Europa XVII. Mendea: Krisi Demografiko eta Ekonomiko Larriak

Europa XVII. mendean zailtasunez betetako garaia izan zen, krisi demografiko eta ekonomiko larriak jasan baitzituen. Aldaketak garrantzitsuak gertatu ziren, potentzia ekonomiko berriak sortu eta merkataritza koloniala garatu zen. Teoria ekonomiko berriak zabaldu ziren, merkantilismoa; politikaren alorrean, gatazka larriak izan ziren eta erlijio-liskarrak ere. Azkenik, 30 urteetako gerra, horren amaiera Westafaliako bakearekin gertatu zen.

Krisia

Krisi hitza aipatzean atzeraldi ekonomikoaz eta arazo sozial eta politikoez gain, errealitate ekonomiko berria, gobernatzeko modu berria eta erlijioa pluralago bat ere zegoen.

Gerrak Sortu

Europako herrialde askotan XVII. mendean protestanteek eta katolikoek elkarren aurkako liskarrak izan zituzten. Horrez gain, lehien politikoak eta borrokak gertatu ziren. Europako erdialde osoan zabaldu zen gerra bat: 30 urteetako gerra (1618-1648).

Merkataritzan

Atlantikoko merkataritzarengarapen izugarria gertatu zen XVI. mendetik aurrera. Hasieran gaztelauek eta portugaldarrek ekin zioten, baina gero holandarrak, frantziarrak eta portugalekin lehiatu ziren XVII. mendean, Amerikako koloniekin harreman komertzialak izateko. Garai berean, holandarrak eta ingelesak koloniak eta merkataritza-faktoriak irekitzen hasi ziren Afrikako eta Asiako kostetan.

Absolutismo

Absolutismoan, errege-erreginek botere absolutua zuten, guztiak haien aginduetara zeuden. Monarka-mota hori erabat zantralista zen, legea zen monarka, gobernuaren autoritate egorena eta justiziaren burua. Gainera, barneko eta kanpoko politika zuzenten zituen, eta armadaren aginte gorura zuen.

Errege Erreginak

Agintzen laguntzeko errege erreginek erakunde anolkulari batzuk zituzten, ministroek aginduak betearazten zituzten funtzionario ugarik lagunduta. Monarkak, nahiz eta botere izugarria izan, nobleziaren eta kleroaren privilegio tradizionalak errespetatu beahr zituzten.

Merkantilismoa

Monarkiek XVII. mendean uste zuten herrialde baten aberastasuna neurtzeko kopuruari behar zitzaiola. Kontuan izan beahr da garai hartan dirua metal preziatu horiekin egiten zela, urre eta zilan gehiago lortzeko.

Versaillesko Jauregia

Luis XIV.enak erabaki zuen eraikitzea. Erregearen bizilekua zen. Aridne Le Nôtrek diseinatu zituen garai hartako lorezain eta paisajista garrantzitsuenak.

Europako Bi Herrialdeak

Europako bi herrialdeak, Ingalaterrak eta Holandak, XVII. mendean monarken autoritatea mugatu zuten eta parlamentuak aurka egin zioten botere absolutuari.