Batxilergoa mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Aktiboak eta Pasiboak: Balantzearen Egitura

Aktibo Ez-korrontea

• Ez-materiala (U): Merkataritza funtsa (irudia), jabetza industriala (logoa), aplikazio informatikoak.
• Materiala (M): Lurrak eta ondasun naturalak, eraikinak, makineria, altzariak, garraio-elementuak, informazioa prozesatzeko ekipamendua.
• Finantza inbertsioak (F): Ondare tresnetan egindako epe luzeko inbertsioak, epe luzeko zorra adierazten duten baloreak, epe luzeko hartzekoak eta ibilgetua besterentzeagatiko hartzekoak.

Aktibo Korrontea

• Izakinak (I): Lehengaiak, produktu erdi bukatuak, produktu bukatuak, salgaiak, ontzikiak, ordezko piezak, erregaiak, enbalajeak eta bulegoko materiala.
• Zordun komertzialak (Z): Bezeroak (faktura), bezeroak kobratzeko merkataritza efektua, zordunak, zordunak

Merkatu-oreka

Merkatuaren oreka izeneko puntuan egiten dute bat kontsumitzaileen eta enpresen planak. Trukea bi aldeak asetzeko modukoa izaten da.

Lehia-motak

Lehia perfektua

Enpresak prezio-onartzaileak dira eta eskaintza-eskarien legearen funtzionamendu askearen arabera jarduten dute.

Lehia ez-perfektua

Guztiak ez dira baldintza berdinetan lehiatzen; enpresa batek edo batzuek eragin nabarmena izan dezakete prezioan.

Kolusioa eta kartelak

• Kolusioa: Merkatu oligopolisten arloan, enpresen arteko lehia askearen kalterako hitzarmen oro da.
• Kartelak: Enpresen elkarketa informalak dira, merkatuko lehiakideak gutxitzeko edo paretik kentzeko sortutakoak, enpresa bakoitzak bere independentziari eusten diola.

Fidelizazioa

Bezero bat marka, produktu edo zerbitzu...

Zer da enpresa?

Enpresa ekoizpen-faktoreak konbinatzen dituen ekoizpen unitate ekonomikoa da.

Enpresaren Helburuak

• Aberastasuna sortzea: Enpresaren oinarrizko helburua da kideentzat lana eta errenta sortzea.
• Errentagarritasuna handitzea: Inbertitutako kapitalari ahalik eta etekin handiena ateratzea du helburu, mozkinak maximizatuz, kostuak minimizatuz eta inbertsio egokienak aukeratuz.
• Haztea: Eskuragarri dituen aukera guztiak baliatu behar ditu hazteko, bai barnean bai kanpoan ere.
• Gizarte erantzukizunez jokatzea: Erantzukizun sozial eta etikoa izan behar du, bai zuzenean berarekin harremana duten taldeekin, bai gizartearekin, bai bere jardunaren eraginpean dagoen ingurunearekin ere.

Enpresaren Funtzionamendua

• Merkaturatze arloa: Kontsumitzailearen

3.SISTEMA EKONOMIKOAK. OINARRIZKO ARAZOAK

Ekonomia guztiei, antolaketa ekonomikoa nolanahia izanda, 3 arazo/galdera konpondu/erantzun behar dituzte:

+Zer ekoiztu? Zein ondasun eta zerbitzu ekoiztu behar diren eta zein kantitateetan erabaki behar da. Hau da, urriak diren gure baliabideekin ze beharrizan asetu. (Adb.Osasun pub/pri.)

+Nola ekoiztu? Ondasunak sortzeko modu asko daude eta faktoreen konbinaketa eta teknika erabaki beharra dago. (Adb. Energia sortzeko ikatza, eguzkia…)

+Norentzat ekoiztu? Sortutako ondasun eta zerbitzuak nola banatu erabaki behar dira. Gizarte osoaren ala pertsona batzuen esku jarri behar da? Banatzeko orduan, bakoitzaren beharrak kontuan hartu. Gizarte osoak eskubidea hainbat zerbitzu eta ondasun eskuratzeko. Produktuen...

Zer da janari lasterra?

Janari lasterra^[1] edo presako janaria^[2] (batzuetan azkarra, nazioartean ingelesezko Fast food izenez ezaguna) jatetxe-zerbitzu azkar bat da, non janariaren eskaera eta zerbitzua oso denbora gutxian burutzen diren.

Hala ere, janaria kanpora eraman daiteke eta etxera eramateko zerbitzuak ere eskaintzen dituzte jatetxe hauek. Horrela, bezeroen errotazio handia eragin eta denbora zein zerbitzu-kostuak murrizten dira, janariaren prezio merkeak ahalbidetuz eta, aldi berean, errentagarritasun handia lortuz.

Kalitatea eta osasunerako arriskuak

Janariaren prestaketa azkarrak produktuak presaka prestatzea edo aurretik denbora luzez prestaturik izatea eskatzen du, janariaren kalitatearen kalterako askotan. Jatetxe hauetako kostuak...

