Batxilergoa mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Aktibo Korrontea eta Pasiboa: Analisia

Aktibo Korrontea:

• Izakinak:
  • Lehengaiak
  • Salgaiak
  • Produktu bukatuak
• Zordun komertzialak eta kobratzeko bestelako kontuak:
  • Bezeroak
  • Bezeroak merkataritza efektuan
  • Zordunak
  • Lan sarien aurrerapenak
  • Zordun ogasuna
• Epe motzeko inbertsio finantzieroak:
  • Akzioen inbertsioak
• Diruzaintza:
  • Kutxa, kontu korronteak, euroak

OG eta PASIBOA

Errekurtso propioa:

Erreserbak, kapital soziala, emaitzak ekitaldian

Pasibo ez korrontea:

Kreditu erakundeekiko epe luzerako zorrak, ibilgetu hornitzailea, epe luzeko merkataritza efektua

Pasibo korrontea:

Kreditu erakundeekiko epe ertain/motzeko zorrak, epe motzeko ibilgetu hornitzailea, hornitzailea, hornitzailea efektu deskontuan, ogasun publiko hartzekoduna, zerbitzua emateagatik hartzekodun, segurtasun...

Epe motzerako banku-kredituak

1. Kontuko zorpetzea (zenbaki gorriak)

Finantzaketa-iturri ezohikoa da. Bankuaren baimenarekin, kontu korrontean dagoen saldoa baino diru gehiago erabiltzean datza. Abantaila: dirua berehala erabil daiteke, ia tramiterik gabe. Desabantaila: interesak altuagoak dira.

2. Kreditu-kontua

Enpresak finantza-erakunde batekin kontratua sinatzen du, muga jakin bat duen kreditu-kontu korronte bat izateko. Enpresak dirua erabil dezake eta ondoren:

• Erabilitako diruaren gaineko interesak ordainduko ditu.
• Erabili ez den kopuruaren gaineko komisioa ordainduko du.

3. Factoring

Enpresak bezeroengan dituen kreditu-eskubideak (fakturak, letrak) faktor izeneko enpresa bati saltzen dizkio. Horrela, enpresak berehalako likidezia lortzen du...

Enpresaren Barne Finantzaketa: Erreserbak

Erreserbak enpresak banatu ez dituen irabazietatik datoz eta barne autofinantzaketaren parte dira. Irabaziak enpresaren jardueraren ondorioz lortzen diren emaitzak dira. Erreserbak mota ezberdinetakoak izan daitezke:

• Legezkoak: Kopurua legeak ezartzen duenean.
• Estatutu-erreserbak: Enpresaren estatutuek ezartzen dituztenak.
• Borondatezkoak: Lortutako ezohiko irabazietatik ezartzen direnak.

Erreserbak enpresan geratzen diren irabaziak dira; hauekin inbertsio gehiago egin daitezke eta, beraz, mesede egiten diote hazkundeari. Hori dela eta, erreserbak aberaste-autofinantzaketa izenarekin ere ezagutzen dira.

Mantentze-finantzaketa

Erreserben aldean, badago enpresaren hazkundeari mesede egiten ez dion beste finantzaketa...

Merkatuaren Lehia: Ekonomia-eragileek (enpresak eta kontsumitzaileak) askatasunez eragiteko egoera da.

Lehiaren Euskal Agintaritza

Guztion mesederako eta administrazioen joko-arauak kontrolatzeko erakundea da.

Merkatu Motak

Lehia Perfektuko Merkatua

Enpresa guztiak baldintza berdinetan daude merkatuan. Bakoitzak nahi dituen baldintzak jarriko ditu eta erosleak erabakiko du berarentzat komenigarriena.

Lehia Inperfektuko Merkatua

Enpresa batek edo batzuek dute prezioan eragiteko ahalmena.

• Monopolioa: Ez dauka lehiakiderik. Enpresa bakar batek eskaintzen du ondasun edo zerbitzu bat.
• Oligopolioa: Enpresa gutxi batzuen esku dago merkatua eta batzuetan prezioak paktatzen dituzte irabaziak ez murrizteko.
• Lehia Monopolista: Enpresa asko parte hartzen dute merkatuaren

MERKATUA ETA DIRUA

Merkatua produktuak saltzeko eta erosteko leku fisikoa da. Gaur egun, teknologiari esker, ez dugu leku fisiko batera joan beharrik produktuak saltzeko edo erosteko.

Merkatuan hiru elementu daude:

• Produktu bat (ondasuna edo zerbitzua)
• Saltzaile bat (enpresa bat, produktua ekoitzi duena)
• Erosle bat (produktua erostean bere beharrak asetzen dituena)

1.2. ESKARIA

Eskaria: Eskatzaileak ondasun baten zer kantitate erosteko prest dauden prezio jakin batean. Eskaria baldintzatzen duten faktoreak hauek dira:

Ondasunaren Prezioa

Produktua zenbat eta garestiagoa izan, orduan eta kantitate txikiagoa erosteko prest egongo da eskatzailea; eta zenbat eta merkeagoa izan, orduan eta gehiago erosiko dute.

