Eboluzionismoaren Teoriak: Lamarck, Darwin eta Neodarwinismoa

Eboluzionismoa: Jatorriaren bilaketa

Gizakiak betidanik izan du nondik datorren jakiteko gogoa, zer garen eta norantz goazen jakiteko, funtsezkoa delako gure jatorria ezagutzea.

Fixismoa

Fixismoa George Cuvierrek proposatu zuen. Teoria horren arabera, espezie guztiak independenteak dira eta sortu zirenetik bere horretan iraun dute.

Eboluzionismoaren oinarriak

Eboluzionismoak dioenez, unibertsoa eta bizi-mota guztiak garapenaren emaitzak dira, eta espezie-aniztasuna aldaketaren eta egokitzapenaren ondorio dira. Eboluzionismoa XIX. mendean hedatu zen, baina teoria horren oinarriak XVIII. mendean hasi ziren finkatzen.

Lamarck eta bere teoria

Hauexek dira Lamarcken teoriaren oinarriak:

• Pixkanakako progresioa: Organismo sinpleetatik konplexuetaraino.
• Ingurunera moldatzea: Espezieak organo batzuk erabiltzen hasten dira eta beste batzuk erabiltzeari uzten diote.
• Organoen garapena: Erabileraren poderioz organoak garatu eta perfekzionatu egiten dira. Hortik dator baieztapen ezagun hau: "Zein funtzio bete behar duen, horrelakoa izango da organoa".
• Ezaugarrien herentzia: Prozesu horren bidez heltzen zaizkigun ezaugarriak heredatu egiten dira, ingurunera egokitzeko arazorik izan ez dezagun.

Darwin eta hautespen naturala

Darwinen teoriaren arabera, bizirik irauteko borroka sortzen da espezieen artean, izaki bizidunak ugariagoak baitira baliabideak baino. Eta hautespen naturala da borroka horren ondorioa.

Horrela, espezierik gogorrenek egiten dute beti aurrera, hau da, ingurunera moldatzeko gaitasunik handiena dutenek. Behar beste moldatzeko gai ez direnak hil egiten dira eta gai direnen ezaugarriak ondorengoengana pasatzen dira. Lamarcken teoria baztertuta geratu zen horrela, baina Darwinek ez zuen eboluzioaren mekanismoa zehatz-mehatz azaltzerik lortu.

Neodarwinismoa edo teoria sintetikoa

Hautespen naturalaren aldekoak eta mutazioaren aldekoak aurrez aurre aritu ondoren, teoria sintetikoa sortu zen bi ikuspegi horietatik. Funtsezko tesiak:

• Mutazioak: Heredatutako organismoetan halabeharrez gertatutako aldaketen eragileak dira.
• Hautespen naturala: Eboluzioaren oinarria da. Baliagarriak ez diren aldaketak desagertu egiten dira eta ongien moldatutako izakiek irauten dute bizirik.

Biologiaren ikuspegitik espezieen eboluzioa errealitate dudaezina da, baina iritzi ugari dago oraindik eboluzioaren mekanismoaren inguruan.