Batxilergoa mailako Historia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Irak eta Siria: Ekialde Hurbileko gatazkak

Persiar Golkoko Gerra (1990-1991)

Irakek Kuwait inbaditu zuen petrolioa helburu, Saddam Husseinen aginduz. AEBek (Bush) eta Aliatuek (NBEren baimenaz) Irak eraso eta azkar, sarraski latzarekin, amaitu zen (100.000-500.000 heriotza inguru).

Afganistango inbasioa (2001)

Estatu Batuen inbasioa irailaren 11ko atentatuen ondorioz hasi zen, bi helburu nagusirekin:

• Bin Laden eta Al-Qaedaren buruzagiak atxilotzea.
• Talibanak boteretik kentzea.

Operazio militarrak 2014ko abenduan amaitutzat eman ziren, baina gatazkak bere horretan jarraitu zuen. Al-Qaeda 80ko hamarkadan Afganistanetik errusiarrak botatzeko sortutako erakunde armatua da, AEBen laguntzarekin eratua. Geroago, Mendebaldearen inperialismoaren aurka bideratu...

ERANTZUNKIZUN POLITIKOAREN LEGEA. TESTU-INGURUA EGITEKO DATUAK: - Ondorio latzak izan zituen gudaz geroztik abian jarri zen errepresio iraunkorra: - 450.000 espainiar hilda - 1940 urtean: 18.000 emakume, 240.000 gizon espetxeratuta. - 25.000 pertsona lan-gogorretara kondenatuak (azpiegituretan) - “erruak kitatu” arlo publikoko langileen “garbiketa” - 440.000 erbesteratuak lehenengo urteetan Frantziara “Valiére dossierra”-ren arabera, Erdia gerora. - Errusiara, Benezolara, Argentina… - Errefuxiatuaren Sorospen eta ebakuazio bulego zentrala eratu zen 1936 urtean, Madrileko guduaren egunetan, ebakuazioa mediterraneoko kostaldera egiteko Asmotan. Comité d'accueil aux enfants d'Espagne Parisen egongo da. - Moreliako umeak, gudako...

GAIA: Francisco Franco Jenerala

Francisco Franco Jeneralak, Gerra Zibilean bertan, Mola hil ondoren, “generalísimo” ezizena hartu zuen, eta altxatuen buru izendatu zuten 1937. urtean. Afrikako tropekin Sebilatik Madrilera bidean izandako arrakastagatik eta Toledoko Alkazarra hartzeagatik, matxinatuen artean itzal-handiko gizona zen.

Alderdi Bakarraren Ezarpena

“Comunión Tradicionalista”-n zeuden karlistei Falangera igarotzeko esan zien eta alderdi bakarra baimendu zuen: Ofensiba Nazional Sindikalistako Baztarren ”Espainiako Falange Tradicionalista” (FET eta JONS); “Mugimendu Nazionala”-ren barruan kokatuko litzatekeena sindikatu bakarrarekin (CNS) eta beste bi atalekin (Emakumeen Saila eta Espainiako Unibertsitate Sindikatua...

Berrezarkuntzaren Hasiera eta Sistema Politikoa

Seiurteko iraultzaileak hondoa jo eta errepublika finkatzeko saioak ezerezean gelditu zirela, Borboien monarkia ezarri zen berriro. Horrela hasi zen Berrezarkuntza. Cánovasek bideratu eta eratu zuen sistema politikoa; erregimen liberal moderatura itzuli zen, berriztuta, joera liberalak bildu ahal izateko. Helburu nagusia egonkortasun politiko eta soziala eta garapen ekonomikoa bermatzea zen.

Berrezarkuntzako lehen gobernua, kontserbadorea, Cánovasek zuzendu zuen hiru helburu nagusirekin:

• Gerrak amaitzea.
• Ordena sozial eta politikoa berrezartzea.
• Sistema politiko berriaren oinarriak finkatuko zituen konstituzioa egitea: 1876ko Konstituzioa.

Txandakatze Politikoa eta 98ko Krisia

1881ean txandakatze politikoa...

VB: Meatzarien Bizimodua

KOKAPENA: Burdin meategietako meatzarien bizimodua, barrakoiak azpimarratuz. Funtzioa: literarioa; Eremua: soziala. Egilea indibiduala da eta publikoari zuzendua. Helburua: meatzarien bizi-baldintzak salatzea.

Azterketa

Termino historikoak

V. Blasco Ibañez, nobelagile valentziarra.

Ideia nagusiak

Etxebizitza egoera, janari eskasia eta lan egiteko modua. Testuak bi paragrafo ditu:

• Meatzarien etxebizitzak: Barrakoiak meategien jabeenak ziren eta meatzariek alokatu egiten zituzten. Lanegun gogorraren ondoren, meatzaria barrakoian dago eta lotara doa. Barrakoiko higienea: “Izerdiak elkartu egiten ziren eta arnasak nahasi; zikinkeria anaiartekoa zen”.
• Harrobia: Langileen etsairik gogorrena. Harrobia eta meazuloa bereizten dira;

Antonio Añoveros Bilboko gotzainaren sermoia

Sarrera

Testu historiko, sozial eta erlijiosoa da, baita narratiboa ere. Lehen mailako iturria da, Antonio Añoverosek 1974ko otsailaren 24an idatzia, mezetan irakurtzeko eta fededunei zuzendua.

