Fisika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Fisika, mailaren arabera

Fisika ikasgaiko gehien kontsultatutako dokumentuak

  1. Arkimedesen printzipioa: bultzada indarra fluido batean Beste ikastaroak

    Dokumentuak Arkimedesen printzipioa azaltzen du: fluido batean murgildutako gorputz batek goranzko bultzada jasaten du, deslekuratutako fluidoaren pisua adina.

  2. Indar kontserbakorrak eta energia mekanikoaren kontserbazioa Batxilergoa

    Dokumentu honek fisikako oinarrizko legeak laburbiltzen ditu: Newtonen hiru legeak, indar eta lanaren kontzeptuak eta energia mekanikoaren kontserbazioa.

  3. Mekanikako formulak: higidura, indarra eta pisua DBH

    Dokumentuak fisikako oinarrizko formulak biltzen ditu: desplazamendua, abiadura, azelerazioa, higidura uniformeki azeleratua (HZUA), Hooke-ren legea, Newton-en lege nagusiak, pisua eta marruskadura indarra.

  4. Marruskadura indarra: indarrak eta makinak fisikan DBH

    Testuak indarraren definizioa eta elementuak azaltzen ditu: aplikazio-puntua, norabidea, noranzkoa eta intentsitatea.

  5. Eremu grabitatorioa: Newtonen grabitazio legea eta indar-lerroak Batxilergoa

    Dokumentuak Newtonen grabitazio unibertsalaren legea azaltzen du: bi partikula materialen arteko indar erakarlea, masen biderkaduraren proportzionala eta distantziaren karratuaren alderantziz proportzionala.

  6. Keplerren legeak: planeten orbitak eta hirugarren legearen frogapena Lanbide heziketa

    Dokumentuak Kepler astronomoak planeten higiduraren inguruan ondorioztatu zituen hiru legeak azaltzen ditu.

  7. Atomoa osatzen duten partikulak: elektroia, protoia eta neutroia DBH

    Dokumentu honek atomoa osatzen duten hiru partikula nagusiak azaltzen ditu: elektroia, protoia eta neutroia.

  8. Mugimendu oszilakorra: definizioa, oreka puntua eta anplitudea Oposizioak

    Dokumentu honek higidura periodikoa, higidura bibrakor edo oszilakorra eta higidura harmoniko sinplea azaltzen ditu.

  9. Materia-sistemen oinarriak: substantzia puruak eta nahasteak DBH

    Dokumentuak materia-sistemen oinarrizko kontzeptuak azaltzen ditu: sistema materiala, disoluzioen kontzentrazio-formulak (masa%, bolumen% eta g/L) eta atomoaren egitura.

  10. Materia, propietateak eta magnitudeak: laburpena DBH

    Dokumentu honek materiaren kontzeptua azaltzen du, gorputza eta sistema materiala bereizten ditu eta kimikaren eta fisikaren arteko aldea zehazten du.

  11. Masa, bolumena eta dentsitatea: oinarrizko kontzeptuak eta ariketak DBH

    Dokumentuak zientzia-metodoaren etapak, oinarrizko eta eratorritako magnitudeak eta materiaren hiru egoerak (solidoa, likidoa, gasa) azaltzen ditu.

  12. Giza gorputzaren antolaketa, ardatzak, planoak eta mugimenduak Beste ikastaroak

    Dokumentu honek giza gorputzaren oinarrizko mailak azaltzen ditu: zelulak, ehunak, organoak eta aparatuak.

  13. Uhin-higidura: motak, magnitudeak eta adibideak Batxilergoa

    Dokumentu honek uhin-higidura azaltzen du: energia transmititzeko modu gisa, uhinen motak (mekanikoak eta elektromagnetikoak) eta hedapen-norabidearen arabera egiten den sailkapena (zeharkakoak eta luzetarakoak).

  14. Dinamika eta Newtonen Legeak: Indarren Azterketa DBH

    Testuak dinamikaren oinarriak azaltzen ditu: indarraren kontzeptua, indar-sistemak eta erresultantea, eta Newtonen hiru legeak (inertziarena, oinarrizko printzipioa eta akzio-erreakzioa).

