Batxilergoa mailako Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Nihilismoa: Jainkoaren heriotzaren ondorioa

Nihilismoa Jainkoaren heriotzaren ondorio bat da. Kristautasunak mantsotasuna jartzen du bizibidearen eredu moduan; honela, bizitzari erasotzen dio. Beraz, bizitza ukatuz, nihilismoaren lehen aztarnak jartzen dira.

Nihilismorako bideak eta etsipena

Nihilismora daraman beste bide bat balio tradizionalak galtzea da. Honetaz ohartzean, etsipena eta sumina sortuko dira, eta munduak azalpenik ez duela antzemango dugu. Beraz, ez dakigu nondik gatozen eta nora goazen, eta jarrera nihilista hartzen dugu.

Botere nahia eta nihilismoa estu-estu lotuta daude: botere nahia gutxitu, nihilismoa igo. Balio tradizionalak desagertzean, nihilismoa agertzen da, eta nihilismoan harrapaturik daudenak egoera desberdinetatik...

Sorkuntza (Kreazioa)

San Agustin kreazionista da. Jainkoak ezerezetik hitzak erabiliz gauza guztiak sortu zituela esaten du. Ekintza hau osoa, bat-batekoa, librea (Jainkoak nahi zuelako) eta 6 egunetakoa izan zen.

Jainkoak ordena bat ezarri zuen; arau horiekin mundua aldatzen joan da, belaunaldiak, gauza onak zein txarrak egiten dituzten gizakiak, kulturak sortzen...

San Agustinen Filosofia: Historia

San Agustinen eta Historiaren Garrantzia

San Agustinen filosofian historiari buruzko azalpen sakona dago. Berak da lehen pentsalaria historia unibertsalaren zentzua aztertzen duena. Modu eskematikoan emango digu azalpena, ekintzak eta gertakizunak ulertzen saiatuz.

Gertakizuna: Erromatar Inperioaren Erorketa

Inperioaren gainbehera kontuan hartuta, Erromaren...

Ezaguera eta Errealitatea

• Ezagutza: Sujetoa izakien errealitateaz jabetzen den gizaprozesua.
• Errealitatea: Izaki osoko multzoa, materialak edo espiritualak eta kualitate biak dituztenak.

Joera Filosofikoak

• Materialismoa: Materia existitzen den errealitate bakarra dela uste duen joera filosofikoa da, eta izaki espiritualak existitzeari uko egiten dio.
• Espiritualismoa: Izaki guztien jatorrizko abiaburu bakarra espiritua dela uste duen joera filosofikoa.
• Eszeptizismoa: Egia ziurrak ez daudela uste duen joera filosofikoa.
• Erlatibismoa: Ezaguera unibertsalak eta erabateko egiazkoak existitzeari uko egiten dion joera filosofikoa.

Logika eta Arrazoimendua

• Indukzioa: Partikularretik unibertsalera igarotzen den gogobidea. Datu partikularretatik abiatuz, ondorio

Eboluzionismoa: Jatorriaren bilaketa

Gizakiak betidanik izan du nondik datorren jakiteko gogoa, zer garen eta norantz goazen jakiteko, funtsezkoa delako gure jatorria ezagutzea.

Fixismoa

Fixismoa George Cuvierrek proposatu zuen. Teoria horren arabera, espezie guztiak independenteak dira eta sortu zirenetik bere horretan iraun dute.

Eboluzionismoaren oinarriak

Eboluzionismoak dioenez, unibertsoa eta bizi-mota guztiak garapenaren emaitzak dira, eta espezie-aniztasuna aldaketaren eta egokitzapenaren ondorio dira. Eboluzionismoa XIX. mendean hedatu zen, baina teoria horren oinarriak XVIII. mendean hasi ziren finkatzen.

Lamarck eta bere teoria

Hauexek dira Lamarcken teoriaren oinarriak:

• Pixkanakako progresioa: Organismo sinpleetatik konplexuetaraino.
• Ingurunera

Aldaketa sozial eta bizi-erritmo bizkorrak direla eta, bizitzan nondik jo jakiteko beharrezkoagoa dirudi egunkariak irakurtzeak unibertsala eta sakona denari buruzko jakinduriaren bila aritzeak baino. Gainera, jakintza positiboak balioesten dira nagusiki, jakintza zientifikoa eta teknologikoa, alegia.

Ezaugarri horiek nagusi direlako, inoiz baino gehiago behar dugu jakintza filosofikoa. Jakintza horrek berari dagozkion lanak aurrera egiten ahaleginak egin behar ditu. Hauek dira lan horiek:

1. Arrazionalki zein helburu har ditzakegun eta hartu behar ditugun argitzen saiatzea.
2. Ondo bizitzeko behar dugunaz aritzean, dimentsio unibertsala lortzea, zientzien eta kultura eta gizarte jakin batzuen berezitasuna gaindituz.
3. Kritika arrazionalak egiteko irizpideak

Ongiaren Ideia Platonen Filosofian

Ongia mundu sentikorraren eta ideia guztien oinarria da; hau da, gauzek existitzeko ongia behar dute. Era berean, ezagutza unibertsalaren eta zientziaren oinarria da, gauza guztiak ezagutzeko ongia ezinbestekoa baita.

