Batxilergoa mailako Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Kant eta Giza Natura: Gizartekoitasun Tratagaitza

Ezean, gizakiek askatasunez jokatzea da naturala. Kantek dio ezin diezaiekegula giza fenomenoen azalpenari eta aurresanari uko egin, naturak badaukala plan edo asmo ezkutuko bat. Naturak a posteriori azaltzen ditu gertaerak.

Dena dela, zein da gizakiaren natura? Gizartekoitasun tratagaitza. Hots, gizakiak taldea behar du, eta kidetasuna agertzen du, baina berekoikeriaz, botere nahiaz eta jabetza grina aseezinaz ere jarduten du. Berezitasun paradoxiko hau da giza ahalmen guztiak garatzera bultzatzen duena. Beraz, esan daiteke giza naturak berak bultzatzen duela gizakia kultura eta gizartea eratzera, natura transzenditzera.

Ilustrazioaren Testuingurua

Euskal Herrian, helburu nagusi batekin hasi zen:...

Testuinguru filosofikoa: Agustin Hiponakoa (354-430)

Kristautasuna K.o. I. mendean jaio zen, Palestinako judu pobreen artean, baina pixkanaka Erromatar Inperio osora zabaldu zen. Hasiera batean jazarria izan bazen ere, 392. urtean Teodosio enperadoreak Inperioko erlijio ofizialtzat ezarri zuen; horrela, jazartua izatetik jazarle izatera pasa zen.

Kristautasunaren garapena eta filosofia

K.o. IV-VIII. mendeen artean, elizgizonek kristautasunaren dogmak ezarri zituzten. Horretaz gain, filosofia eta erlijioa lotzen saiatu ziren, Jainkoaren existentzia frogatzeko helburuarekin. Lehenengo filosofo kristau hauek platonistak ziren, baina erlijioarekin zerikusia zuten edo Jainkoa existitzen dela frogatzeko teoriak bakarrik hartzen zituzten. Filosofo hauen...

Platonen Etika

Platonen ustez, etikaren eginkizuna giza portaera zuzentzea da, balioak lortzeko bideak eskainiz. Bere ikuspegia eudemonista da, gizakiaren helburu nagusia zoriontasuna lortzea dela defendatzen baitu.

• Etika intelektualista: Sokratesengandik hartua; ongia ezagutu behar da hura praktikatzeko eta zoriontasuna lortzeko.
• Etika eta politika: Biak lotuta daude; gizaki on bat hiritar on bat da, eta gizakia zoriontsua izango da gizartea justua baldin bada.
• Bertutea: Gizaki bertutetsua izateko, arima bakoitzak bere bertutea landu behar du.
• Justizia: Hiru bertute kardinalen gainetik dagoen printzipioa da, hiru arimen arteko oreka bermatzen duena.
• Borondate askatasuna: Defendatzen duen arren, jaiotzetik arima mota bat garatzeko joera dugula uste

Descartes: Errealitatearen Azalpena eta Sistema Filosofikoa

Errealitatearen azalpen horren lehen printzipioa Cogito izango da, eta bertatik abiatuta Descartesek sistema filosofiko deduktibo osoa garatuko du errealitatea dimentsio ezberdinetan azaltzeko.

Sistema Kartesiarraren Definizioak

Definizioak axiomatiko-deduktibo ororen funtsezko osagaiak dira. Hiru izango dira funtsezko definizioak:

1. Substantzia

   Descartesentzat substantzia eta gauza sinonimoak dira. Substantziari berez dagokiona existentzia independentea da. Definizioa hau litzateke: "substantzia berez existitzen dena da".

2. Atributua

   Descartesen arabera, substantzia bakoitzari atributu bat dagokio. Atributua substantziaren esentzia da. Substantzia mota bakoitzak atributu identifikatzaile bakarra

Metafisikaren kritika

Metafisikaren sortzaileak Platon eta Sokrates dira. Metafisika tradizionalak errealitatea desitxuratzen du, kontzeptu abstraktuak erabiltzen dituelako. Kritika honen oinarriak bi dira:

• Mundu transzendentearen baieztapena: Izate finkoa, betikoa eta aldagaitza bilatzen du, espazio eta denboraz kanpoko mundu batean.
• Arrazionalitatearen aldarrikapena: Munduko osagaiak (bizitza eta heriotza, loraldia eta hondamendia) nahasturik daude; errealitatea, beraz, aldakorra da.

Nietzscheren arabera, pentsamolde metafisikoa beheraldian dagoen bizitzaren isla da. Ezagumen abstraktuaren benetako eragingarria botere-nahia da, errealitatea menderatzeko tresna gisa erabilia. Gizakiak bizitzarako helburua bere barruan bilatu behar du, ez haraindiko...