  15. Uhinak: kontzeptuak, motak eta uhin funtzio orokorra Lehen hezkuntza

    Dokumentu honek uhinen oinarrizko kontzeptuak aztertzen ditu: espazioan hedatzen den perturbazio gisa, energia garraiatzen dute materia garraiatu gabe.

  16. Atmosferaren geruzak: troposfera, estratosfera, mesosfera, termosfera eta exosfera Lanbide heziketa

    Dokumentuak atmosferaren geruza nagusiak aztertzen ditu, troposferatik exosferara arte.

  17. Energia: kontzeptua, ezaugarriak eta motak DBH

    Dokumentu honek energiaren kontzeptua, unitate nagusiak eta jatorria azaltzen ditu, Eguzkiaren papera nabarmenduz.

  18. Grabitazio-eremuak: kontserbakortasuna, Newtonen legea eta Keplerren legeak Batxilergoa

    Testuak grabitazio-eremuen oinarriak azaltzen ditu: indar-eremu kontserbakorrak, energia potentziala eta Newtonen grabitazio unibertsalaren legea.

  19. Presioa eta fluidoak: fisikako ariketak eta azalpenak Lehen hezkuntza

    Dokumentu honek presioaren kontzeptua eta kalkulua, presio hidrostatikoa, Pascalen printzipioa, Arkimedesen printzipioa eta presio atmosferikoa azaltzen ditu.

  20. Korronteek sortutako eremu magnetikoa eta Lorentz-en indarra: oinarrizko legeak Batxilergoa

    Dokumentuak korronte elektrikoek sortutako eremu magnetikoa azaltzen du, korronte zuzen infinituarentzat eta korronte zirkularrarentzat.

  21. Korronte paraleloen arteko indar magnetikoa: Ampere-ren legea eta ezker-eskuaren araua Batxilergoa

    Dokumentuak bi korronte elektriko paraleloen arteko indar magnetikoa aztertzen du.

  22. Higidura: definizioak, magnitudeak eta ekuazioak DBH

    Dokumentu honek fisikako higiduraren oinarriak aurkezten ditu: posizioa, erreferentzia-sistema, ibilbidea, magnitude eskalarrak eta bektorialak.

  23. Unibertsoa: osaketa, antolaketa, higidura eta Big Bang teoria Batxilergoa

    Testu honek unibertsoaren osaketa, antolaketa eta higidura azaltzen ditu, bai eta zulo beltzak, grabitatea eta Big Bang teoria ere.

  24. Energia: motak, iturriak eta oinarrizko formula fisikoak DBH

    Dokumentuak energia fisikoaren oinarrizko definizioa eta bere motak azaltzen ditu: mekanikoa, termikoa, erradiatzailea, elektrikoa eta nuklearra.

  25. Keplerren hiru legeak: orbitak, abiadura areolarra eta periodoa Batxilergoa

    Dokumentuak Keplerren hiru legeak azaltzen ditu: planeten orbita eliptikoak, abiadura areolarraren kontserbazioa eta periodoaren eta distantziaren arteko erlazioa.

  26. Higidura eta indarrak: fisikaren oinarriak DBH

    Dokumentuak fisikaren oinarrizko kontzeptuak biltzen ditu: Unitateen Nazioarteko Sistema, magnitude oinarrizkoak eta eratorriak, higidura eta haren elementuak (posizioa, ibilbidea, denbora, distantzia, abiadura, azelerazioa) eta higidura uniformeki azeleratua.

  27. Uhinak, argia eta soinua: oinarrizko fisika DBH

    Dokumentu honek uhinen oinarrizko kontzeptuak aztertzen ditu, argiaren eta soinuaren propietateak barne.

  28. Grabitazioa, eremu elektrikoa eta efektu fotoelektrikoa: fisika laburpena Batxilergoa

    Dokumentuak Keplerren legeak, Newtonen grabitazio unibertsalaren legea eta Coulomben legea azaltzen ditu, baita eremu elektrikoaren eta indar-lerroen kontzeptuak ere.

  29. Fisika kuantikoa, nuklearra eta grabitazioa: gida osoa Batxilergoa

    Dokumentu honek fisika modernoaren hiru atal nagusiak laburbiltzen ditu: efektu fotoelektrikoa eta fotoiaren kontzeptua, erradioaktibitatea eta fisio eta fusio nuklearrak, eta Newtonen grabitazio unibertsalaren legea, indar kontserbakorrak eta Keplerren legeak.

