Kontzientzia Morala: Definizioa eta Kohlbergen Garapen Etapak
Kontzientzia Morala eta Garapen Etapak
Kontzientzia Morala: Definizioa
Kontzientzia, orokorrean, zerbaitez jabetzeko gaitasuna da. Kontzientzia Morala, berriz, zer dagoen ondo eta zer gaizki bereizteko erabiltzen ditugun printzipioez jabetzeko gaitasuna da.
Kontzientzia Moralaren Funtzioak
Kontzientzia moralak funtzio bikoitza du:
- Printzipio Praktikoak Aplikatu: Bizitzako jardueretan printzipio orokorrak praktikan jartzea, printzipio praktiko bihurtuz.
- Autokritika eta Balioespena: Pertsonak egin duena balioestea eta epaitzea. Gu gara gure buruaren epaile.
Ondorioz, printzipio moral jakin batek zer-nolako ondorioak dituen ulertzeko modurik onena hura aplikatzen saiatzea da. Egindakoaren edo egin gabekoaren erantzule izateko aukera kontzientzia moralaren bidez sortzen da. Aitzakiak edo autojustifikazioak bilatu ditzakegu, baina kontzientziaren eragina saihestezina da.
Kohlbergen Garapen Moralaren Teoria
Lawrence Kohlbergek kontzientzia moralaren garapena ikertu zuen, morala eta heldutasun morala zer ziren argitzeko. Hiru maila nagusi proposatu zituen, kultura eta gizabanako guztietan aurki daitezkeenak. Prozesu honetan, gizabanakoaren ikuspegi batetik ikuspegi unibertsalera igarotzen da.
1. Maila Aurre-konbentzionala
- Bidezkoa: Norberaren interesak asetzen dituena.
- Arauen Betetzea: Arauak ez errespetatzeak izan ditzakeen ondorioengatik betetzen dira.
- Ezaugarriak: Moral heteronomoa (zergatiak moraletik kanpo), ongia baliagarria eta onuragarria da. Egozentrismoa eta indibidualismoa nagusi dira.
2. Maila Konbentzionala
- Bidezkoa: Norberaren gizarteko legeekin bat datorrena.
- Arauen Betetzea: Senideek esaten dutelako edo talde batean ezarrita daudelako jarraitzen dira arauak.
- Ezaugarriak: Ongia gizarte-araua da; besteek nigan dituzten itxaropenek eragina dute. Taldekeria eta komunitarismoa dira ezaugarri nagusiak.
3. Maila Post-konbentzionala
- Bidezkoa: Norberaren kontzientziaren arabera mundu osoarentzako lotesleak diren printzipioei jarraitzen diena.
- Ezaugarriak: Ez dago kontraesanik gizabanakoaren eta gizartearen artean, arrazoiari jarraituz ikuspuntu orokor eta unibertsala lortzen baita. Ongia arrazoian oinarritutako arauak dira, leku eta garai guztietan jarraitu behar direnak. Askatasunez eta arrazionaltasunez aukeratutako morala da. Moral autonomoa eta heldutasun morala lortzen dira.