E: orain arte E kristau morala izan da, hau da, esklaboen morala. Izan ere, naturan begiratuz gero, bertutea indarra da eta gizakia boteretsua izan behar zen, gizaki gaiztoa ahula, arrunta eta koldarra zen bitartean. Kristautasunak ekarritako unibertsaltasunak gizakien balio naturalak aldatu eta erresumina eta bizitza jasangarriago egiteko balioak sartu zituen, horrela ahulak, pobreak… gizaki on bihurtuz. Horretarako ulermena, pazientzia, eta apaltasuna aldarrikatzen ditu moralak eta taldearen parte izatea. Gainera, baioen sorrera mudutik kanpora eramaten du, Jainkoarengana eta transzendentea. MPH: hau da mendebaldeko eta kristau moralak egiten duena. N doienez bizitza tragedia da, borroka eta borroka hori 2 indarren artean ematen da: dionosoako...

Marxengan eragina izan duten ideiak

Bere pentsamenduak eratzeko, Karl Marxek honako ideia hauen eragina jaso zuen:

1. Ilustrazioaren eragina

Ilustrazioaren arrazoiaren esanahia gizartearen aurrerapena bultzatzen duen arrazoi praktikoa da. Rousseauk eragin handiena izan zuen, batez ere gizaki guztien berezko berdintasuna defendatzerakoan.

2. Alemaniar filosofia, batez ere Hegelen filosofia eta materialismoa

Hegelengandik dialektikaren kontzeptua hartzen du, historiaren eta naturaren esentzia bezala eta ezagutzeko tresna gisa. Dialektikak aurkezten duen aurkakoen arteko borroka, Marxengan klaseen arteko borroka bihurtzen da.

3. Sozialismo teorikoa

Marxek sozialismo utopikoa deitzen duenaren aurka, sozialismo zientifikoa da berea. Marxek gizarte komunista...

Substantziari buruzko ideiaren kritika: mundua, nia eta jainkoa

Enpiristen ikuspegitik, inpresio bat duten ideiek soilik balio dute. Honen jarraian, Hume-k oinarrizko kontzeptuen kritika egin zuen: munduari buruz, niari buruz eta jainkoari buruz.

Nia

Guk ez dugu gure bizitza osoan zehar existituko den ni bakar baten inpresiorik. Descartesek uste zuen ni bat existitu behar zuela ezinbestean. Gure pertzepzioek guztiaren berri ematen digute: koloreen, hedaduraren, soinuen… baina haien guztien artean ez dago niari buruzko inpresiorik ematen dutenik.

Ia-ia inoiz ez dugu niaren inpresiorik; ondorioz, ezin dezakegu niaren aldaketeei buruzko aldaketak azkar edo argi antzeman. Nia ez da inpresio bat, baizik eta gure inpresioek sortzen duten gauza bat....

Kanten ezagutzaren teoria: Arrazoi hutsaren kritika

Kantentzat, ezagutza zientifikoak izatekotan, bi motatako baldintzen arteko sintesia eratu behar du: subjektuak emandakoa eta objektuak ipinitakoa. A priorizko formak soilik esperientzian aplikatu behar dira; badaude esperientziatik ez datozen elementuak, baina esperientziaren mugen barruan bakarrik erabili daitezke.

Ezagutzaren prozesua eta fenomenoa

Hemendik zenbait ondorio atera zituen:

• Ezagutzan, subjektuak datu sentigarriak antolatu, ordenatu, egituratu eta ezagutzeko a priorizko formetara moldatzen ditu.
• Guk gauzak ez ditugu diren bezala ezagutzen, subjektuak objektua eraikitzen duelako, a priorizko formak (espazioa eta denbora) eta kategoriak ezartzen dizkion neurrian. Objektua subjektuari

Egiaren Kontzeptua eta Ziurtasuna

Egia: Grekoan ezkutuan ez dagoena, latinez zehaztasuna eta herbehereraz konfiantza. Ezagutzaren helburua: egiazko emaitzak lortzea da.

Ziurtasun egoerak eta egia-irizpideak

• Ziurtasun egoerak: ezjakintasuna, zalantza eta ziurtasun subjektiboa.
• Egia-irizpideak: autoritatea, tradizioa, errealitatearen eta pentsamenduaren arteko elkarrekikotasuna, koherentzia logikoa, erabilgarritasuna eta ebidentzia.

Ekintza: Borondatezkoak eta Nahi Gabekoak

Ekintza: egiten ditugun gauza jakin batzuei erreferentzia egiten die. Egiten ditugun gauza batzuk nahi gabeko ekintzak dira, ez dugu jakinaren gainean hartzen; beste batzuk, ordea, borondatezko ekintzak dira.

• Nahi gabekoak: behartuta egindakoak edo inguruko egoerak ez ezagutzeagatik