Batxilergoa mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Ziklo Ekonomikoa

Benetako ekoizpen BPG potentzialetik urrundu eta susperraldiak edo atzeraldiak dituen txandakako sekuentzia da.

Faseak

Ziklo ekonomikoak honako fase hauek ditu:

1. Beheraldia edo hondoa
2. Susperraldia edo hedapena
3. Goraldia edo gailurra
4. Atzeraldia edo depresioa

Faseak ez dira simetrikoak; izan ere, hazkundeak luzeagoak izan ohi dira atzeraldiak baino, eta zikloak errepikatu egiten badira ere, ez dago bi ziklo berdin: kausa eta bilakaera desberdinak izaten dituzte.

Beheraldia edo Hondoa

Beheraldian eskari maila txikia dago erabilgarri dagoen ekoizpen ahalmenaren aldean. Erabiltzen ez den ekoizpen ahalmen hori egoteak ekoizpen baliabideen erabilpen ez osoa ekarriko du eta stock handiak izango dira, ez baitago eskatzailerik amaitutako ekoizkinetarako....

Aktiboa

Aktibo ez-korrontea

• Ibilgetu ukiezina

  • Aplikazio informatikoak
  • Ibilgetu ukiezinaren amortizazio metatua

• Ibilgetu materiala

  • Lurrak eta ondasun naturalak
  • Eraikinak
  • Makineria
  • Altzariak
  • Informazioa prozesatzeko ekipoak
  • Garraio-elementuak
  • Ibilgetu materialaren amortizazio metatua

• Ondasun higiezinen inbertsioak

  • Lur eta ondasun naturalen inbertsioak
  • Eraikinen inbertsioak

• Epe luzeko finantza-inbertsioak

  • Ondare-tresnetan egindako epe luzerako finantza-inbertsioak
  • Epe luzeko hartzekoak
  • Ibilgetua besterentzeagatiko epe luzeko hartzekoak

Aktibo korrontea

• Izakinak

  • Salgaiak
  • Lehengaiak
  • Amaitutako produktuak

• Zordun komertzialak eta kobratu beharreko bestelako kontuak

  • Bezeroak
  • Bezeroei kobratu beharreko merkataritza-efektuak
  • Zordunak
  • Lansari-aurrerakinak
  • Ogasun Publikoa zordun
  • Gizarte

Zer da Ekonomia?

Ekonomia gizarteko kideek kontsumi ditzaten, zerbitzuak eta ondasunak ekoizteko baliabide urriak banatzeko moduaz arduratzen den zientzia da.

Ekonomiaren Adar Nagusiak

Mikroekonomia

Mikroekonomia unitate ekonomikoek –kontsumitzaileak, enpresak eta industriak– zer nolako portaerak eta harremanak dituzten aztertzen dituen teoria ekonomikoaren atala da.

Makroekonomia

Makroekonomia ekonomiaren funtzionamendu globalaz arduratzen da.

Oinarrizko Jarduera Ekonomikoak

Hauek dira oinarrizko jarduera ekonomiko nagusiak:

• Ekoizpena: Enpresak erabaki behar du zer ondasun ekoiztuko dituen eta nola sortuko dituen.
• Kontsumoa: Familiek beren diru-sarrerak nola banatuko dituzten erabaki behar dute, beren beharrizanak asetzeko eskaintzen zaizkien ondasunen

Garapen Adierazleak

1. Bizi-itxaropena: Biztanleriak, batez beste, zenbat urte bizi den aztertzen da. Horrela, osasun eta medikuntza mota ikus daiteke.

2. Hezkuntza-maila: Derrigorrezko hezkuntza noiz arte den, zenbat pertsonek duten ikasketak, eta abar aztertzen da.

3. BPG (Barne Produktu Gordina):

• Definizioa: Nazio batek urtebetean ekoizten dituen ondasun eta zerbitzuen balioa moneta unitatetan adierazten du. Ondasunen batura eurotan adierazten da.
• BPG-a zenbat eta handiagoa izan, orduan eta gehiago ekoizten dela esan nahi du. Ondorioz, lurraldea garatuagoa da.
• BPG / biztanle kopurua: Per Capita (pertsonako). Erlatiboa da, batez bestekoa delako.

