Batxilergoa mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Ekoizpena

• Lanaren banaketa ekoizpen-jarduera bat ataza oinarrizkoagoetan zatitzea da, zenbait pertsonaren artean egiteko.
• Enpresa ondasunen eta zerbitzuen ekoizpena koordinatzen duen erakunde espezializatua da.

Ikuspegi Utilitarioa

Ekoizpen-prozesuak gauzei ematen zaien erabilgarritasun gehigarriari, hau da, balio erantsiari, esaten zaio.

Ikuspegi Teknikoa

I+B+G deritzo ekoizpen-metodo berriak eta produktu berriak sortzeko edo jada daudenak hobetzeko egiten den inbertsioari.

• I: Ikerketa
• B: Berrikuntza
• G: Garapena

Nola Ekoitzi?

Teknologia ondasun edo zerbitzu bat lortzeko erabilgarri dauden baliabideen konbinazioa da.

Teknologia Efizienteak eta Ekonomikoak

Produktibitatea ekoitzitako kantitatearen eta kantitate hori lortzeko erabilitako ekoizpen-baliabideen...

Ekoizpen Faktoreak

Ondasunak eta zerbitzuak ekoizteko erabiltzen diren oinarrizko elementuak dira:

• Baliabide Naturalak (Lurra): Naturan jatorria dutenak.
• Kapital Ondasunak: Enpresaren titulartasunpeko ondasunak, dirua eta elementu fisikoak (ekipamendua) barne.
• Lana: Ekoizpen-prozesuan parte hartzen duen ordaindutako giza jarduera fisiko edo intelektuala da.
• Enpresa-Ekimena: Ez da nahikoa baliabide naturalak, lana eta kapital ondasunak izatea. Langileak gidatzen ere jakin behar da, eta enpresaburuen eginkizunak dira horiek.

Merkatua

Saltzaileek eta erosleek egiten dituzten salerosketa-jardueren multzoa da.

Errentaren Fluxu Zirkularra

Familien eta enpresen artean, merkatuen bidez, sektore publikoak araututa, ondasunen eta errentaren trukea bereizgarri...

Dimentsioa, bere ekoizpen-ahalmena da, eta zenbait faktorek zehazten dute; esaterako teknologiak, langileen kopuruak edo merkatuak. Kokapena eta dimentsioa enpresa bat sortzean bi erabaki artu behar dira, izan ere elkarren menpekoak dira. Merkatu txiki bat, komenigarriagoa da dimentsio txikiko bi enpresa sortzea, dimensio handiko enpresa bakar bat sortzea baino. Dimentsioa dena delakoa izanda ere, enpresen helburuetako ekoizpen-ahalmena handitzea izaten da. Bi eratara eman daiteke

BH enpresak bere ekoizpen gaitasuna handitzea duenean. Modu ezberdinetan daude: ESPEZIALIZAZIOA: Enpresak ekoizten dituen produktuen ekoizpenarekin jarraitzea, kantitatea handituz. Merkatuon areago barneratzea, Merkatuo garatzea eta Produktuak garatzea. DIBERTSIFIKAZIOA:

1. Ingurune Orokorra (Hainbat Enpresa)

Faktoreak:

• Ekonomikoak

  Jarduera ekonomikoa, langabezia-egoera, interes-tasak, inflazioa, etab. Adibidez, interes-tasen jaitsierak eragin positiboa izan dezake enpresen aurreikuspenetan, baina langabezia-tasa altuak kontsumoaren jaitsiera ekarriko du, eta ondorioz, enpresek gutxiago ekoiztuko dute.

• Politiko-legalak

  Gobernuek hartutako politika ekonomikoaren neurriak eta enpresen jarduera kontrolatzeko ezarritako legeak. Adibidez, gutxieneko soldataren igoera, enpresak sortzeko betebeharrak.

• Soziokulturalak

  Lekuan lekuko gizartearen balioak, erlijioa, tradizioak, ohiturak, jarrerak eta jokabideak dira. Eragina dute eskarian, eta horregatik enpresek beren produktuak moldatu behar dituzte bizirauteko. Adibidez, gizartea

Marketin Kontzeptu Giltzarriak

Stock Haustura

Enpresako biltegia izakinik gabe geratzen deneko egoera da. Honek ekoizpen prozesua etetea eragin dezake eta, ondorioz, enpresak eskaerari ezin erantzun. Stock hausturek enpresari kostu handiak ekar diezazkiokete, eta era berean, biltegian izakinak edukitzeak ere bai. Horregatik, inbentarioen kudeaketa egoki batek stock haustura ekidin beharko du, betiere izakinen kostu txikiena bilatuz.

Merkatu Ikerketak

Merkatu baten ezaugarriak jakiteko eta enpresarentzako talde nabarmenetan segmentatzeko, merkatu objektiboa aukeratzeko eta, azken finean, arrakasta izan dezan marketin plangintza bat gauzatzeko, enpresak kanpo informazioa biltzeko tresna da. Laburbilduz, erabaki egokiak hartu eta helburuak lortzeko...