Lotutako Ondasunen Prezioa

• Ondasun Osagarriak:

unitatea: Ekonomia-hazkundea eta zergak

Ekonomia-hazkundea: aukera ematen duenez gizarteari eskainitako ondasunen eta zerbitzuen kantitatea eta kalitatea areagotzeko, Estatuak esku hartzen du ekoizpen-maila handitzeko edo mantentzeko.

Zergak eta tributuak

• Zergak: pertsona fisiko edo juridiko batek administrazio publiko bati ordaindu beharreko diru-zenbatekoak dira, kontraprestazio jakinik gabe.
• Tasak: Administrazioak eskainitako ondasun edo zerbitzu baten onuradun izateagatik ordaintzen diren tributuak dira.
• Kontribuzio bereziak: obra publiko edota zerbitzu baten onuradun direnek ordaindu behar dituzten tributuak.

Zeharkako eta zuzeneko zergak

• Zuzeneko zerga: subjektu pasiboaren errenta eta ondarea zergapatzen du. Zerga izendunak dira; alegia, zergadunaren

Merkatuaren funtzionamendua

Merkatuaren funtzionamendua eskariaren eta eskaintzaren araberakoa da, eta funtsean hiru galdera nagusi erantzuten ditu:

• Zer ekoiztu behar da?
• Nola ekoiztu behar da?
• Norentzat ekoiztu behar da?

Merkatuaren ereduak

Konpetentzia perfektua

Funtsezko lau baldintza ditu:

• Saltzaile eta erosle kopuru handia: Inork ezin du prezioan eragin.
• Ondasunaren homogeneitatea: Ondasun guztiak berdinak dira.
• Merkatuaren gardentasuna: Informazioa eskuragarri dago.
• Sartzeko eta ateratzeko askatasuna: Ez dago oztoporik.

Gaur egun, eredu hau arrain-

Finantza Sistema

Gehienetan, aurrezten dutenak ez dira inbertitzen dutenak. Betidanik behar izan dira bitartekariak, finantza-baliabideak eragile batzuengandik beste batzuengana eskualdatzeko.

Finantza Aktiboen Ezaugarriak

Likidezia

Aktiboak epe laburrean galera handirik izan gabe eskudiru edo legezko diru bihurtzeko zenbaterainoko erraztasuna eta ziurtasuna duen adierazten du.

Arriskua

Aktiboaren jaulkitzaileak, hau da, zorra duenak, adostutakoa ez betetzeko probabilitatea adierazten du.

Errentagarritasuna

Aktiboak interesak sortzeko duen ahalmena adierazten du.

Banku Zentral Nazionalen Funtzioak

Banku Zentral Nazionalek (BZNak) bi rol nagusi dituzte, Banku Zentralen Europako Sistemaren (BZES) barruan:

Aurrekontu-saldoa eta oreka ekonomikoa

Zerga-politikak oso eragin desberdinak izan ditzake ekonomian, aurrekontuaren oreka zer nolakoa den kontuan hartuta; hau da, aurrekontua orekatuta dagoen (sarrerak = gastuak), defizita dagoen (sarrerak < gastuak) edo superabita dagoen (sarrerak > gastuak).

Defizit motak: ziklikoa eta egiturazkoa

Ekonomian, bi defizit mota nagusi sor daitezke:

• Defizit ziklikoa: Ekonomia-zikloan halabeharrez gertatzen diren atzeraldietan sortzen da. Aldi batean soilik irauten du. Izan ere, Estatuak esku hartzen du, ekonomia suspertzeko eta ekonomia-eragileen konfiantza berreskuratzeko. Horretarako, zorpetu egiten da, eskari agregatua susta dadin. Horregatik, hazkunde-aldietan desagertu egin ohi da defizit hori, Estatuak

Enpresaren Finantzazio-Iturriak

Finantzazio-iturriak enpresak diru-beharrei aurre egiteko eskura dituen baliabide likidoei edo ordainbideei esaten zaie.

Finantzazio-Iturrien Sailkapenak

Finantzazio-iturriak hainbat irizpideren arabera sailka daitezke:

1. Itzultzeko Epearen Araberako Sailkapena

• Epe laburrerako finantzazio-iturriak: Itzultzeko epea urtebete baino laburragoa bada.
• Epe luzerako finantzazio-iturriak: Itzultzeko epea urtebete baino luzeagoa bada. Horrela bada, enpresaren kanpoko zorra zehaztugabea edo mugagabea izan daiteke.

2. Jatorriaren Araberako Sailkapena

• Barne-finantzazioa: Enpresan bertan ohiko jardueraren bidez sortutakoak (banatu gabeko erreserbak, amortizazio- eta hornidura-kuotak).
• Kanpo-finantzazioa: Enpresatik kanpo sortutakoak