Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Etnozentrismoa

Beste kulturak norberaren kulturaren arabera neurtzen dira. Jarrera horrek bi ondorio sortzen ditu: ulertzeko gaitasunik eza, eta kohesio sentimendua indartzea.

Etnozentrikoek hainbat jarrera negatibo senti ditzakete:

• Xenofobia (atzerrikoenganako gorrotoa)
• Arrazakeria
• Txauvinismoa (abertzaletasun itsua)
• Aporofobia (pobreenganako ezinikusia, gorrotoa eta gutxiespena), jarrerarik hedatuena izanik.

Kultura-erlatibismoa

Kultura bakoitza bertako balioak oinarri hartuz aztertu behar da, eta ez beste kultura bateko balioen arabera. Horrenbestez, toleranteak izan behar gara kultura-adierazpen guztiekiko.

Jarrera hori etnozentrismoa baino hobea da, baina muga handiak ditu. Ez du kulturen arteko elkarrizketa bultzatzen, eta kultura bakoitza bere...

Pasioak eta Askatasuna Descartesen Antropologian

Grinak eta askatasuna Descartesek azaltzen duen antropologiaren barnean daude. Gorputzaren eta arimaren lotura guruin pinealaren bidez gertatzen da. Pasioak, pertzepzioek ariman sortutako sentimendu edo zirrarak dira. Latinetik datorren "passio" (pati) hitzetik eratorriak dira. Ariman gertatzen dira, baina gorputzarekin estuki lotuta daude.

Pasioen Eragina eta Zeregin Nagusia

Pasioak gizakiaren barnean nahigabe sortzen dira. Ariman eragina dute, eta kaltegarriak edo onuragarriak izan daitezke. Descartesen esanetan, gorputza mugiarazten dutenak indar mekanikoak dira; arimaren indarra, ordea, gorputzaren mugimenduak gelditzean eta grinak menderatzean datza.

Grinak elkarren aurkakoak izan daitezke:

• Alde

Gizarte-zientzien metodoa

Gizarte-zientzien metodoa: Gizarte zientziek gizakiaren gizarte-errealitatea aztertzen dute. Zientzia horietan, subjektuaren eta ezagutza-objektuaren lotura berezia da, izan ere, subjektua ikerketa-objektu da aldi berean. Honen ezaugarriek ezinezkoa egiten dute ikerketa-metodoa natura zientzietakoen modukoa izatea; beraz, ikerketa-objektuarentzat egokiena den modua aurkitzeko zailtasunak ditugu. Hortaz, gizarte-zientziak ulertzeko hiru modu daudela esan daiteke:

• Enpiriko analitikoa: Gizarte errealitateari natura zientzien metodoa aplikatzen zaio, zientzia bateratu baten idealean oinarrituta. Joera horren asmoa da gizarte-fenomenoak horiek sortzen dituzten kasuen ezagutzaren bidez azaltzea (Natura bezala ikertu).
• Hermeneutika:

Mitoa eta Logosa

Mitoa

Kondaira sakratua eta mistikoa da. Jainkoak dira protagonistak. Errealitatea nolakoa den azaltzeko jainkoen ekintza azpimarratzen da.

Mitoaren Motak

• Kosmogonikoak: Kosmosaren sorrera deskribatzen dute.
• Sorburu-mitoak: Animaliak, gizakiak eta abar nola sortuak izan ziren azaltzen dute.
• Eskatologikoak: Kosmosaren amaiera deskribatzen dute.

Mitoaren Ezaugarriak

• Jainkoak dira protagonistak.
• Egiazkotzat hartzen dira.
• Indar naturalak pertsonifikatuak eta dibinizatuak izaten dira.
• Gauzen gertaera kapritxosoa da, zoriaren araberakoa.

Mitoaren Funtzioak

• Poetikoa: Poetek sorturikoak (Poiesis = sorkuntza).
• Azaltzailea: Errealitatea nolakoa den azaltzen digute.
• Soziala: Gizartean nola jokatu behar den adierazten dute.
• Didaktikoa: Hezitzailea, giza

XVIII. mendeko Ilustrazioa

Metodo zientifikoen aplikazioak aurrerapena ekarri zuen eta gizakiaren ikuspegia zabaldu zuen. Handik aurrera, erlijioa alde batera utzi eta adimena eta metodo arrazionala aplikatzen hasi ziren.

