DBH mailako Historia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

1- Ofizialak antolatu ziren, diru-sarrerak gehitu eta Defentsa Batzordearen burutako presioa egiteko asmoz. Batzarrak eratzeko arrazoiak, batetik, soldatak eta bestetik 1910ean gerrako merituak zirela eta egindako maila igoerak eragin zuzena izan zuten. Armada barruan maila igotzeko aukera Marokon zeuden. 1917an Infanteriako eta Zaldieriako ofizialen batzarrak eratu zituzten. Helburuak: gerrako merituengatik igotzerik ez izatea, soldata igoera izatea, biztanleek ere errespetua izatea armadari. Ondorioa Armadako legea izan zen: soldatek gora egin eta maila igoera. Beste batzorde batek arautu zuen. Azkenik, ARMADA bihurtu zen monarka + gobernuaren zutabe.

1. Testuaren Sailkapena

Iturria: Lehen mailakoa. Vicente Blasco Ibáñezen "El Intruso" eleberriaren pasarte bat da, idazleak idatzi zuen moduan agertzen zaiguna.

Gaia: Narratiboa. "El Intruso" obra literarioaren pasarte bat da.

Egilea: Vicente Blasco Ibáñez (Valentzia, 1867 – Menton, Frantzia, 1928) idazle, kazetari eta politikari espainiarra. Zuzenbide ikasketak egiten zituen bitartean, hainbat protesta errepublikar eta antiklerikaletan parte hartu zuen (aurora-arrosarioaren prozesioaren leherketa, adibidez). Alderdi Errepublikar Federaleko kide izan zen. Hizlari trebea zen. Bere erradikalismoaren ondorioz, atzerrira joan behar izan zuen behin baino gehiagotan.

1892tik 1905era errepublikanismoaren liderra izan zen Valentzian. Azken urte horretan...

Ilustrazioa (Argien Mendea)

Ilustrazioa (Argien Mendea) → (ARGIA = arrazoia)

Europan (batez ere Frantzian) XVIII. mendean garatu zen mugimendu ilustratua, filosofian, zientzian eta literaturan nabarmendu zena.

Errenazimentuko ideiak eta iraultza zientifikoaren pentsalariak (Locke, Newton eta Descartes) izan ziren haren oinarria.

XVIII. mendean zehar, pentsamendu tradizionalarekiko hainbat joera kritiko hedatu ziren Europan, Montesquieu (bere garaiko gizarte egituraren kontra zegoen eta botere banaketaren teorialaritzat hartua da) adibidez.

Ilustrazioaren oinarrizko printzipioak:

• Arrazoia gorestea
• Zoriona bilatzea
• Naturarekiko hurbiltasuna
• Aurrerabidearen (progresu) zentzua

Ilustrazioa Frantzian

Montesquieu botere banaketaren teorialaritzat hartua da....

Espainiako II. Errepublika eta Euskal Herria

II. errep: Katalunian Errepublika aldarrikatu zuten. Generalitat indarrean jarri zuen berriro. Gorteek Kataluniako Estatutua onetsi zuten. 1934ko urriko iraultzaren ondorioz, Generalitat eta Parlamentua indarrik gabe utzi zituen eskuindarren gobernuak. Hego Euskal Herrian, EAJ eta Karlistak nagusitu ziren apirileko hauteskundeetan. Eusko Ikaskuntzak batzorde bat eratu zuen. Lizarran estatutu proiektua onartu zen. Aurkeztu zen Gorteen aurrean, baina ez zuten onartu, erlijioaren gaian Konstituzioarekin bat ez zetorrelako. 1932ko ekainean, proiektu berria. Nafarroa atzera. Baina eskuindarrek eztabaida atzeratu zuten. Galiziak ere estatutu proiektu bat prestatu zuen, baina gerra zibilaren hasieratik nazionalen...

Antzinako Erregimena

Herrialde gehienetan monarkia absolutuan oinarritutako sistema politikoa zegoen, nekazaritzan oinarritutako ekonomia, legearen aurrean desberdinak ziren estamentuz osatutako gizartea, eta erlijioaren eragin handia pertsonen bizimoduan, kulturan, artean eta hezkuntzan.

Ilustrazioa

Ilustratuek absolutismoa gaitzetsi, ekonomia jarduerak bultzatu, estamentuz osatutako gizartea kritikatu eta erlijio intolerantzia kondenatu zuten, arrazoian oinarritutako arau moralak ezarriz. Zientziaren, hezkuntzaren eta kulturaren garapena erlijioaren eragina albo batera utzita.

Absolutismoa eta Despotismo Ilustratua

Antzinako erregimenean, jainkoaren zuzenbidezko monarkia absolutua izan zen nagusi Europan. Teoria baten arabera, agintea jainkoarengandik...

