Enpresen Dimentsioa eta Ekoizpen-Ahalmena
Dimentsioa, bere ekoizpen-ahalmena da, eta zenbait faktorek zehazten dute; esaterako teknologiak, langileen kopuruak edo merkatuak. Kokapena eta dimentsioa enpresa bat sortzean bi erabaki artu behar dira, izan ere elkarren menpekoak dira. Merkatu txiki bat, komenigarriagoa da dimentsio txikiko bi enpresa sortzea, dimensio handiko enpresa bakar bat sortzea baino. Dimentsioa dena delakoa izanda ere, enpresen helburuetako ekoizpen-ahalmena handitzea izaten da. Bi eratara eman daiteke
BH enpresak bere ekoizpen gaitasuna handitzea duenean. Modu ezberdinetan daude: ESPEZIALIZAZIOA: Enpresak ekoizten dituen produktuen ekoizpenarekin jarraitzea, kantitatea handituz. Merkatuon areago barneratzea, Merkatuo garatzea eta Produktuak garatzea. DIBERTSIFIKAZIOA: produktu berriak ekoiztea, merkatu berriak lortzeko.
KH barne hazkundea nahikoa ez denean, enpresek beste enpresa batzuk erosten ditu. BAT-EGITEA: enpresa batzuk elkartzen dira, beste enpresa berri bat sortzeko. XURGAPENA: enpresa bat beste batek beste enpresa bat erostea. HOLDING: enpresa bat beste enpresa batzuen akzioa erostea, kontrolatzeko. KARTEL: zenbait enpresen arteko elkarte bat da, lehia murriztu egiten da (LPEE-OPEP). TRUST: enpresa multzoak dira, ekoizpe prozesuaren fase guztiak hartzen dituztenak (inditex). KLUSTER: ekonomia sektore erronka antzekoak dituzten enpresa eta erakundeen elkartea da.
JOINT-VENTURE:herrialde desberdinetako enpresen aldi baterako elkarteak dira (diru)
EZAUGARRI NEGATIBOAK: -Enpresa-prestakuntza urria. -Finantza gaitasun gutxi: Enpresa familiarakhazteko finantza baliabideak aurkitzea zaila egiten zaie. -Zaharkitzapen teknologikoa : Aurrerakuntza teknologikoetara egokitzeko zalltasunak.
EZAUGARRI POSITIBOAK: -Antolakuntza malqua: Langile kopurua txikia izaten denez, antolatzerakoan malgutasun handiagoa dago. Komunikazioa errazagoa da eta erabakiak era azkarrean hartu daitezke. -Langileen inteqrazioa. -Merkatuko zirrikituak aprobetxatu
Enpresaren betebeharrak eta eskubideak: - kontabilitatea arauak: enpresak egiten dituen jarraipenak agertu behar dira kontabilitate liburuan. -lehia: merkatuen lehia murrizteko lehiaren defentsarako legea dago. -publizitatea: publizitatia ondo erabiltzia eta ez beste enpresak joditzeko. -industria jabetza: markak babesteko. -kontsumitzaileen defentsa: kontsumitzaileen edo erabiltzaileen defentsarako legea. -merkataritza erregistroa.
Tributuak, Estatuari egin beharreko ordainketak dira, nahitaezkoak izanik. Hiru mota bereiz ditzakegu: • Tasak: Zerbitzu publiko baten truke egiten diren ordainketak dira. (unibertsitate publikoko matrikula) • Kontribuzio bereziak: Estatuak egindako obra publiko baten onuradunak partikularrek ordaintzen dituzte. • Zergak: Erakunde publikoek eskatutako ordainketak dira, hau da diru honek ez de helmuga zehatzik.