  30. Indar eremu kontserbakorrak eta energia potentziala: grabitate eremua Batxilergoa

    Dokumentuak indar eremu kontserbakorrak eta ez kontserbakorrak bereizten ditu, eta lanaren eta energia potentzialaren arteko lotura azaltzen du.

Mekanikako formulak: higidura, indarra eta pisua

Fisika-n eguneratua1,16 KB

Desplazamendua= Xamaiera - X hasiera=X | abiadura= v=s/t  | HZU: *V= X-Xo / T-To. * X=Xo + V bider T. | azelerazioa: a= V-Vo/ T-To | HZUA. *V=Vo + a bider T. *X= Xo + Vo bider T + 1/2 bider azelerazio  bider T ber 2. | hookeren legea: F=K bider (luzeera - luzera hasiera) F = newton. K= newton/ metro. L= metro. | newtonen 2.Legea: F= m bider a.  M=kg. A=m/s ber 2. | newtonen 3.Legea: akzio erreakzio legea.| problema:    60N , zer indar goranzkoa eta bertikala egin beharko dugu gorputza 2 m/s ber 2 ko azelerazioarekin igo dadin. P=m bider g= 5 bider 9,8= 49N.  F= m bider a + 60= 5 bider 2 + 60 = 10+60= 70N. | pisua: P= m bider g. P= N. M= kg. G= 9,8 m/s2.  | marruskadura indarra: Fr = µ bider N. 0-1 artean.  Fr= N. µ= ez du unitaterik.
...
Jarraitu irakurtzen "Mekanikako formulak: higidura, indarra eta pisua" »

Atomoa osatzen duten partikulak: elektroia, protoia eta neutroia

Fisika-n eguneratua3 KB

ATOMOAK OSATZEN DUTEN PARTIKULAK: ELEKTROIA, PROTOIA, NEUTROIA

Daltonetik gaur egungo eredurainoko ibilbidea:Daltonek uste zuen atomoa zatiezina zela. Uste horrek XIX. Mendearen erdialdera arte iraun zuen. Orduan, zenbait partikula hauteman zituzten atomoen barruan, eta partikula horiek berberak ziren atomo guztietan. Hau da, partikula kopuruaren arabera bereizten ziren atomoak. Atomoa osatzen duten partikulak aurkitzeari esker, fenomeno elektrikoak azaldu ahal izan zituzten.Elektroia: Thomson elektroien aurkitzailea.Urte batzuk geroago, RobertMillikan estatubatuar zientzialariak elektroiaren masa eta karga neurtu zituen: 1,6 ∙ 10-19 C. Elektroiek karga elektriko negatiboa dute, eta oso masa txikia, atomoen barruan dauden beste partikula batzuekin...

Jarraitu irakurtzen "Atomoa osatzen duten partikulak: elektroia, protoia eta neutroia" »

Materia, propietateak eta magnitudeak: laburpena

Fisika-n eguneratua3,24 KB

Zer da Materia?

Materia espazioan tokia hartzen duen eta masa duen guztia da. Ura, zura, airea, etab. materia dira.

Gorputza eta Sistema Materiala

  • Gorputza: Muga zehatzak dituen materiari deritzo (adibidez, kutxa, liburua).
  • Sistema materiala: Muga zehatzik ez duen materiari deritzo. Sistema material batzuekin gorputzak egin daitezke; adibidez, puxika puzten dugunean, aireak puxikaren mugak hartzen ditu.

Zientzia eta Materiaren Azterketa

Zientziak munduan gertatzen dena arrazoiaren bidez azaltzea du helburu. Materiaren kasuan, bi alderdi ditugu: alderdi kimikoa eta alderdi fisikoa.

Kimika eta Fisika Materia Aztertzen

  • Kimika: Materiaren eraketari eta haren izaerari eragiten dieten aldaketak aztertzen ditu. Adibidez, ura nolakoa den, zein elementu kimikoz
...
Jarraitu irakurtzen "Materia, propietateak eta magnitudeak: laburpena" »

Giza gorputzaren antolaketa, ardatzak, planoak eta mugimenduak

Fisika-n eguneratua3,19 KB

Giza Gorputzaren Oinarrizko Kontzeptuak

Zelula

Zelula: izaki bizidunen oinarrizko atalak dira; hau da, bizidunen unitate anatomiko eta fisiologikoak. Adibidez: obulua, neurona.