Erregimen Zaharra eta Berria

Erregimen Zaharra: Iraultza Frantsesaren aurreko antolaketa sozial, politiko eta ekonomikoa eta baita pentsamoldeak ere adierazten duen kontzeptua da.

Erregimen Berria: Iraultza Frantsesa eta, orokorki, iraultza burgesetik aurrera aurkitzen dugun antolaketa berria da; politika, sozial eta ekonomia erloetan. Espainian ere, nahiz eta murriztuagoa, iraultza burgesa izan zuten. Burgesia han ahula izan arren, XIX. mendean indartzen joango da eta Cadizeko gortetik aurrera Erregimen Berria poliki-poliki ezarriko da Espainian ere.

Politika

Absolutismoa

Estatuburuak, erregeak eskuarki, bere botere mugagabea duen gobernu-sistema da. XVII. eta XVIII. mendean mendebaldeko Europako monarkien gobernu eredua izan zen. Erregeengan aginpide...

Oposizioa

Nazioarteko isolamendua gainditu, erregimen demokratiko berrezarketa nahi oposizio antifrank, Eusko Jaurlaritza erbestean mantendu. 2. Mundu Gerra Alkatuak irabazi->espainiako errepublika diktatoriala ez. Diplomazia espainiar esparruko erbesteko euskaldunak haiengana hurbildu. Eusko Jaurlaritzaren ospea Gerra Zibilaren amaiera ondoren eraiki errefuxiatuei laguntza lan bat martxan jarri zutenean.

Ezkerra

Oso ahul, PCE. PSOE zatiketak

Baionako Ituna

1975/03, Estatutu Eusko Jaurlaritza ezartzearen alde, Alderdi Sindikatu Errepublikanoaren aldeko indarrak sinatu. 1974 ekintza azpimarragarria: Ondorengoko legeari buruzko erreforza abstentzioa prestatu, arrazoi politiko ekonomikoengatik->greba. Bizkaia Gipuzkoa eusko jaurlaritzen arabera,...

Gerra Zibila eta Gerrako Komunismoa

Nahiz eta iraultza nagusitu, herrialdeko eremu batzuetan tsarismoaren aldekoak eta politika sistema liberalaren defendatzaileak indarraren bidez iraultza amaitzen saiatu ziren. Herrialdea bi bandotan bereizi zen: Armada Zuria eta Armada Gorria. Gerra Zibilak hiru urte iraun zuen eta boltxebikeek irabazi zuten.

Gerran, frontea eta hiriak hornitzeko, gobernuak gerrako komunismoa izeneko politika-sistema erabili zuen: industria nazionalizatu eta nekazariei alea konfiskatzen zien.

Leninek proletariotzaren diktadura ezarri zuen. Erabaki gehienak Alderdi Komunistako goi organoen eskuetan zentralizatuta zeuden. Gainerako alderdi guztiak debekatu egin zituzten.

Herritarren artean ondoeza zabaldu zen, eta grebak eta erreboltak...

Lehen Mundu Gerraren Garapena

1. Mugimendu Gerra (1914)

Alemaniako armadak Belgika eta Luxenburgo zeharkatu zituen Frantzia erasotzeko. Alemaniak mendebaldeko fronteko erasoak azkar bukatzea espero zuen, ekialdeko fronteari ekiteko. Ordea, Frantziar eta Britainiar armadek berrantolatu eta Marneko guduan Alemaniar soldaduen aurrerabidea geldiarazi zuten.

Ekialdeko frontean, Alemaniarrak Errusiarrei nagusitu zitzaizkien Tannenberg-eko guduan. Ondorioz, Errusiarrak Austria-Hungariako Inperioaren mugetaraino iritsi ziren. Bitartean, Balkanetan, Serbiak Austriarren erasoa geldiarazi zuen.

2. Lubaki Gerra eta Gerraren Globalizazioa

Fronteak egonkortu ziren. Mendebaldeko frontean lubakiak egin ziren, eta posizioak mantentzea bihurtu zen helburu nagusia....

Esklabotza eta Sezesio Gerra

Estatu Batuetako Konstituzioak estatu bakoitzaren esku uzten zuen esklabotza onartzea edo debekatzea. Iparraldeko eta mendebaldeko estatuek esklabotza ezeztatu zuten, baina hegoaldeko estatuetan ekonomiaren oinarria zen. XIX. mendearen erdialdean, estatu abolizionisten eta estatu esklabisten arteko liskarra areagotu egin zen. 1860an, Abraham Lincoln presidente hautatu zuten, eta lurralde berrietan esklabotza hedatzearen aurka zegoen. Sezesio Gerrak lau urte iraun zuen (1861-1865), eta iparraldeak irabazi zuen.

Inperialismoa

Inperialismoa herrialde batek beste batzuk menpean hartzea da. Konkistatzen duen herrialdea metropolia da (adibidez, Europa), eta konkistatutako lurraldeak koloniak (adibidez, Asia, Afrika eta Ozeania)...