Produkzio Faktoreak Eragiten Dituzten Elementuak

Produkzioan eragiten duten faktore nagusiak honako hauek dira:

• Giza kapitala: Zenbat eta handiagoa langile baten prestakuntza eta esperientzia, orduan eta handiagoa da produktibitatea.
• Erabilitako ekoizpen-ondasunak: Langileak eta ekoizpen ondasunak ez dira trukagarriak.
• Teknologia-aurrerapenak: Horren ondorioz, lana faktorea makinen bidez ordezten ari da, eta horregatik prestakuntza hobeago bat lortzen ahalegintzen dira langileak.

Giza Kapitalaren Definizioa eta Ezaugarriak

Giza kapitala: Prestakuntzari eta esperientziari esker metatzen diren ezagutza, gaitasun eta jarrera multzoa da.

Faktore hauek sailka daitezke:

• Faktore objektiboak: Prestakuntza eta esperientzia.
• Faktore subjektiboak: Heziketa, ohitura,

Marketinaren Funtzioak

Merk. Funt.: Enpresak ekoitzitako ondasun eta zerbitzuak kontsumitzaileen eskuetara iristeko beharrezkoak diren jarduera guztiak barne hartzen ditu. Merkatuaren eta saltzailearen arteko ondasun eta zerbitzuen elkartrukea da. Enp. Eskar.: Aldi jakin batean eta enpresa jakin bati produktu baten zer kantitate erosten zaion adierazten du. Merk. Kuota: Salmenta osoaren zein proportzio dagokion enpresa bati, ehunekotan adierazita. Merk. Azt.: Ingurune orokorrari, lehiakideei eta kontsumitzaileei buruzko informazioa bildu, landu eta aztertzean datza. Mktg.: Enpresa batek kontsumitzaileen premiak eta nahiak asetzeko egiten dituen jardueren multzoa da, betiere enpresak irabaziak lortzeko helburuarekin.

Produktu Baten Bizitza Zikloa

• Sarrera

Merkatu motak

1. Lehia perfektua

• Enpresa asko: Saltzaile ugari daude, merkatu-kuota oso txikia dutenak.
• Eragina prezioan: Prezio-onartzaileak dira.
• Produktua: Homogeneotasun handia, ez dago desberdintzerik.
• Lehiaren intentsitatea: Lehia handia.
• Gardentasuna: Informazio osoa dugu produktuarekiko.
• Sartzeko eta irtetzeko hesiak: Ez dago lege-mugarik jarduera egiteko.
• Publizitatea: Bateratua.
• Mozkina: Arrunta (hazkundea, asealdia, geldialdia, egonkortasuna).

Adibidea: Merkadiloa.

2. Oligopolioa

• Enpresa gutxi: Merkatu-kuota oso enpresa gutxiren artean banatzen da. Hori dela eta, enpresa horietako baten merkataritza-politikak eragin handia du.
• Merkatu homogeneoa: Behar bera asetzeaz gain, trukagarriak dira elkarren artean.
• Kapital-inbertsio handiak (sartzeko hesia)

Enpresaren Hazkunde Estrategiak

• DIBERTSIFIKAZIOA: Enpresaren barne-hazkunde estrategia bat da, merkatu eta produktu erabat berrietatik abiatuta garatzea suposatzen duena. Horregatik, barne-hazkunde estrategia arriskutsuena da.
• INTEGRAZIO BERTIKALA: Dibertsifikazio heterogeneoan oinarritutako enpresa-hazkunde estrategia bat da, enpresaren jatorrizko jardueren aurreko edo ondorengo ekoizpen-aldiak bere gain hartzen dituena.
• ENPRESAREN KONZENTRAZIOA: Enpresaren garapen-estrategia aurrera eramateko modu bat da, beste enpresa batzuk eskuratuz, enpresak batuz edo enpresen artean itunak sinatuz egiten dena.
• JOINT VENTURE: Enpresa arteko epe luzeko itun batean oinarritutako kanpo-hazkunde modu bat da. Enpresek proiektu bat martxan jartzeko beren ahalmenak

Enpresaren definizioa

Enpresa: gure behar mugagabeak asetzeko, baliabide mugatuekin sortutako ondasun eta zerbitzuak ekoizten dituen oinarrizko unitate ekonomikoa.

Truke erlazioa eta egitura

• Truke erlazioa
• Enpresa: oinarrizko unitate ekonomikoa
  • Ekoizpena: herritarren eskaera betetzea helburu
    • Ondasunak: materialak
    • Zerbitzuak: ez-materialak
• Familiak: kontsumitzaileak
• Beharrak: pertsonen bizi-mailaren arabera — mugagabeak
• Baliabideak: mugatuak (eskasia)

Familia eta enpresa arteko erlazioa (taula)

Enpresaburuaren definizioa eta motak

Enpresaburua: aldez aurretik ezarritako helburuak lortzeko erabakiak hartzen dituzten pertsonak edo pertsona-taldeak dira....