irakurtzen "Jakintza mota nagusiak: arrunta, zientifikoa eta filosofikoa" »

Platonen arimaren teoria: arima mota eta hegadun gurdiaren alegoria

Filosofia eta etika-n eguneratua2,56 KB

Askotan Aipatu dugun moduan, Platon dualista zen, bere ideia eta teoria nagusiak bi Elementu nagusitan bereizten zituen. Ezaguna dugu bere “ideien teoria”, hala Ere, beretsua den beste bat plazaratu zuen, “Arimaren teoria”. Bigarren teoria Hau ideien teoriarekin alderatuz, erlazio zuzen bat dutela esan genezake: argi Dago, batetik, arima ideien munduarekin erlazionatu dezakegula biak baitira Materiagabeko kontzeptuak; bestetik, gorputzaren alde fisikoa dugu, gorputza, Ukitu eta sentitu dezakeguna eta mundu sentigarriarekin bat datorrena.

                Aipatutako bi elementu hauek, Arima eta gorputza, gizakion osagaiak dira, beraz, Platonen ustez gizakia duala Da. Lehenengo elementua, arima, materiagabea da eta Platonek

...
Jarraitu irakurtzen "Platonen arimaren teoria: arima mota eta hegadun gurdiaren alegoria" »

Etika eta morala: maila praktikoa eta teorikoa, desberdintasunak

Filosofia eta etika-n eguneratua2,07 KB

Morala: Maila Praktikoa

Morala gizarte batean onartzen diren balio eta arauen multzoa da. Ongiaren eta gaizkiaren ikuspuntutik nola jokatu behar den adierazten duten kode moralak dira. Morala beti konkretua da eta maila praktikoan ematen da. Bizitzari lotuta dagoen zerbait da, gizarte-gertakaria, eta elkarbizitza antolatzeko aukera ematen du. Betidanik existitu da, gizakiak beti izan duelako ongiaren eta gaizkiaren zentzua; horren arabera, beti izan ditu ontzat hartzen zituen jokabideak, jarrerak... eta txartzat jotzen zituenak. Ongia eta gaizki hitzek beti izan dute esanahi bat gizakiarentzat, nahiz eta esanahi hori aldatu denboran zehar.

Morala hitzaz ulertu behar dena zera da: gizaki edo gizarte batek maila praktikoan erakusten duen ongiaren...

Jarraitu irakurtzen "Etika eta morala: maila praktikoa eta teorikoa, desberdintasunak" »

Filosofiaren oinarriak: jakintza, adarrak eta Antzinaroko filosofia

Filosofia eta etika-n eguneratua3,46 KB

Jakintza Filosofikoaren Disziplina Teoriko-Praktikoak

Filosofiarekin, giza espirituak unibertsoa arrazionalki ulertu nahi du.

Filosofiaren Adarrak

  • Metafisika: Errealitatea eta propietateak aztertzen ditu.
  • Logika: Hitzez adierazitako arrazoibideez arduratzen da.
  • Epistemologia: Ezagutzaren jatorriaz, baliozkotasunaz eta mugaz hausnartzen du.
  • Antropologia: Gizakia du aztergai, hainbat ikuspuntutatik: biologia, gizartea, kultura...
  • Estetika: Edertasuna eta artea zer diren aztertzen du.
  • Politika: Komunitatearekin lotutako giza alderdiez arduratzen da.

Jakintza Filosofikoa eta Bereizgarriak

Filosofia hitza bi hitzez osatuta dago: philo (maitasuna) eta sophia (jakinduria); beraz, "jakinduria maitatzea" esan nahi du. Pitagoras izan zen bere buruari filosofo...

Jarraitu irakurtzen "Filosofiaren oinarriak: jakintza, adarrak eta Antzinaroko filosofia" »

Platonen haitzuloaren alegoria: kontzeptu gakoak

Filosofia eta etika-n eguneratua2,28 KB

Haitzuloa: Gizonak lurpeko leizean, egun-argiaren sarreran

Platonek bere dualismo metafisikoa azaltzeko erabiltzen duen sinbolo bat da esaldi honetan agertzen dena. Leizea zentzumenen mundua da (mundu hautemangarria), eta bertan bizi direnak gu gara, gizakiok, ideien mundua (mundu adigarria) ezagutu aurretik.

Sua (Suargia)

Ezagutza faltsua eta inperfektua da, zentzumenen munduan zentzumenen bidez lor dezakeguna. Suak suposizioek eta sinesmenek ematen diguten ezagutza mota sinbolizatzen du.

Itzalak

Benetako objektuen eta pertsonen irudiak dira. Platonen ustez, ez dira benetako errealitatea, baizik eta zentzumenen bidez lortzen dugun ezagutza faltsua. Irudimenean dauden irudiak dira.

"Beren lokarrietatik askatu"

Zentzumenen munduko plazer materialak...

Jarraitu irakurtzen "Platonen haitzuloaren alegoria: kontzeptu gakoak" »

Argudio-akatsak: falazia motak eta haien ezaugarriak

Filosofia eta etika-n eguneratua2,87 KB

Argudio Akatsak: Falaziak

Argudio batzuk zuzenak diruditen arren, okerrak dira; hauek dira falaziak. Falaziak bi motatakoak izan daitezke:

  • Sofismak: Nahita egindako falaziak.
  • Paralogismoak: Nahi gabe egindako falaziak.

Galdera Konplexuak

Galdera batzuek aurresuposizioak izaten dituzte. Batzuetan egokia da galdera egitea, baina askotan galderak tranpak izaten dira. Helburua: solaskidea nahastuta ustea, gerora bere kontra erabiltzeko, nahi gabe baieztapenak izan ditzanà falazia sortzea.

