Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Lehia Osoa

Lehia osoko merkatuetan saltzaile asko daude, eta horrek esan nahi du merkatuko ekoizpen guztia, hau da, eskaintza guztia, saltzaile askoren artean egiten dela. Beraz, saltzaile bakoitzari eskaintzea tokatuko zaion ondasun unitate kopurua oso txikia izango da merkatuko eskaintza osoarekin alderatuta. Ondorioz, saltzaile bakar batek erabakiko balu, urrunegi joanda ere, bere ekoizpena hirukoiztea edo, kontrako alderantz jota, ekoizteari uztea, merkatuak ez luke eskaintza igoerarik ez jaitsierarik nabarituko. Hori dela eta, eskaintzaren igoera horrek ez luke merkatuko parte-hartzaileen jarreretan eragingo. Horregatik hain zuzen, merkatuko prezioa ez litzateke aldatuko.

Oligopolioa

Oligopolioan, aldiz, saltzaile gutxi daudenez, merkatuko...

Finantza Ratioak: Analisia eta Interpretazioa

Aitxortegi edo Diruzaintza

Definizioa: Epe laburreko finantza inbertsioak + zordun komertzialak + bankua + kutxa / pasibo korronteko kontuen batura.

Interpretazioa:

• Balio optimoa > 1: Epe laburreko likidezia du aktibo likidoekin.
• Balioa < 1: Ez du epe laburreko likideziarik aktibo likidoekin.
• Balioa > 2: Gehiegizko likidezia egon daiteke, etekinik gabeko aktiboekin.

Likidezia

Definizioa: Aktibo korrontea / pasibo korrontea.

Interpretazioa:

• Balio optimoak > 1 (1.5-1.8): Enpresak epe laburreko likidezia du, ordainketei aurre egiteko gaitasunarekin.
• Balioa < 1: MF negatiboa, kaudimen eza epe laburrera, ordainketa etendura arriskuan.
• Balioa > 1.8: Finantza egoera lasaia epe laburrera, baina errentagarritasun

Merkatu ikerketa: Merkatu baten ezaugarriak aztertzeko, enpresarentzat esanguratsuak diren taldeetan zatitzeko, merkatu-helburua egoki aukeratzeko eta, azken batean, marketin-plan arrakastatsu bat gauzatzeko, ezinbestekoa da enpresak informazio egokia erabiltzea. Beraz, merkatu bateko produktu, bezero, lehiakide eta kontsumitzaileei buruzko informazioa biltzeko eta aztertzeko erabiltzen den tresna da. Beraz, landa-lana funtsezkoa da merkatu ikerketan.

Merkatu-segmentazioa: Produktu baten merkatua kontsumitzaile heterogeneoz osatua dago. Merkatu-segmentazioa, irizpide bati jarraituz merkatua multzo homogeneotan banatzeari deritzogu. Horrek lagundu egingo dio enpresari bere merkatu-helburuak identifikatzen, eta horietako bakoitzari bere merkataritza-...

Langabezia

- Estatuentzat: lanetik etorritako diru-sarrerak txikitzen dira eta gastu publikoa handitzen da.

- Norberarentzat: diru-sarrerak txikitzeak bizi-kalitatean dituen eraginez gain, lanik gabe geratzeak edo denbora luzez lanik aurkitu gabe egoteak eragina izan dezake autoestimuan eta familia harremanetan.

Langabezia motak:

• Frikzionala: borondatez uzten du lana.
• Urte-sasoikoa: urteko sasoi jakin batzuetan soilik egiten dute lan.
• Egiturazkoa: beste eremu edo herrialde bateko langileak dira.
• Ziklikoa: langabezia ziklikoa nabarmen igotzen da ekonomia krisaldietan, eta jaitsi egiten da ekonomia-hazkundeko aldietan.

Langabeziaren kausak:

• Languileen ezaugarriak: askotan espezialitate jakin bateko langile gehiegi daude.
• Eskari urria: lan egiteko moduan

Hazkundea eta Ekoizpena

Herrialde baten ekoizpena BPGk neurtzen du. BPGa (Barne Produktu Gordina) herrialde batean eta aldi jakin batean (normalean urtebete) benetan ekoizten denaren kalkulua da, hau da, ekoizten diren ondasun eta zerbitzu guztien diru balioa da.

Balio multzo batek osatzen du BPGa:

• Kontsumoak
• Inbertsioak
• Gastu publikoak
• Esportazioak
• Inportazioak

Balio horietako bakoitzari makromagnitudea esaten zaio.

Inflazioa

Herrialde batean, ondasunek eta zerbitzuek prezio maila jakin bat izaten dute. Baina prezio horiek modu orokor eta jarraituan igotzen direnean, inflazioa deritzon fenomenoa gertatzen da. Batzuetan, ordea, igo beharrean, jaitsi egiten dira. Orduan, deflazioa edo inflazio negatiboa dagoela esaten da.

