Ezaguera eta Errealitatea
- Ezagutza: Sujetoa izakien errealitateaz jabetzen den gizaprozesua.
- Errealitatea: Izaki osoko multzoa, materialak edo espiritualak eta kualitate biak dituztenak.
Joera Filosofikoak
- Materialismoa: Materia existitzen den errealitate bakarra dela uste duen joera filosofikoa da, eta izaki espiritualak existitzeari uko egiten dio.
- Espiritualismoa: Izaki guztien jatorrizko abiaburu bakarra espiritua dela uste duen joera filosofikoa.
- Eszeptizismoa: Egia ziurrak ez daudela uste duen joera filosofikoa.
- Erlatibismoa: Ezaguera unibertsalak eta erabateko egiazkoak existitzeari uko egiten dion joera filosofikoa.
Logika eta Arrazoimendua
- Indukzioa: Partikularretik unibertsalera igarotzen den gogobidea. Datu partikularretatik abiatuz, ondorio orokorrago batera heltzen da.
- Dedukzioa: Unibertsaletik partikularrera igarotzen den gogobidea. Proposizio unibertsaletik abiatzen da kasu partikularrean aplikatzeko.
- Nabaritasuna: Frogaketarik behar ez duen proposizio edo ezaguera bat da.
- Koherentzia: Adierazpenetan argudioen artean kontraesanak ez izatea eta ordena logikoa edukitzea.
Egia eta Judizioa
- Egia: Adierazten duguna eta dagokion zerbaiten errealitatearen arteko adostasuna; hau da, zerbaiti buruz daukagun kontzeptu erreala.
- Egia logikoa: Lege logikoak betetzen dituen proposizio bat da.
- Judizioa: Kontzeptu batek beste bati buruz zerbait baieztatzen edo ezeztatzen duen kontzeptuen arteko harremana (pentsamenduetan).
- Proposizioa: Judizio baten ahozko adierazpena.
- Ziurtasuna: Zalantzarik gabeko uste sendoa, egia borobila iruditzen zaigulako.
Etika eta Baloreak
- Benekotasuna: Gure buruarekiko leialak izanik aukerak bilatzea da, positiboki pentsatuz.
- Askatasuna: Norbere ekintzak menperatzen eta gidatzen laguntzen duen giza-ahalmena, behin helmuga erabakiz gero. Bertan adimenak eta nahimenak parte hartzen dute.
- Etika: Balore, arau eta irizpide moralei buruzko hausnarketa teorikoa. Honen bidez, existitzen diren posibilitate edo premiaren oinarriak ipintzen dira.
- Morala: Giza-jokabidea gidatzen duen balore, arau eta abiaburu moralei buruzko hausnarketa praktikoa.
- Bertutea: Bizitzaren egoeren aurrean erabaki egokiak hartzen laguntzen digun barneko joera eta ohitura.
- Balore morala: Berez ona den abiaburu edo printzipio nagusia, gure jarrerak eta egiteak argitzen dituelako.
