Batxilergoa mailako Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Jainkoaren Kontzeptua Filosofian

Filosofiaren historian zehar, oso landua izan den gaietako bat, Jainkoaren existentziarena da, eta hortik abiatuz, Jainkoak giza bizitzan duen eragina aztertu da.

Santo Tomas Akinokoaren Ikuspegia

Santo Tomas Akinokoaren helburua ez da sinesgabeak konbentzitzea, baizik eta teologia arrazionala dela frogatzea. San Anselmok Jainkoaren existentzia frogatzeko erabili zuen argumentua gaitzetsi zuen, a priori zelakoa. Izan ere, berak a posteriorizkoaren frogapenaren alde egin zuen, esperientziatik abiatuta.

Jainkoaren existentzia frogatzeko bost bideak

• Mugimenduaren froga

  Mugimendua badela ikus dezakegu, hori zerbaitek eragindakoa izan behar da, eta eragile horrek beste eragin bat izan behar du. Horrela, kausa kate batean

Eudemonismoa (Aristoteles)

Zoriontasuna: Azken Helburu Naturala

Giza jarduera guztiak helburu bat lortzeko egiten badira eta helburu hori beste batzuen menpe badago, helburuak bitartekoak dira. Azken helburura heltzeko bitartekoak. Azken helburua zoriontasuna da.

Hau da zoriontasuna:

• Ontasun perfektua
• Berezko nahikoa den ontasuna
• Gizakiak berezkoena duen jardueraren bidez lortzen den ontasuna
• Etengabe jardutearen ondorioz lortzen den ontasuna

Bizitza Teoretikoa eta Jakinduria Praktikoa

Pertsona bakoitzak bere eginkizuna dauka gizartean. Eginkizun hori ongi bete ahal izateko, bertuteak behar ditu. Gizakiak berezko duen eginkizunik baldin badago, eginkizun hori betetzea izango da zoriontasuna.

Berez helburu diren ekintzak perfektuagoak dira helburua ekintza...

Arrazionalismoa eta Enpirismoa Kanten

Kantek ezagutza guztien abiapuntua esperientzian ezartzen zuen, enpirismoa onartuz. Ezagutzak esperientziatik hasten dira, baina ez datoz esperientziatik. Arrazionalismoarekin bat eginez, adimenean eduki unibertsalak, esperientziaren aurrekoak, daudela dio, esperientzian aplikatzeko.

Hortaz, Kantek bi errealitate mota bereizi zituen: noumenoa (gure baitako objektua, ezagutezina) eta fenomenoa (ezagutzaren objektua, subjektuak hautematen duena).

Kantek Idealismo Transzendentala sortu zuen, arrazionalismoaren eta enpirismoaren ideiak uztartuz. Ezagutza sintesi bat dela dio. Ezagutza, unibertsala eta beharrezkoa izan behar duena, lortzeko esperientziatik abiatu behar da, gure baitako ideiak aplikatuz.

Adibidez,...

Kontzientzia Morala eta Garapen Etapak

Kontzientzia Morala: Definizioa

Kontzientzia, orokorrean, zerbaitez jabetzeko gaitasuna da. Kontzientzia Morala, berriz, zer dagoen ondo eta zer gaizki bereizteko erabiltzen ditugun printzipioez jabetzeko gaitasuna da.

Kontzientzia Moralaren Funtzioak

Kontzientzia moralak funtzio bikoitza du:

1. Printzipio Praktikoak Aplikatu: Bizitzako jardueretan printzipio orokorrak praktikan jartzea, printzipio praktiko bihurtuz.
2. Autokritika eta Balioespena: Pertsonak egin duena balioestea eta epaitzea. Gu gara gure buruaren epaile.

Ondorioz, printzipio moral jakin batek zer-nolako ondorioak dituen ulertzeko modurik onena hura aplikatzen saiatzea da. Egindakoaren edo egin gabekoaren erantzule izateko aukera kontzientzia moralaren...

Autonomia Morala Kanten Filosofian

Immanuel Kantek bere morala edo etika azaltzen du Arrazoi praktikoaren kritika idazlanean. Bere ustez, arrazoia, ezagumen teorikoaz gain, ezagumen praktikoa ere bada.

Arrazoi teorikoaren bidez, izana ezagutzen dugu; arrazoi praktikoaren bidez, izan behar duena.

Bi kasuetan, gu gara legegile.

Kanten arabera, kontzientzia moralaren existentzia ukaezina da. Gizakiak eredu ideal batzuen arabera bideratzen eta neurtzen ditu bere ekintzak. Ekintza-eredu horiek ez dira esperientziaren ezagugaiak, esperientziaren gidariak baizik. Eguneroko bizitzan nola jokatu behar dugun esaten digute.

Arrazoi hutsa edo teorikoaren legeak hertsatzaileak (behartzaileak) dira, deskribatzaileak. Arrazoi praktikoarenak, ordea, exijentzia...