Laburpena

Ideia nagusia Euskal Herriak bere identitate propioa zabaltzeko izan zituen zailtasunak dira. Ideia guztiak “euskal arazoa” kontzeptu bakar baten barruan agertzen dira, Euskal Herriko arazorik garrantzitsuena baitzen.

Bi jarrera zeudela aitortzen du:

• Herritar batzuek pentsatzen zuten Euskal Herria zapalduta zegoela eta haien eskubideak aitortuak izan behar zirela.
• Beste batzuek, berriz, salaketa hori errefusatu zuten, ordena sozialaren kontrakoa zela esanez.

Testuak euskal desberdintasun kulturalak...

1981eko otsailaren 23ko estatu-kolpea

Suarezen ondorengoa Leopoldo Calvo Sotelo aukeratu zuten. 1981eko otsailaren 23an, hainbat guardia zibil Diputatuen Kongresuan sartu ziren indarrez Tejero teniente koronelaren buruzagitzapean: gobernua eta ordezkariak bahitu zituzten. Erregeak buruzagi militarrekin hitz egin zuen leialak zitzaizkion jakiteko eta, ondoren, herritarrei zuzendu zitzaien estatu-kolpea gaitzesteko. Kolpe militarra ustel atera zitzaien.

Calvo Soteloren gobernua eta UCDren amaiera

Calvo Sotelok otsailaren 25ean hartu zuen presidente-kargua eta enpresaburuekin, sindikatuekin eta oposizioarekin hitzarmenak egitea lortu zuen: PSOErekin LOAPA (LOPA) sinatu zuen autonomia-prozesua arautzeko. Calvo Sotelok baimena eskatu zien Gorteei Espainia...

Diktadura Frankista Euskal Herrian

Euskal Herrian, Francoren diktadurak estatuko gainerako lurraldeetan izan zituen ondorio berberak izan zituen. Frankismoak gogor eraso egin zuen hainbat esparrutan: giza eskubideetan, eskubide politikoetan, hizkuntzan eta ohituretan.

Altxatuen aurka Euskal Herrian eratutako erresistentziaren azken gotorlekua, "Burdinezko Gerrikoa", zeharkatzean, Bilbo nazionalen menpe erori zen 1937an. Urte horietan, estatu-izualdia ezarri zen Euskadin, bereziki Bizkaian eta Gipuzkoan. Autonomia Estatutua eta Kontzertu Ekonomikoak ezabatu ziren, eta euskal kultura, euskara, ikurrina eta lauburua debekatu egin zituzten.

Erresistentzia eta oposizioaren bilakaera

Frankismoak iraun zuen berrogei urteetan, hasieran oposizioa ahula...

1. Ekonomiaren Garapen Aldia (1959-1975)

a) Egonkortze eta Garapen Planak (1959)

1956an hainbat arazo zeuden: defizit publiko handia, inflazio oso handia, zor publiko handia, etab. Teknokratek 1959an Egonkortze Plana osatu eta abian jarri zuten. Helburua ekonomia espainiarra bultzatzea eta berritzea zen.

Neurriak:

• Pezetaren balioa gutxitu zuten, merkatuko balioa emanez.
• Soldatak izoztu eta gastu publikoa gutxitu.
• Trabak murriztu zituzten.
• Zerga sistema aldatu zuten.

Emaitzak:

• Garapen ekonomiko partziala.
• Kontsumoak behera egin zuen.
• Erosteko ahalmena gutxitu.
• Enpresen porrota eta langabezia gutxitu ziren.

b) Garapen Ekonomikoa (1964-1975)

Garapen Planak 1964-1975 bitartean egin ziren, eta hauen helburua azpigarapen egoeratik ateratzea zen.

Adierazleak:

• Atzerriko

Munich-eko Hitzarmena, 1962ko ekainaren 7a eta 8a bitartean Alemaniako Munich hirian egindako Europako mugimenduaren baitan adostutako hitzarmen politikoa izan zen. Bertan, Frankoren aurkako oposizio-joera guztietako 120 politikarik parte hartu zuten. Hitzarmenaren helburua erregimena salatzea eta demokraziarako bidea irekitzea zen.

Hitzarmenaren Laburpena eta Helburu Nagusiak

Testuaren ideia nagusia, sinatzaile guztiek partekatua, Espainian sistema demokratikoa ezartzea zen; izan ere, hori zen 1957ko Erromako Itunean Europako Elkarte Ekonomikoak (EEE) jarritako baldintza. Frankismoaren aurkako politikoek oinarrizko lau puntu lortzea espero zuten:

• Ordezkaritza bidezko eta erakunde demokratikoak ezartzea.
• Pertsonen oinarrizko eskubideak bermatzea.