Batxilergoa mailako Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Nietzsche kristautasunari kritika egin zion filosofo bitalista (bizitzari Garrantzia eman) da. Honen ustez, erlijioa beldurretik eta ezintasun Sentimendutik sortzen da eta ondorioz, ez da benetakoa. Horrez gain, erlijioa Ahulentzat dela esaten du eta baita balore dekadenteak proposatzen dituela ere; Hau da, senaren eta bizitzaren aurkako sentimenduak proposatzen dituela.

Kristautasunari egiten dion Kritika hau Antikristo obran azaltzen du. Honetan erlijioa oztopo bat bezala Aurkezten du, grinak eta senak ukatzen dituelako gizakia gizaki bezala garatza Ekidituz. Nietzscheren ustez, hau ekiditeko Jainkoaren “heriotza” eman behar Da, gizakia mundu honetan oinarritu ahal izateko eta Jainkoa ukatzeko. Honen Ondorioz, Jainkoak inposatutako baloreak...

Askatasuna eta Determinismoa Filosofian

Kanpo Askatasuna

Nahi dugun tokira joateko eta egoki deritzogun moduan jokatzeko aukera, herrialdearen legeak errespetatuz. Kartzela eta diktadura ez dira kanpo askatasunaren adibide, esparru juridiko eta politikoaren araberakoa baita.

Barne Askatasuna

Nahimenaren askatasuna, bakoitzak bere erabakiak hartzeko gaitasuna. Askatasun morala norberaren irizpideen arabera bizitza bizitzeko gaitasuna edukitzea da. Hipnosia eta sekten kontrol mentalak barne askatasunaren aurkakoak dira.

Determinismoa

Determinismoaren Kontzeptua

Determinismoa: dena zerbaiten kausaz gertatzen delako uste dutenen jarrera.

Baldintzatuta egotea: askatasuna ez da erabatekoa, baina bai nor bere ekintzen erantzule dela jakiteko. Determinatuta...

Erlatibismo Morala

Erlatibismo moralak baieztatzen du gizarte bakoitzak eta pertsona bakoitzak bere printzipio moralak dituela, bere pentsamoldearen baitakoak. Printzipio horiek, beraz, berari baino ez zaizkio baliagarri; balio eta arau moral guztiak dagozkiela talderen bati edo banako bakoitzari, eta, beraz, ezin dugula balio unibertsala duen printzipio moralik lortu. Etnozentrismo deritzo ezinezkoa dela aukera baten ontasuna justifikatzea gaindiezina dela. Erlatibismoak hainbat kontrako argudio ditu: 1. Sinesmen eta praktika batzuk moralki okerrak izan daitezke. 2. Ez genuke norbera bizi den gizartean indarrean dagoen kode morala kritikatzeko modurik izango. 3. Erlatibismoa eta aurrerapen morala bateraezinak dira, aldaketa soilak lirateke....

1. Kristautasunaren Aurkako Kritika

Nietzscheren iritziz, erlijioa beldurretik sortzen da, bizitzaren aurrean gizakiak dituen larrimin eta ezintasun-sentimenduetatik. Erlijioak ez du inoiz egia esan, eta naturaz gaindiko izaki transzendentalei errealitatea ematean (Jainkoa, haraindia, etab.) metafisikak egindako errore berbera gauzatzen du.

Horrela agertzen da Nietzsche tradizio judu-kristauaren, budismoaren eta, oro har, edozein forma erlijiosoren aurka. Zehazki, Mendebaldeko gure historian, kristautasunak irauli zituen antzinatasun klasikoaren balio dionisiakoak, mundu ideal baten asmakuntzaren bidez eta mundu erreal bakarraren mespretxua dela medio. Hilezkortasunaren onarpenarekin, bizitza hau pasabide iragankor bihurtzen da.

1.1. Balio Dekadenteak

Nietzscheren...

San Agustinen Pentsamendua: Askatasuna eta Gaitza

Erdi Aroko kristau pentsamenduan, eta Agustin horren lekuko dugu, jatorrizko bekatuagatik, gorputzak arima menperatuta du. Askatasunari buruzko Agustinen pentsamendua teologikoa da.

1. Askatasuna eta Borondatea

Askatasunari buruzko Agustinen pentsamendua manikeismoaren eta pelagianismoaren aurkako erreakzioek sortutako sintesia da. Bi korronte horien aurrean kokatzen da:

• Manikeoen aurka: Gaitzaren sorrera gizakiaren askatasunean dago.
• Pelagianoen aurka: Onaren sorrera ez dago giza askatasunean soilik; gizakiak zuzen jokatzeko Jainkoaren grazia behar du, Agustinen idazlanetan azaltzen denez.

Agustinen pentsamenduaren abiapuntua gizadi eroria, baina Kristok berrerosia da. Abiapuntu hori kontuan izan...