Inflazioaren Arrazoiak

• Ekoizpen

Enpresa munduan ezinbestekoak diren finantza eta kontabilitate kontzeptu nagusiak azaltzen ditugu jarraian, haien esanahia eta garrantzia ulertzen laguntzeko.

Merkataritza-deskontua

Epe laburreko finantza-eragiketa bat da, zeinaren bidez enpresek likidezia behar dutenean, kanbio-letretan formalizatuta dituzten kobratzeko eskubideak epemuga iritsi baino lehen dirutan bihur ditzaketen. Enpresek finantza-entitate bati kanbio-letrak epemuga itxaron gabe eman diezazkiokete, kanbio-letren zenbatekoak kobratzeko. Hala ere, enpresak ez du letran agertzen den kopurua kobratuko, kopuru txikiago bat baizik. Behin epemuga iritsita, finantza-entitateak enpresaren bezeroengana joko du, finantza-entitateak kobratu arte enpresaren arriskua edo erantzukizuna...

Kudeaketa Funtzio Nagusiak

Plangintza

Helburu batzuk ezarri eta horiek lortzeko estrategiak zehaztea, enpresaren politika zehaztea eta erabakiak hartzeko irizpideak finkatzea, betiere enpresaren helburuak lortzeko xedez.

Antolaketa

Egitura bat diseinatzea xede duen funtzioa da. Ongi zehazten du enpresako kide bakoitzak zer zeregin dituen, bai eta zer erantzukizun eta aginte-maila duen ere. Horrez gainera, antolaketak badu beste helburu bat: egoki ordenatzea zereginen artean nahiz enpresaren funtzionamendu-arlo guztien artean sor daitezkeen harremanak.

Kudeaketa (Zuzendaritza)

Ezarritako helburuak lortzeko, enpresa osatzen duten pertsonek beharrezko diren zereginak egin ditzaten ahalegintzea da kudeatzea edo zuzentzea.

Kontrola

Guztia plangintzan aurreikusi...

Finantza-adierazleen analisia

Kaudimena

1. Altxortegia (erab+bih/pas kor):

• <1 ordainketa etendura, MF negatiboa.
• 1-1,5 ordainketa etenduran sartzen ahal da.
• 1,5-2 Hartzekodunei kaudimen nahikoa.
• >2 Aktibo Korronte gehiegi.

2. Berehalako altx (erab/pas kor):

• <0,75 epe laburreko zorrak ordaintzeko arazoak izaten ahal ditu.
• 0,75-1 kaudimen nahikoa, likidezia arazorik ez.
• >1 bihurgarria eta erabilgarria gehiegi.

3. Berme (akt/pas gald):

• <0,1 berehalako zorrak ordaintzeko arazoak izaten ahal ditu.
• 0,1-0,3 erabilgarriarekin berehalako zorrak ordaintzeko gai.
• >0,3 erabilgarri gehiegi.

4. Zorpetz (pas gald./ond gar):

• <1 porrot egoera, zorrak ezin ditu ordaindu.
• 1-1,5 porrot egoeran sartzen ahal da.
• 1,5-2,5 hartzekodun guztien zorrak bermatuta.
• >

Gizarte-erantzukizun korporatiboa

Beren borondatez gizarte-erantzukizun korporatiboa onartuta, etorkizunean inbertitzen dute enpresek, eta espero izaten dute borondatez hartutako konpromiso horrek errentagarritasuna handitzen laguntzea.

Definizioa

Enpresek beren inguruko gizarte eta ingurumen-kezkak beraien kezka egitea da, borondatez.

Enpresen finantzaketa

Enpresa orok behar izaten ditu baliabideak bere jarduera gauzatzeko egin beharreko inbertsioak finantzatzeko. Jatorria kontuan hartuta, enpresak erabiltzen dituen baliabideak barnekoak edo kanpokoak izan daitezke.

Baliabideak itzultzeko epea

Urte horretan bertan izan daiteke edo aurrerago.

Baliabideen erabilera-kostua

Kosturik badute, kanpoko baliabideak alokatzeagaitik ordaindu beharreko interesetan...

BPGd-aren Mugak

BPGd-ak ez ditu kontuan hartzen ekonomia batek ekoitzitako azken ondasun eta zerbitzu guztiak. Jarduera asko ez dira aitortzen, sektore publikoak ez duelako haien berri, eta, beraz, ez dira agertzen. Ezkutuko ekonomia deritze estatuaren begietatik egiten diren jarduerei.

BPGd-ak ez du neurtzen ondasunen eta zerbitzuen trukean dirurik erabiltzen ez den jarduerarik.

BPGd-ak, beste ekonomia-adierazle batzuek bezala, ez ditu kanpo-eraginak adierazten; alegia, ez ditu islatzen ekonomia-jardueraren ondoriozko onurak eta kostuak, teknologia-aurrerapena eta kutsadura eragitea.

BPGd-ak ez du neurtzen ekoitzitako ondasunen eta zerbitzuen kalitatea. BPGd-aren zifrak zenbaki hutsak dira, ez besterik. Ez dute kontuan hartzen ekoizten dena elikagaiak...