DBH mailako Historia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Autarkia Garaia (1939-1959)

Autarkia garaia hiru epealditan banatuko dugu:

1. Nazional-sindikalismoaren Hegemonia: Etapa Urdina eta Bigarren Mundu Gerra (1939-1945)

• Barne egoera: Gerra Zibila bukatu ondoren, errepresio zorrotza egon zen; milaka pertsona fusilatu zituzten eta beste asko kontzentrazio-esparrutan zigortu zituzten. Espainiako ekonomia suntsituta geratu zen, eta erregimenak autarkian babestu zuen.
• Kanpo politika (Bigarren Mundu Gerra): Hasieran, gobernuan ejertzitoak eta falangistak zuten pisu nagusia. 1939an, Francok Hitler eta Mussolinirekin ituna sinatu zuen (Ardatzarekin lerrokatzea). Franco Hendaian Hitlerrekin bildu zen, baina Francoren eskaerak ez ziren onartu. 1941ean, Dibisio Urdina eratu zen Sobietar Batasunaren aurka borrokatzeko

Monarkiaren Eraldaketa Aro Modernoan

1. Zein neurri hartu zituzten monarkek Aro Modernoaren hasieran?

• Administrazio zentralizatua ezarri zuten.
• Errege-armada iraunkorrak sortu zituzten.
• Batzar ordezkatzaileen jarduera mugatu zuten.
• Zergak igo zituzten.
• Diplomazia lanei ekin zieten.

2. Nola sortu zen Espainiar Inperioa?

1479an ezkondu ziren Fernando II.a Aragoikoa eta Elisabet I.a Gaztelakoa. Ezkontza horren bidez, Gaztelako Koroa eta Aragoiko Koroa bateratu ziren, Espainiar Inperioaren oinarriak ezarriz.

3. Errege-Erregina Katolikoek hartutako neurriak

Monarkia indartzeko eta zentralizatzeko, neurri hauek hartu zituzten:

• Ermandade Santua sortu zuten Gaztelan, landa-eremuetan bidelapurrari aurre egiteko.
• Armada profesionala eta iraunkorra sortu zuten.
• Justizia

Gerra Hotzaren Aldi Garrantzitsuenak

1. Tentsio Handieneko Aldia (1948-1953)

   • Berlineko Blokeoa

     • 1945ean, Alemania 4 zonatan banatuta geratu zen.
     • Zonak estatubatuarrek, errusiarrek, frantsesek eta britainiarrek administratu zituzten.
       • Berlin hiria sobietarren zonaren barruan zegoen.
       • Hau ere 4 zonatan banatu zen; irabazleen artean administratu.
     • Pixkanaka, sobietarrak eta mendebaldekoak gero eta gehiago elkarrengandik urruntzen joan ziren.
     • 1948an, mendebaldekoen hiru zonak estatu aleman bakarrean bateratu ziren.
     • SESBk gogor egin zuen horren aurka, eta, presioa eragiteko, itxi egin zituen Alemaniako mendebaldeko zonaren eta hiriko mendebaldeko sektorearen arteko lurreko komunikazioak.
     • Blokeoak ia urtebete iraun zuen.
     • Hiriaren zati horrek estatubatuarrek airez

Juan Carlos Iak konstituzioaren sarrera egiten du, gero, hainbat artikulu daude: 1.artikulua: Estaturen definizioa dago, Espainia zuzenbideko estatu sozial eta demokratiko agertzen da. Francoren diktaduran aldarrikatuta egon ez ziren balioak: askatasuna, justizia, berdintasuna eta politika aniztasuna. Herritarren esku dago estatuaren botere gorena. Espainiako estatua monarkia parlamentarioa da. 2.artikuluan: Espainiako nazioaren batasuna ezin dela hautsi dio. Espainiar guztien aberria banaezina dela, eta Espainia osatzen duten nazionalitate eta erregioei autonomi eskualdeak osatzeko eskubidea dutela dio. 143.artikuluan: Autonomi lurraldeak osatzeko eskubidea zehazten da. Ezaugarri historiko, kultural eta ekonomiko berdinak dituzten probintzia...

Europa XVII. mendean zailtasunez betetako garaia izan zen, krisi demografiko eta ekonomiko larriak jasan baitzituen. Aldaketak garrantzitsuak gertatu ziren, potentzia ekonomiko berriak sortu eta merkataritza koloniala garatu zen. Teoria ekonomiko berriak zabaldu ziren, merkantilismoa; politikaren alorrean, gatazka larriak izan ziren eta erlijio-liskarrak ere. Azkenik, 30 urteetako gerra, horren amaiera Westafaliako bakearekin gertatu zen.