Filosofia Praktikoa: Etika eta Politika

Filosofiaren historian, filosofia teorikoa eta filosofia praktikoa bereizi ditugu:

• Filosofia teorikoak izatea zer den eta nola ezagutu jorratzen du, adar hauetan: ontologia, epistemologia eta antropologia. Lengoaia deskribatzailea da.
• Filosofia praktikoak gizakiaren eginbeharra du gai (nola jokatu behar duen gizakiak). Lengoaia baloratzailea da.

Teorikotik praktikora igarotzen gara: izaten denetik izan behar duenera.

Etika eta Politikaren arteko harremana

Etika banako jokaera moralari dagokio; politika, aldiz, gizartean eta gizataldean moral kolektiboari buruzko hausnarketa da. Logikoa denez, biak lotuta daude.

Aquinoko Tomasen Filosofia Praktikoa

Tomasen filosofia praktikoa koherentea da bere filosofia osoarekin:...

Arrazionalismoa eta Descartes (XVII. mendea)

Arrazionalismo modernoa XVII. mendearen lehen erdian Europan sortutako korronte filosofikoa da, René Descartesen eskutik. Descartesek protestantismoaren aurkako ikastetxe batean ikasi zuen, eta haren lan nagusiak honako hauek dira:

• Metodoaren diskurtsoa
• Meditazio metafisikoak
• Filosofia printzipioak

Arrazionalismoaren Ezaugarri Nagusiak

Arrazionalismoaren ezaugarriak honakoak dira:

• Konfiantza arrazoian: Jatorrizko ideiak ez daude esperientzian oinarrituak (ideia sortzetikoak).
• Ezagutza sentikorraren mugak: Ezagutza sentikorra ezin da unibertsala izan, zentzumenek huts egitera bultzatzen gaituztelako eta ezin direlako multzo bereko kasu guztiak esperimentatu.
• Zientzia unibertsala eta beharrezkotasuna: Kosmosak

Wittgenstein: Tractatus, Proposizio Egiazkoak eta Zentzugabeak

Wittgensteinen ustez, eta Tractatus Logico-Philosophicus liburuan adierazi zuen bezala, hizkuntzak errealitatea irudikatzen du. Horrek esan nahi du (teoria piktorikoa) mintzaira proposizioek osatzen dutela, eta proposizioak pentsamenduen adierazpide hautemangarriak direla; pentsamenduak, aldiz, gertaeren irudi logikoak.

Proposizio Egiazkoak eta Zentzudunak

Proposizio batek forma logiko bera izan behar du gertakari atomiko bat adierazteko, eta forma logikoa zentzua da. Proposizio guztiek, proposizioak diren aldetik, zentzua (esanahia) eduki behar dute.

Zein da proposizio baten esanahia? Islatzen duen gertakaria edo gauzen egoera (egia-irizpidea). Beraz, proposizio batek zer esan nahi...

sfgfgsfg

szfgsafgdsfgdsf

sadfbdgdafdf

fhgfadsfDFGSFGAZ

Wittgenstein: Etika, Hizkuntza eta Giza Sentimenduak

Hizkuntzaren Mugak eta Objektibitatea

Wittgensteinek dio etikaz eta erlijioari buruz idaztea ez dagoela ondo, hizkuntzaren mugen aurka baitoa. Honekin, zientziaren hizkuntzari eusten dio, eta ez bakarrik zientziarenari, eta horren atzean objektibitatea aurkitu dezakegu. Edozein sistema etikok bere nahia inposatu nahi du, eta ikusi besterik ez da egin behar zenbat erlijio eta teoria etiko dauden. Guztiek onak, zuzenak eta antzekoak diren adjektiboak erabiltzen dituzte, baina beti ez modu berean. Hortaz, nori egin kasu? Nor dabil egia esaten? Horretarako Wittgensteinek proposamen bat egiten du, guztiz logikoa dena: munduari erakutsi behar diogu...

NIHILISMOA.
Nihil hitzak latinez "ezer ez" esan nahi du, baina nihilismo terminoak hainbat esanahi ditu Nietzscherentzat. Beraren ustez, ez da teoria filosofiko bat, gure Mendebaldeko kulturaren historiaren ondorioa eta sintoma bat baizik. Biziari ihes egitea adierazten du, bizi erreal eta sentikorrari bizkar ematea. Gizaki guztiak ez dira biziak berarekin dakartzan sufrimendu eta pasioak jasateko gai, ez dira heriotzarekin amaitzen den sormenaren eta suntsipenaren arteko tentsio amaiezina jasateko gai. Hori dela eta, gizakiak sufrimendurik eta heriotzarik gabeko babeslekuak asmatu ditu. Bere ustez, jokabide hori nihilista da, bizi erreala eta sentikorra gutxiesten duelako. Nihilismo hori negatiboa da, biziaren berezko balioen kontrakoa baita....