Hobbes, Locke eta Rousseau: gizarte hitzarmenaren teoriak

Laburpena

Dokumentuak hiru filosofo klasikoren gizarte hitzarmenaren teoriak aurkezten ditu: Hobbes, Locke eta Rousseau. Bakoitzaren ikuspegi antropologikoa, estatuaren helburua eta boterearen izaera azaltzen dira. Ikaslea hiru ikuspegien arteko desberdintasunak ulertuko ditu.

Funtsezko puntuak

Hobbes-en ikuspegi ezkorra: gizakia berez bortitza eta berekoia da, eta estatuak segurtasuna eman behar die herritarrei.
Hobbesek Leviathan (1651) obran botere absolutua defendatzen du gobernu-erakundearentzat.
Locke enpirista da eta gizakiak askeak, berdinak eta burujabeak direla uste du, bizitza, askatasuna eta jabetza pribatua eskubide natural gisa dituztela.
Lockek boterearen banaketa proposatzen du, ez dagoelako boterea bakar baten esku egon behar.
Rousseauk gizakia jatorriz ona dela uste du ("Basati Ona") eta gizartean biltzeak hondatzen duela.
Rousseauk Borondate Orokorra, Guztien Ongia eta Herriaren Subiranotasuna kontzeptuak landu zituen, demokrazia modernoaren oinarriak finkatuz.

Frogatu zeure burua

Gizarte Hitzarmenaren Teoriak

1. Thomas Hobbes (1588-1679): Hitzarmen Menpekoa

Ikuspegi ezkorra: Izakia berez bortitza eta berekoia da.
1651ko Leviathan obra: Gizabanakoek hainbat askatasun eta eskubideri uko egin behar diete beraien gainetik dagoen gobernu-erakundeari boterea emateko.
Gobernu-erakunde honi "Leviathan Handia" deitzen dio.
Zeregina: Gizabanakoei segurtasuna ematea.

Hobbesek dio estatu buruek botere absolutua dutela. Zenbat eta botere gehiago utzi gobernuaren esku, orduan eta hobeto gauzatuko du bere zeregina.

2. John Locke (1632-1704): Hitzarmen Liberala

Filosofo britainiar enpirista da (esperientzian oinarritzen da egia ezagutzeko). Gizaki guztiak jatorriz izaera askea, burujabea eta berdina dute. Jatorrizko eskubide batzuk ditugu:

Bizitza
Askatasuna
Jabetza pribatua

Hobbesek ez bezala, Lockek pentsatzen du gizabanakoek besteak errespetatzen dituztela. Estatua guztiok sinatutako itun baten ondorioa da, askatasuna eta eskubideak koordinatzeko.

Lockek uste du gizabanakoek ez dietela beren eskubide eta askatasunei uko egin behar. Legeak bizikidetza hobetzeko egingo dira, eta arauak gobernatzaileen eta gobernatuen arteko harremana finkatzeko. Hobbesek ez bezala, Lockek boterearen banaketa proposatzen du, hau da, boterea ez da bakar baten esku egongo.

3. Jean-Jacques Rousseau (1712-1778): Hitzarmen Soziala

Ilustrazio Garaian gaude. Garai hartan gizakiaren aurrerapenean konfiantza handia zuten, baina Rousseauk, aldiz, ikuspegi ezkorra zuen.

Bere ustez, gizakiaren hasieran errukia eta laguntasuna sentitzen zituen. Hasierako gizaki honi "Basati Ona" deitzen dio. Berak dioenez, gizartean biltzearen ondorioz gizakiaren izaera ona hondatu egiten da.

Gizarte antolamendu egokienak honako hauek bateratu beharko lituzke:

Gizabanakoen askatasuna
Berdintasuna
Botere politikoa

Estatua herritarren borondate eta asmo guztiek sortua izango zen, eta agintea botoen menpe dago. Legeen helburua taldearentzat onena zer den bilatzea da. Rousseauk demokrazia modernoaren oinarriak finkatzen zituen.

Honako kontzeptu hauek erabiltzen hasi zen:

Borondate Orokorra
Guztien Ongia
Herriaren Subiranotasuna

Kontzeptu hauek ondorengo nazio-konstituzioetan erabili izan dira.

Ohiko galderak

Zein da Hobbesen gizarte hitzarmenaren funtsezko ideia?

Hobbesen ustez gizakia berez bortitza eta berekoia da, beraz gizabanakoek askatasun eta eskubide batzuei uko egin behar diete segurtasuna lortzeko. Horretarako, gobernu-erakunde boteretsu bat sortzen da, "Leviathan Handia" deitua.

Zer desberdintasun dago Hobbes eta Locke-ren artean?

Hobbesek botere absolutua defendatzen du, Lockek berriz boterearen banaketa proposatzen du. Locke-k uste du gizabanakoek ez dietela eskubideei uko egin behar, eta Hobbesek ez bezala, besteak errespetatzen dituztela pentsatzen du.

Zergatik da Rousseau "Basati Ona" kontzeptuarekin lotua?

Rousseauk uste zuen gizakia hasieran errukia eta laguntasuna sentitzen zituela, eta hasierako gizaki hori "Basati Ona" deitzen zion. Gizartean biltzearen ondorioz izaera ona hondatzen dela esaten zuen.