Ehuna

Ehuna: antzera aldatu diren eta funtzio bera betetzen duten zelulen multzoa da. Adibidez: gihar-ehuna, hezur-ehuna.

Organoa

Organoa: funtzio bat betetzeko elkartzen diren ehunen multzoa da. Adibidez: gibela, bihotza.

Aparatu edo Sistema

Aparatu edo Sistema: funtzio bat betetzeko elkartzen diren organoen multzoa da. Adibidez: ugal-aparatua, arnas-aparatua.

Giza Gorputzaren Antolaketa

Giza gorputza honako ataletan banatzen da: burua, enborra, gorputz-adarrak. Goiko gorputz-adarra gerri eskapularretik dago lotuta enborrari, eta beheko gorputz-adarra gerri pelbikotik. Gerri...

Jarraitu irakurtzen "Giza gorputzaren antolaketa, ardatzak, planoak eta mugimenduak" »

Atmosferaren geruzak: troposfera, estratosfera, mesosfera, termosfera eta exosfera

Fisika-n eguneratua5,56 KB

Atmosferaren Geruzak: Sarrera eta Troposfera

Troposferaren ezaugarri nagusiak

  • Aire-fluxu konbektiboak (bertikalak eta horizontalak) gertatzen dira.
  • Atmosferan dauden gas gehienak ditu.
  • Hasierako 500 metroei geruza zikina deritzo.

Troposferaren altuera eta mugak

Troposferak 12 km-ko batez besteko altuera du. Bere muga tropopausa da. Poloetan 8 km-ko altuera du, eta Ekuatorean 18 km-ko altuera.

Troposferako gasak

Atmosferan dauden gas gehienak.

Gizakiaren eragina troposferan

Troposferaren hasierako 500 metroetan, geruza zikina ageri da. Hor bertan, gizakiok eragiten dugun kutsadura metatzen da, eta horren eraginez ozonoa suntsitzen ari da.

Troposferaren funtzioak

Fenomeno meteorologikoak sortzen ditu eta Lurraren tenperatura erregulatzen du.

Troposferan gertatzen

...
Jarraitu irakurtzen "Atmosferaren geruzak: troposfera, estratosfera, mesosfera, termosfera eta exosfera" »

Grabitazio-eremuak: kontserbakortasuna, Newtonen legea eta Keplerren legeak

Fisika-n eguneratua2,38 KB

Indar-eremu kontserbakorrak eta energia

Gorputz bat altuera jakin bateraino igotzeko, lana egin behar dugu indar grabitatorioen aurka. Lan hori, egindako bidea edozein delarik ere, pilatu egiten da energia potentzial modura, eta geroago erabat berreskura daiteke. Horrek adierazten du indar grabitatorioak indar kontserbakorrak direla.

Indar-eremu kontserbakorra da partikula bat A puntutik B puntura eramateko eremuaren indarrek egindako lana soilik hasierako eta amaierako puntuen mende daudenean, eta ez egindako bidearen mende.

Newtonen grabitazio unibertsalaren legea

Newtonen grabitazio-unibertsalaren legeak dio: "Bi partikula materialek elkar erakarri egiten dute, beren masen biderkaduraren zuzenki proportzionala den eta beren arteko distantziaren

...
Jarraitu irakurtzen "Grabitazio-eremuak: kontserbakortasuna, Newtonen legea eta Keplerren legeak" »

Grabitazioa, eremu elektrikoa eta efektu fotoelektrikoa: fisika laburpena

Fisika-n eguneratua7,17 KB

Keplerren legeak eta planeten higidura

Lehenengo legea: Orbita eliptikoak

Planetak Eguzkiaren inguruan biraka ari dira orbita eliptikoak deskribatuz, eta Eguzkia elipsearen foku batean kokatuta dago. Planetak Eguzkiraino duen distantzia minimoari perihelioa esaten diogu, eta Eguzkiraino duen distantzia maximoari afelioa.

Bigarren legea: Azaleren legea

Planeta batek Eguzkiarekin lotzen dituen lerro zuzenak azalera berdinak ekortzen ditu denbora-tarte berdinetan. Planeta Eguzkitik urruti dagoenean bere abiadura motelagoa da, eta Eguzkitik hurbilago dagoenean bere abiadura bizkorragoa da.

Hirugarren legea: Periodoen legea

Planeta bakoitzak orbita osatzeko behar duen periodoaren karratua (T2) orbitako ardatzerdi handiaren (a) kuboarekiko proportzionala...

Jarraitu irakurtzen "Grabitazioa, eremu elektrikoa eta efektu fotoelektrikoa: fisika laburpena" »

Efektu fotoelektrikoa: Einsteinen teoria eta propietateak

Fisika-n eguneratua3,02 KB

Efektu fotoelektrikoa metal bati erasotzen dion erradiazio elektromagnetikoak eragiten duen elektroi-igorpena da.

Efektu fotoelektrikoaren propietateak

  1. Igorritako elektroien kopurua eta argi erasotzailearen intentsitatea zuzenki proportzionalak dira.
  2. Metal jakin baterako, existitzen da erradiazio erasotzailearen maiztasun minimo bat, zeinaren balioaren azpitik ezin den fotoelektroirik emititu. Maiztasun horri atari-maiztasuna deritzo.
  3. Kolektorerantz doazen elektroien energia zinetikoa ez dago argiaren intentsitatearen mende, metala argiztatzen den maiztasunaren eta atari-maiztasunaren arteko kenduraren mende baizik. Beraz, energia zinetikoa eta (f - f₀) kendura proportzionalak dira.
  4. Elektroi-igorpena ia berehala gertatzen da metala argiztatzean.
...
Jarraitu irakurtzen "Efektu fotoelektrikoa: Einsteinen teoria eta propietateak" »

Eremu grabitatorioa: Newtonen grabitazio legea eta indar-lerroak

Fisika-n eguneratua4,06 KB

Newtonen grabitazio unibertsalaren legea:

Isaac Newton Grabitazio unibertsalaren legea proposatu zuen. Bi partikula materialek elkar Erakarri egiten duten, bere masen biderkaduraren zuzenki proportzionala eta Beren arteko distantziaren karratuaren alderantziz proportzionala den indar Batez.

·F: Indar grabitatorioa

·G: Grabitazio unibertsalaren konstantea

·M: Masak

·R: Partikulen arteko distantzia

·U: Bektore unitarioa

-Indar grabitatorioaren ezaugarriak:

·Indar Bektorearen norabide eta noranzkoa bi masak elkartzen dituen zuzenarena da. Indar grabitatorioak beti dira erakarleak.

·Distantziarako Indarrak dira.

·Beti Ageri dira binaka. Akzio eta erreakzio indarrak dira.

·Grabitazio Unibertsalaren konstantea,G. Cauendis fisikariak aurkitu.

Eremu eta

...
Jarraitu irakurtzen "Eremu grabitatorioa: Newtonen grabitazio legea eta indar-lerroak" »

Uhinak: kontzeptuak, motak eta uhin funtzio orokorra

Fisika-n eguneratua3,67 KB

UHIN KONTZEPTUAK ETA MOTAK: UHIN FUNTZIOA: Uhin definizioa: espazioan hedatzen den perturbazio bat da.

Ezaugarriak:

  1. Energiaren hedapena ematen da, materiaren garraio garbirik gabe.
  2. Perturbazio fokutik abiatzen denetik inguruneko partikulei eragin arte, atzerapen bat dago. Fokua: perturbazioaren jatorria edo abiapuntua da.
Uhin motak:
1. Garraiatzen duten energia motaren arabera
  • Uhin mekanikoak: energia mekanikoa garraiatzen dute. Ingurune materiala behar dute bere hedapenerako. Adibidez, soinua eta soka zehar garraiatzen den energia.
  • Uhin elektromagnetikoak: ez dute ingurune materialik behar bere hedapenerako. Adibidez, argia, x izpiak...
2. Hedapen norabidearen arabera:
  • Zeharkako uhinak: inguruneko partikulen oszilazio norabidea eta uhinen hedapen
...
Jarraitu irakurtzen "Uhinak: kontzeptuak, motak eta uhin funtzio orokorra" »