Etika eta politikaren oinarria ere bada: ongi jokatzeko eta hirian justizia ezartzeko, ongia ezinbestekoa dugu. Errealitate guztiek dute ongiaren beharra. Dialektikaren bidez, mundu sentikorretik mundu adigarrira igarotzen da, eta handik ongira ailegatzen da. Gobernariek, dialektikaren bidez, ongia ezagutu behar dute, ondoren besteak ongiaren bidetik gidatzeko (regressus).

Platonen Eragin Filosofikoak

Pitagoras

Garaiko monista bat zen eta matematikaren errealitate gorenak ezagutu nahi zituen. Arjea...

Antropologia: Finalismo Ontologikoa

Gorputza arimaren kartzela da. Arimak gorputzari bizia eta oreka ematen dio.

Arima

• Hilezkorra, ez materiala.
• Mundu adigarria eta sentikorra komunikatzen ditu.
• Egia eta ezagutza bilatzen du.
• Arima arrazionala.

Arima eta gorputzaren arteko batasuna akzidentala da: arima biziaren eta mugimenduaren oinarria da. Gorputzarekin batasunaren ondorioz, irrikak eta pasioak sortzen zaizkio arimari. Arima arrazionalak ongia ezagutzeko, purifikatu behar du.

Arimaren Xedea eta Jatorria

Arimaren jatorria Mundu Adigarria da, Ideien Mundua. Gorputzarekin elkartzean ideiak ahaztu ditu, inperfekzioan eroriz. Hortaz, purifikazioa ezinbestekoa da. Arima gorputzaren eta bere irriketatik banandu eta Ideien Mundua ezagutzen duenean, bere...

Naturaren ikuspegi mekanizista

Demokritoren natura mekanikoa argi dago atomoen arazoaz diharduenean, eta materialismoa ere argi ageri da mugimendurako eragile formala edo arrazoizkoa ukatzen duenean. Mugimendua atomoari berari dagokion zerizana da, eta zenbait konbinaziok beste zenbaitek baino gehiago iraun dezaketela ere, mundua mugimendu hutsean datza.

Monismo materialista

Hutsa da atomismo berri hau. Materia ez du bizidunen arabera edo biologiaren ideiez baliatuz ulertzen. Alderantziz gertatzen da: bizitza eta espiritua materia mota berezi gisa ulertzen dira. Demokrito, beraz, bere espekulazio hipotetikoei azalpen arrazoidunak bilatzen saiatu zen. Haren atomismoa naturari buruzko espekulazio gorena izatera iritsi zen.

Heraklito eta aldakortasunaren

Jakintza Motak

• Jakintza Arrunta: Eguneroko bizitzako esperientzian du oinarria. Adibidez, artisau batek buztinezko pitxer bat egin ondoren, egosten da, eta buztina gogortu egiten da. Artisauak ez daki nola gertatzen den, baina horrela dela badaki.
• Jakintza Zientifikoa: Jakintza arruntak ez die zergatiak bilatzen gauzei; zientifikoak, aldiz, bai. Errealitatea ezagutzeko erabiltzen da. Esperimentazioak eta matematika aplikazioek bereizten dute jakintza zientifikoa filosofikotik.
• Jakintza Teknikoa: Mundua menperatzea eta kontrolatzea bilatzen du. Jakintza zientifikoa aplikatzen du, eta teknikoak zientifikoari erronkak proposatzen dizkio.
• Jakintza Filosofikoa: Beste jakintza batzuetatik bereizten duena arrazoizko ezagutza izatea da: sistematikoa eta

Botere-nahia

Botere-nahia ez da bakarrik bizirik irauteko edo existitzeko nahia: bizirik dagoenak jadanik badauka existentzia. Bizia daukanak bakarrik borondatea dauka; baina ez bizitzeko borondatea, baizik eta bere indarrak eta agintea areagotzeko borondatea.

Botere-nahiaren ezaugarriak

• Beraz, bizitzari edota bizidunari berezkoa zaiona bere boterea handiagotzeko borondatea da. Bizi-sena botere-nahiaren ondorio bat da.
• Botere-nahia "borroka" nozioarekin identifikatzen da: boterea eskuratzeko borroka. Borroka mundu inorganikora ere zabaltzen du: "Bizitza, botere-nahiaren kasu partikular bat besterik ez da."
• Botere-nahiak erresistentzia eta atseginik eza bilatzen ditu. Bizitza organiko guztien oinarrian sufritzeko borondatea dago, zoriontasunaren