Krisia

Krisi hitza aipatzean atzeraldi ekonomikoaz eta arazo sozial eta politikoez gain, errealitate ekonomiko berria, gobernatzeko modu berria eta erlijioa pluralago bat ere zegoen.

Gerrak Sortu

Europako herrialde askotan XVII. mendean protestanteek eta katolikoek elkarren aurkako liskarrak izan zituzten. Horrez...

Madrilen aurkako erasoaldia (1936ko uztaila - 1937ko martxoa)

Nazionalen lehen helburu nagusia Madril hartzea izan zen. Horregatik, Francoren armada penintsulara sartu eta hiriburura abiatu zen. Bestalde, Mola jenerala, Nafarroatik Madrileko iparraldeko mendilerrora iritsi zen.

Gipuzkoako kanpaina eta Eusko Jaurlaritzaren sorrera

Bitartean, Euskal Herrian, Gipuzkoak erreketeen eta italiarren erasoak pairatu zituzten, Nafarroako eta Arabako posizioetatik. Irailean, nazionalek Irun hartu eta mugak itxi zituzten, eta geroago Gipuzkoa osoa beraien menpe geratu zen.

Horren ondorioz, EAJren eta Fronte Popularraren arteko negoziazioak autonomia estatutua lortzeko areagotu egin ziren eta 1936ko urriaren 1ean Gorteek Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabarentzako...

1876ko konstituzioa ez zen Espainiako lehena izan. 1868ko Iraultzaren hasieran, altxamendu militar batzuk gertatu ziren. Aldi berean, demokratek eta progresistekosatutako batzorde iraultzaileak sortu ziren Espainia osoan. Isabel II.a erreginak Espainiatik joan behar izan zuen. Erregina kargutik kentzean, behin-behineko gobernua eratu zen. Gorte konstituziogileak deitu zituen eta 1869ko Konstituzioa aldarrikatu zen. Bertan, subiranotasun nazionala eta monarkiademokratikoa aldarrikatu, botere legegilea Gorteen esku utzi, 25 urtetik gorako gizonezkoen sufragio unibertsala onartu, eta eskubide eta askatasun asko onartu ziren. 1845ko konstituzio moderatua izan zen. Isabel II.ak aldarrikatu zuen, Espartero erori ondoren. Narvaez jeneralak zuen boterea...

Euskal Herria Gerra Zibilean

Araba eta Nafarroa nazionalen aldean geratu ziren. Bizkaia eta Gipuzkoak Errepublikari leial jarraitu zuten. Euskal nazionalismoak Errepublikari leial jarraitu zuen.

Gerra Gipuzkoan

Gerra hasi zenean, CNT, EAJ eta Frente Popularreko alderdi guztiek Gipuzkoako Defentsa Batzarra eratu zuten. Baina euren arteko ezberdintasunengatik gatazka gogorrak sortu ziren, batez ere anarkisten eta abertzaleen artean. Abuztuaren amaieran, Beorlegi koronelak (nazionala), Nafarroako boluntarioen eta Gipuzkoako iheslarien agintaritza hartu ondoren, erasoa jo eta Irun hartu zuen. Irailean, nafarrek Donostia hartu zuten eta Gipuzkoa tropa nazionalen esku gelditu zen. Hil horren amaieran, frontea Deba haranean kokatu zen.

Gerra Bizkaian

Bizkaiko...

Gerra Zibilaren ekinaldi militarrak

Altxamendu militarra eta gerraren hasiera

1936ko uztailaren 17an, Gobernuaren kontra altxatu ziren Melilla, Ceuta eta Tetuango soldadu taldeak. Franco Kanarietako komandante militarrak bat egin zuen estatu kolpe harekin. Penintsulan, gudarosteko talde batzuk ere matxinatu ziren; beste batzuk, berriz, Gobernuari leial jarraitu zitzaizkion. Lurraldea bitan zatitu zen. Santiago Casares Quiroga Gobernuko presidenteak dimisioa eman zuen, egoerari aurre egin ezin ziolako, batetik, eta langile erakundeei armak banatzearekin ados ez zegoelako.

• Espainia errepublikanoa: 21 probintzia hiriburu biltzen zituena (Madril, Bartzelona, Valentzia eta Bilbo, horien artean) eta 14.000.000 biztanle. Eremu horretan zegoen industria