ZERGA-POLITIKA HEDATZAILEA

Jarduera ekonomikoaren beherakada eta langabezia tasa handiko egoeran aplikatzen da. Helburua, ekonomia bultzatzea da, hau da, eskaria eta enplegua sustatzea.

Gastu publikoa areagotzea:

Ekonomia bultzatzeko Estatuak obra publikoak aurrera eramaten ditu (errepideak, ospitaleak, institutuak), ondasun eta zerbitzuak erosten ditu, transferentziak, (langabezia sariak, erretiro sariak, enpresei diru-laguntzak, bekaka). Neurri hauek eskaria eragiten dute eta enpresek produkzioa areagotuko dute eta langile gehiago kontratatuko dituzte.

Zergen murrizketa:

Zergak jaistean errenta erabilgarria handiagoa izango da, hau da, familiek diru gehiago izango dute kontsumitzeko eta enpresek kostu txikiagoak izango dituzte, inbertsioa eta...

Abiotikoa: Inguruneko Eragile Fisiko Eta Kimikoak Dir, Organismoei Eragiten Dietenak. Izaki Bizidunen Parte Ez Dena Edo Hauen Produktu Ez Dena. Adb, Argia, Hezetasuna, Tenperatura.

Biotikoa: Ekosistema Bateko Flora Eta Fauna Dir, Elkarri Eragiten Dioten Izaki Bizidunak Dir.

Antropikoa: Gizakiak Garatutako Jarduera Baten Ondorioz, Ingurumen Natura Eraldatzearen Prozesuari Esaten Zaio.

Baliabide Naturala: Naturak Hornitzen Dituen Ondasunak Dir, Eta Pertsonek Zuzenean Kontsumitzeko Edo Ekoizpen-prozesuren Batean Erabiltzeko Erabiltzen Dituzte. Baliabide Naturalak Berriztagarriak Eta Ez Berriztagarriak Izan Daitezke.

Euri Azidoa: Ohikoa Baino Azidoagoa Den Euria Da. Garapen Industrialaren Eraginez Gertatzen Da Gehienbat, Horrek Eginiko Sufre Eta Nitrogeno...

IZAM (Ustiapen Emaitza):

• Ustiapen sarrerak (salmentak)
• Ustiapen gastuak (erosketak, alokairua, amortizazioa, soldatak, hornikuntza, garraioa)
• IZAM = Ustiapen sarrerak - Ustiapen gastuak
• Finantza sarrerak (bestelako sarrerak)
• Finantza gastuak (zorren interesak)
• Zerga aurreko mozkina = IZAM + Finantza sarrerak - Finantza gastuak
• Mozkinen gaineko zerga = Zerga aurreko mozkina x %25
• Mozkin garbia = Zerga aurreko mozkina - Mozkinen gaineko zerga

Errentagarritasun Ekonomikoa:

(IZAM / Aktiboa) x 100

Adierazten du 100 euro inbertitu den bakoitzeko lortuko den errendimendua.

Errentagarritasun Finantzarioa:

(Mozkin garbia / Baliabide propioak) x 100

Adierazten du 100 euro inbertitu den bakoitzeko lortutako mozkinak.

Heltze-Aroa:

• Hornidura aldia (Kontsumitutakoa / Izakinen

Finantza Kudeaketa: Oinarrizko Kontzeptuak

Nb: lehengaien urteko kontsulta/lehengaien BB stocka.

BAb: x egun behar dira lehengaiak biltegian ekoizpen katera pasatu baino lehen.

Nf: urteko ekoizpenaren kostu totala/bb produktu erdibukatuen stocka.

BAf: x egun behar dira produktua fabrikatzeko.

Ns: urteko salmenten kostua/bb produktu bukatuen stocka.

BAs: x egun pasatzen dira salmentan jarri arte.

Nk: urteko salmenten bolumena/bb bezeroen saldoa.

BAk: x egun behar dira bezeroen fakturak kobratzeko.

Nh: urteko lehengaien erosketa/bb hornitzaileen saldoa.

BAh: x egun (ariketan jarri).

Erosi/kontsumitu: NB GORA (konts) NK GORA (erosi).

HAE: x eguneko ustiapen zikloa.

HAF: x egun beharko ditu enpresak inbertitutako dirua berreskuratzeko.

Taula: Aktibo eta Pasiboak

TAULA:

Lan merkatua: Ekonomiaren ikuspuntutik, soldata lanaren prezioa da, eta eskaintzak eta eskariak lan-merkatuan batera duten funtzionamenduaren arabera finkatzen da. Soldata: Soldata besteen kontura egindako lanaren ordainsaria da. Oreka soldata: deritzo eskaintzaren eta eskariaren joko askearen bidez lan-merkatuaren oreka lortzen duen soldatari. Produktibitatea: ekoizpen-prozesu bateko emaitzaren eta emaitza hori lortzeko erabili diren ekoizpen-faktoreen arteko erlazioa da. Giza kapitala: Pertsonek prestakuntzari eta esperientziari esker metatzen dituzen ezagutzen, gaitasunen eta jarreren multzoa da. Langabezia: Lanik eza gizarte garatuen arazo larrienetako bar da. Gobernu ororen helbua da langabeak babestea, bai eta enplegua sortzea ere. Biztanleria: