Enpresa Finantzaketa eta Kontabilitate Kontzeptuak
Enpresa munduan ezinbestekoak diren finantza eta kontabilitate kontzeptu nagusiak azaltzen ditugu jarraian, haien esanahia eta garrantzia ulertzen laguntzeko.
Merkataritza-deskontua
Epe laburreko finantza-eragiketa bat da, zeinaren bidez enpresek likidezia behar dutenean, kanbio-letretan formalizatuta dituzten kobratzeko eskubideak epemuga iritsi baino lehen dirutan bihur ditzaketen. Enpresek finantza-entitate bati kanbio-letrak epemuga itxaron gabe eman diezazkiokete, kanbio-letren zenbatekoak kobratzeko. Hala ere, enpresak ez du letran agertzen den kopurua kobratuko, kopuru txikiago bat baizik. Behin epemuga iritsita, finantza-entitateak enpresaren bezeroengana joko du, finantza-entitateak kobratu arte enpresaren arriskua edo erantzukizuna ez baita desagertzen.
Kreditua
Epe laburreko finantzaketa mota bat da, zeinaren bidez finantza-entitateak enpresari epe jakin batez diru kopuru bat jartzen dion eskura. Enpresak egokitzat hartzen duen diru kopurua erabil dezake, baina aldez aurretik ezarritako muga gainditu gabe; horren gainean kalkulatuko dira ordaindu beharreko interesak. Finantzaketa mota honek, ordea, ez duenez izaera automatikorik, negoziazio prozesu bat eskatzen du, kreditu-polizan formalizatzen dena. Gainera, finantza-entitateek berme pertsonalak eta errealak eska ditzakete.
Mailegua
Epe ertain edo luzeko finantzaketa mota bat da, zeinaren bidez finantza-entitate batek enpresa bati diru kopuru bat ematen dion, kopuru osoaren gainean sortutako interes batzuen truke. Hau mailegu-poliza batean formalizatua egoten da, negoziazio prozesu bat eskatzen duena. Horrela, enpresa jasotako diru kopurua aldez aurretik ezarritako epeetan itzultzera konprometitzen da. Sortzen diren interesak, bakoitzean itzultzeko falta den kopuruaren gainean kalkulatuko dira. Gainera, finantza-entitateek berme pertsonalak eta errealak eska ditzakete.
Amortizazioa
Denboraldi batean ibilgetu elementu batek pairatzen duen depreziazioaren balorazio monetarioa da. Balio galera honen arrazoiak hiru izan daitezke: fisikoa (zaharkitzea), funtzionala eta ekonomikoa. Zentzu honetan, amortizazioak enpresarentzat kostu bat dakar, ibilgetu elementuen balioaren galera zenbatzen duelako. Bestalde, amortizazioak egindako inbertsioen berreskurapena ahalbidetzen du. Beraz, erosketa egitean hasierako ordainketa bat egiten da, eta horren berreskurapena ibilgetuak irauten duen bitartean lortu beharko da, bezeroen kobrantzaren bidez.
Erreserbak
Kontabilitatearen ikuspegitik, erreserbak enpresak inbertsio berriak egiteko erabiltzen dituen banatu gabeko mozkinak dira. Izan ere, mozkinak banatzen ez direnean eta inbertsio berriak egiteko erabiltzen direnean erreserbak sortzen dira, autofinantzaketa osatuz, enpresaren aberastasuna handitzeko helburuarekin. Jatorriaren arabera, erreserba mota desberdinak bereizten dira:
- Legezko erreserbak: Legez ezarritakoak.
- Estatutuko erreserbak: Estatutuetan jasotako akordioen ondorioz sortzen direnak.
- Borondatezko erreserbak: Enpresak bere borondatez osatutakoak.
Leasing
Epe ertain edo luzeko enpresaren kanpo-finantzaketa mota bat da, aktibo finko bat erosteko aukera ematen duen alokairu-kontratu bat dena. Honen bidez, leasing enpresak bere izenean ondasun bat erosten du eta ondasun hori beste enpresa bati alokatzen dio aldizkako kuotak ordaintzearen trukean. Gainera, kontratuaren amaieran ondasunaren erabiltzaile den enpresak ondasuna erosteko aukera izango du hondar-balio baten truke. Beraz, kontratu honetan hiru enpresek hartzen dute parte: enpresa saltzaileak, leasing enpresak eta enpresa erabiltzaileak.