Ilustrazioaren oinarrizko printzipioak

• Arrazoiaren nagusitasuna: Iraultza zientifiko-teknikoak aukera eman zion gizakiari mundua ezagutzeko eta ulertzeko, bere adimena eta pentsatzeko ahalmena erabiliz.
• Metodo zientifikoa: Ilustratuek naturaren ezagutzan aplikatu zuten.
• Erlijioari kritika: Iraultza zientifikoak agerian utzi zuen ikuspegi erlijiosoaren akatsa, gizakiak unibertsoan zuen zentraltasunari dagokionez, esate baterako.
• Aurrerapenaren ideia: Ilustrazioaren oinarrizko kontzeptuetako bat izan zen.

Arlo ekonomiko eta soziala

Arlo...

Ilustrazioaren kontzeptua eta arrazoiaren bi erabilera desberdinak (publikoa eta pribatua) azaltzen ditu Immanuel Kantek, "Zer da Ilustrazioa?" eta "Arrazoiaren Erabilera Publiko eta Pribatuari buruz" lanetan.

Arrazoiaren Erabilera Publikoa eta Pribatua

F. Kant-en arabera, arrazoiaren erabilera publikoa askea izan behar du beti; erabilera pribatua, aldiz, mugatu egin behar da sarritan. Hala ere, arrazoiaren erabilera pribatuaren askatasun murriztapenak ez du ilustrazioa galarazten, publikoa zaintzen bada.

• Erabilera Publikoa: Aditu batek irakurle-publikoaren artean egiten duena da.
• Erabilera Pribatua: Hari dagokion funtzionario-postu edo kargu jakin batean zilegi zaiona da.

Kanten Adibideak

Hori azaltzeko, K. hiru adibide aipatzen ditu: armadako ofiziala,...

Fedea eta Arrazoia (Ezagutza Teoria)

Esan daiteke Agustinen baitan Fedearen eta arrazoiaren arteko batasuna dagoela. Egiaren edukitzea edo jabetza, zientziaren objektua izan zen aurretik, jakinduriaren objektua da, jakinduria izateak gizakia zoriontsu bihurtzen baitu. Horregatik esan daiteke egiaren bilaketa ez dela soilik ezagutzaren metodo bat, zoriontsu izateko bide espiritual bat baizik, erromesaldi bat, ibilbide bat.

Egiaren agustindar bilaketa ez da kontenplaziozkoa bakarrik, aktiboa da. Ez dakar ezagutza bakarrik, fedea eta maitasuna ere. Ezagutza teoria zoriontasun-noziora bideratuta dago, gizakiak zoriontsu izatearen ziurtasun osoa nahi duelako. Eta ziurtasun absolotua izan behar denez, ezin da arrazoimenetan bakarrik oinarritu.

Kristautasunak...

Datu biografikoak eta testuinguru historikoa

San Agustin Hiponakoa Algeria iparraldean, Tagaste hirian, jaio zen 354. urtean. Garai haietan, Erromako Inperioak behera egin zuen, eta erromatarren eta kristauen artean borroka bizia zegoen.

San Agustinen aita paganoa eta ama kristaua ziren. Ama kristautasunean hezi zuen, nahiz eta honek kristautasuna utzi nerabezaroan, heldua izandakoan berriro itzultzeko. Agustin Madaurara joan zen bere lehenengo ikasketak egitera, eta jarraian, Kartagora joan zen erretorika ikastera, bertan erretorika eskola bat ireki zuelarik.

Geroago, Erromara joan zen, eta hemen plazerez betetako bizitza izan zuen, ondoren Milanen jarraituko zuena. Hala ere, Milanen, kristautasunetik urrun zegoen plazeren bizitza behin betiko...

Jainkoa

Agustinentzat bi izaki mota daude. Jainkoa izaki absolutua, betierekoa, perfektua, guztiz justua eta aldagaitza da. Bere existentzia ez dago arrazoimenaz frogatua, baina ez da fede itsu baten kontua ere. Jainkoa arima fededunean frogatua agertzen da; arima gaia da Egia eta beharrezkoa eta aldagaitza den Jainkoa ezagutzeko, baina ezagutza hori ezinezkoa izango litzateke Haren existentziarik gabe. Gauza guztiak, beren aldakortasunean, Jainkoak eginak dira, ezerezetik sortu ditu. Bat-bateko materia eta ideien arketipoak erabiliz, mundu fisikoko izakiak eratu zituen. Jainkoak zuzenean, bitartekorik gabe sortua da dena.

Gizakia: Arima eta Gorputza

Jainkoak bere irudi eta antzeko egin zuen gizakia. Arima hilezkorra eta gorputza hilkorra, hau...