Falazia mota nagusiak

Ad Ignorantiam

Definizioa: Enuntziatu batzuk faltsutzat jotzea, ez delako frogatu egiazkoak direnik. Konklusioa egitean “nahitaez”, “egia biribila da” eta horrelako terminoak erabiltzean, falazia da. Termino babesleak erabiltzen direnean,...

Jarraitu irakurtzen "Argudio-akatsak: falazia motak eta haien ezaugarriak" »

Gaitzaren hutsalkeria Arendt eta Kanten ikuspegitik: arrazoi pribatua eta autonomia morala

Filosofia eta etika-n eguneratua2,35 KB

Arendt eta Gaitzaren Hutsalkeria

Hannah Arendtek argudiatu zuen gaitza ez dela beti asmo maltzur batetik sortzen, sarritan pentsamendu kritikorik ez izatetik eta autoritatearen onarpen akritikotik baizik. Orduan, asmo maltzur baten emaitza da beti gaitza, edo plazeretik eta zalantzan jartzetik sor daiteke?

Arrazoi Pribatua eta Publikoa Kanten arabera

Immanuel Kantek, bere lan filosofikoan, funtsezko bereizketa bat ezartzen du arrazoi pribatuaren eta arrazoi publikoaren artean. Arrazoi pribatua judizio eta deliberamendu indibidualari dagokio, eta arrazoi publikoa, berriz, printzipio unibertsal eta partekatuen arabera pentsatzeko eta jarduteko gaitasunari.

Ikuspegi horretatik, ekintza gaiztoetan parte hartzen dutenek beren arrazoi pribatuak soilik...

Jarraitu irakurtzen "Gaitzaren hutsalkeria Arendt eta Kanten ikuspegitik: arrazoi pribatua eta autonomia morala" »

Sokrates: pentsamendua, metodo sokratikoa eta eragina

Filosofia eta etika-n eguneratua2,46 KB

Sokrates: Biografia eta Pentsamendu Filosofikoa

Sokrates K.a. 470. urtean jaio zen, eta Atenasko gizon jakintsuenetzat hartzen zuten, baina berak ez zuen bere burua horrela ikusten. Hori bere esaldi ospetsuarekin adierazten zuen: “Nik dakidan gauza bakarra ezer ez dakidala da”. Atenasko gazteei etika, politika eta elkarrizketa-teknikak irakatsi zizkien, betiere jarrera etikoa ahaztu gabe. Demokraziaren garaian bizi izan zen, eta hura gogor kritikatzeak heriotzara eraman zuen.

Pentsamenduaren Oinarriak: Sofisten Aurka

Sokratesek ez zituen inoiz sofisten teoriak onartu, eta bere pentsamendua haiek defendatzen zuten erlatibismoaren eta eszeptizismoaren aurkakoa zen erabat.

  • Antierlatibismo morala (unibertsalismoa): Balio moralak absolutuak eta
...
Jarraitu irakurtzen "Sokrates: pentsamendua, metodo sokratikoa eta eragina" »

Hobbes, Locke eta Rousseau: gizarte hitzarmenaren teoriak

Filosofia eta etika-n eguneratua2,48 KB

Gizarte Hitzarmenaren Teoriak

1. Thomas Hobbes (1588-1679): Hitzarmen Menpekoa

  • Ikuspegi ezkorra: Izakia berez bortitza eta berekoia da.
  • 1651ko Leviathan obra: Gizabanakoek hainbat askatasun eta eskubideri uko egin behar diete beraien gainetik dagoen gobernu-erakundeari boterea emateko.
  • Gobernu-erakunde honi "Leviathan Handia" deitzen dio.
  • Zeregina: Gizabanakoei segurtasuna ematea.

Hobbesek dio estatu buruek botere absolutua dutela. Zenbat eta botere gehiago utzi gobernuaren esku, orduan eta hobeto gauzatuko du bere zeregina.

2. John Locke (1632-1704): Hitzarmen Liberala

Filosofo britainiar enpirista da (esperientzian oinarritzen da egia ezagutzeko). Gizaki guztiak jatorriz izaera askea, burujabea eta berdina dute. Jatorrizko eskubide batzuk ditugu:...

Jarraitu irakurtzen "Hobbes, Locke eta Rousseau: gizarte hitzarmenaren teoriak" »

Sofistak eta Sokrates: filosofia klasikoaren bi ikuspegi

Filosofia eta etika-n eguneratua2,32 KB

Sofistak

  • Irakasteagatik kobratzen zuten eta beren irakaskuntzak arte politikoa nahi zutenei zuzentzen zitzaien funtsean.
  • Jakintza entziklopedikoa zuten. Diskurtsoa (itxia) edo agoia (eztabaida) erabiltzen zuten.
  • Pertsuasioa jazartzen zuten; argudiozko arguzien bidez, ikus-entzulea hunkitzeko gai zen, arrazoiketa bilatzen zuten. Baina bere diskurtsoak adostasun demokratikoa sortu eta legea sortu nahi zuen hirian.
  • Eszeptikoak ziren epistemologia eta moralezko erlatibistetan.
  • Aretea (bikaintasuna, bertutea) gizarte-ospearekin identifikatzen da, onarpen publikoarekin.
  • Ez dago inolako loturarik nomoen (lege politikoa) eta phisis (lege naturala) artean.
  • Atenasera iritsitako atzerritarrak ziren, potentzia handia zelako eta kontseilari politiko gisa jarduten
...
Jarraitu irakurtzen "Sofistak eta Sokrates: filosofia klasikoaren bi ikuspegi" »