Bigarren mailako adierazleak:

1. Populazio aktiboaren banaketa sektoriala: (Zenbat pertsonek egiten duten...

Makroekonomia eta Mikroekonomia

Makroekonomia: Ekonomiaren Funtzionamendua Eremu Globalean

Makroekonomiaren helburuak:

• Ekoizpen maila altua lortzea (BPGren hazkundea)
• Langabezia-tasa baxua lortzea
• Inflazioa kontrolatzea (prezioak egonkortzea)
• Defizit publikoa murriztea (gastu eta diru-sarrera publikoen arteko aldea)
• Kanpo defizita murriztea (inportazioak murriztu eta esportazioak ugaritzea)
• Truke-tasa egonkortzea.

Barne Produktu Gordina (BPG)

Barne Produktu Gordina (BPG) kontabilitate nazionalaren arabera, edozein ekonomik denbora-epe jakin batean (gehienetan urtebetean) sortutako azken ondasun eta zerbitzuen balioa neurtzen duen magnitudea da, eta balorazioa dirutan egiten da.

BPGren balorazio ekonomikoa faktoreen kostuaren arabera (BPGFK) eta merkatuko...

Merkatuak esleitzea merkatuaren funtzioa da. Hala ere, ez dugu ahaztu behar merkatuaren eraginkortasun ekonomikoa baldintza idealetan gertatzen dela bakarrik. Baldintza horiek lortzen ez badira, merkatuaren hutsegiteak sor daitezke eta, orduan, estatuak esku hartzea komenigarria izan daiteke.

Merkatuaren Hutsegiteak

Merkatuak hiru hutsegite nagusi ditu:

• Lehia ez osoa: Monopolioek, oligopolioek eta lehia monopolistak osatzen dute.
• Kanpo-eraginak: Kanpo-eragina agertuko da, baldin eta, ekoizkin baten ekoizpenak edo ondasun baten kontsumoak salerosketan parte hartzen ez duten kontsumitzaileei edo enpresei zuzenean eragiten badie, eta eragin horiek merkatuko prezioetan osorik islatzen ez badira.

1. Ekoizpenean Izandako Kanpo-ondorio Negatiboak

Baratze...

Ekonomia eta Oinarrizko Kontzeptuak

Ekonomia: Eskura dauden baliabideak gizartearen beharrizan indibidual eta kolektiboak ondo betetzeko, norbanakoek eta gizarteak egiten dituzten hautaketak eta hartzen dituzten erabakiak.

Mikroekonomia eta Makroekonomia

Mikroekonomia: Unitate ekonomikoaren portaera aztertzen du (familia). Makroekonomia: Sistema ekonomikoaren portaera aztertzen du.

Urritasuna eta Aukera Kostua

Urritasuna: Urritasun kontzeptua erlatiboa da, daudenak baino ondasun eta zerbitzu gehiago eskuratu nahi izatea adierazten du. Urritasunak erabaki ekonomikoak hartzera behartzen gaitu.

Aukera kostua: Erabakiak hartzeak mozkinak eta kostuak alderatzea dakar. Zerbait lortzeko baztertu behar den aukerari deritzo.

Ekoizpen Baliabideak/Faktoreak

Gizakien...

Sektore Publikoaren Funtzioak

• Fiskala
• Arautzailea
• Ondasun eta zerbitzuen hornitzalea
• Birbanatzailea
• Egonkortzailea

Gizarte Segurantza: Aurrekontua eta Finantzaketa

Gizarte Segurantzaren aurrekontuak Estatuko Aurrekontu Orokorren azpisektoreak dira. Horien kudeaketaren ardura Lan eta Gizarte Segurantzako Ministerioari dagokio.

Gizarte Segurantzaren gastuetan, partida nagusia prestazio ekonomikoena da (%66), eta hurrengoa osasun asistentziarena (%31).

Gizarte Segurantzak bi finantzaketa mota ditu:

• Langileen eta enpresen kotizazio sozialak
• Estatuaren transferentziak (%30)

Estatuko Aurrekontuaren Faseak

Prestaketa

Gobernuaren eskumena da. Ekonomia eta Ogasun Ministerioaren bidez egiten du. Gainerako ministerioen eta erakunde instituzionalen txostenak eta eskaerak...