Agustin Hiponikoaren Pentsamendua: Ontologia

Agustinek bi eratako izakiak bereizten ditu: alde batetik, izaki absolutua edo Jainkoa, eta bestetik, hark sortutako izaki kontingenteak. Jainkoa izaki absolutua, betierekoa, perfektua, guztiz ona, guztiz justua eta aldagaitza da. Jainkoa arima fededunaren bidez frogatzen da; arima gai da egia eta beharrezkoa eta aldagaitza den Jainkoa ezagutzeko, baina ezagutza hori ezinezkoa litzateke Jainkoaren existentziarik gabe. Jainkoaren existentziaren froga-saiakera ezagutzaren teoriaren ondorio zuzena dela uste du, beste ezer baino gehiago. Horrela:

1. Argudio gnoseologikoa: Egia existitzen denez, eta Jainkoa egiaren funtsa izanik, Jainkoa existitzen da.
2. Argudio kosmologikoa: Kosmoaren bitartez ere saiatzen da

San Agustinen Pentsamendua: Egia eta Zoriontasuna

Argitasunaren Teoria: Platonetik Agustinera

Platonen ustez, mundu sentigarriko eguzkiak objektuak ikusgai bihurtzen dituen bezala, betiereko egiak Ongiaren Ideiak argitzen dituelako ezagutu daitezke. Eguzkiaren argiak gauza sentikorrak ikusgai bihurtzen dituen modu berean, jainkozko argitasunak betiereko egiak (ideiak) ikusgai bihurtzen dizkio adimenari. Betiereko egia aldagaitz eta beharrezkoak ezin ditugu esperientzia aldakor, denborazko eta kontingentearen bidez soilik ezagutu. Horregatik, San Agustinen arabera, gizakiak Jainkoaren aztarna bere barnean aurkitzen du.

Barnerakotasuna: Egia Norberaren Baitan

Zentzumenek egonkortasun hori eskaintzen ez digutenez, espirituaren barnean bilatu behar...

Ezagutza: Definizioa eta Oinarriak

Ezagutza egoera bat atzematea helburu duen jarduera bati buruz ari gara, azaltzeko eta gainerakoekin partekatzeko.

Ezagutza-ekintzak bi mutur ditu:

• Subjektua: Ezagutzeko ekintzaren protagonista.
• Objektua: Ekintza horren jomuga.

Ezagutza-mailak Immanuel Kanten arabera

Immanuel Kantek hiru ezagutza maila bereizi zituen:

1. Iritzia

   Subjektuak zerbait egiatzat du, baina ziurtasunik gabe. Bi ikuspuntu bereizten dira:

   • Ikuspuntu objektiboa: Pertsonak ez du justifikaziorik aurkitzen.
   • Ikuspuntu subjektiboa: Ez da ausartzen baieztatzera, esaten duenaz ziur dagoela.

2. Sinesmena

   Pertsona bat ziur dago pentsatzen duena egia denaz, baina ezin du pentsatzen duen horri buruz guztientzat onargarria den justifikaziorik eman. Segurtasuna subjektiboa

Zientziaren Ikuspegi Filosofikoak

Feyerabend-en arabera, zientzia ez da ekintza arrazional hutsa. Gaur zientziari zaion errespetuak ez du justifikaziorik, egia-mailaren ikuspuntutik. Antzinako mitoak Budaren maila zientifiko berean kokatzen ditu. Zientzia ez da objektiboa; teorieseletzioa balio eta desioen arabera egiten baita. Teknologiak zientzia baldintzatzen du, aukerak eta MUGAK ezarriz. Komunikabideek sustatzen dute gehiegizko itxaropena zientziaren boterean. Teknologiak aurrera egitea oso garestia da, industria eta gobernuen mende dagoena. Zientziak pertsonengan eragin onuragarria zein kaltegarria izan dezake.

Kuhnen Paradigma Zientifikoak

Kuhnen iritziz, eguneroko praktika zientifikoa ('ohizko zientzia' deitu zion) paradigma baten barnean...

Kanten Filosofia Praktikoa eta Teorikoa

Filosofia praktikoa etikaren eta politikaren azterketari deritzo. Honek nola jokatu behar dugun adierazten digu, bai esparru pribatuan (Etika), bai gizartean (Politika). Filosofia teorikotik praktikora igarotzean, hizkuntza deskribatzailetik preskriptibora edo baloratzailera pasatzen da. Immanuel Kantek ere arrazoimenaren bi erabilera bereizi zituen: teorikoa eta praktikoa.

Arrazoimenaren Erabilera Teorikoa: Zer Ezagut Dezaket?

Bere Arrazoi Hutsaren Kritika liburuan, Kantek filosofia teorikoa jorratzen du. Erabilera teorikoan, ezagutza da aztergaia, eta galdera nagusia honakoa da: "Zer ezagut dezaket?". Ezagutza teorikoan, hizkuntza deskribatzailea da eta judizioak erabiltzen dira, subjektu bati predikatu...