Batxilergoa mailako Hizkuntza eta literatura ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Hizkuntzaren funtzioak: asmo komunikatibo batekin igortzen da.

1/ Adierazkorra: igorlearen sentimendua adieraztea helburua. 2/ Eragilea: Hartzailearengan eragitea helburua. 3/ Erreferentziala: Testuinguruari buruzko informazioa ematea da helburua. 4/ Fatikoa: Komunikaziorik dagoenentzat ziurtatzea da helburua. 5/ Poetikoa: Mezua estetikoki landuz aurkeztea da helburua. 6/ Metalinguistikoa: Kodeari buruzko informazioa ematea du helburua.

Galdegaia, galdea eta aditza beti doaz parean. Aditz motaren arabera bi mota egin daitezke: 1/ Aditz perfilatua, egin partizipioa txertatu aditz nagusiaren eta laguntzaile artean. 2/ Aditz trinkoa, aditzaren aurrean partizipioa erantsi. Bestalde, baieztapena ere nabarmendu daiteke: 1/ Aditz perfilatua, aditzaren...

Idazlea

Iñaki Mendiguren Bereziartu Ezkio-Itsasoan jaio zen 1945.urtean eta bertan bizi da gaur egun ere,urte asko kanpoan ikasten eta gero Arrasaten lanean eman ondoren.Filosofia eta Letretan lizentziaduna da. Luzaroan irakasle izan zen eta gaur egun itzulpengintzan diharduena.Liburu ugari euskaratu baditu ere,nobela labur eta eder hauxe da sorkuntzako lan bakarra.

Gaia

Liburu honetan lantzen den gai nagusia, irakasle heldu eta ikasle gazte baten artean sorturiko harreman homosexuala.

Laburpena

Liburu honen istorioa ikasturte baten hasieran hasi zen,literatura irakasle batek herri bateko institutuan lan egiten hasi zenean,eta bere ikasle baten maitemindu egin zen.Hasieran,haien arteko harremana hobetzeko irakasleak oharrak jartzen zizkion ikaslearen...

Biziaren Sorreraren Auzia: Integrioiaren Hipotesia

Gizakiak bizidunen programa genetikoa milioika urteko eboluzio tematikoaren eta etengabearen ondorioa dela uste du. Baina, nola sortu zen espezie guztiek jatorria duten lehenengo programa genetiko hura?

Erantzun asko daude. Hurrengo erantzuna erlijioaren arloan sartzen dena da: materia bizigabetik bizidunera igarotzen dela Jainkoaren borondatearen ekintzaz. Hurrengo biak zientziaren arloan sartzen dira: batak dio Lurreko biziaren jatorria Lurretik kanpo datorrela. Baina, "azalpen" horrekin ez da ezer argitzen, ez baitio erantzuten bizia nola sortu zen galderari. Besteak dio bizidunak bizirik gabekotik datorrela prozesu natural baten bitartez.

Gizakiaren Sorrera

Gizakiek eta txinpantzeek duten ADNren...

Txillardegi (Donostia, 1929ko irailaren 27a)

Hizkuntzalari, idazle eta politikaria

Txillardegi aldizkari askotan kolaboratu zuen. Frankismo garaian bizi izan zen, eta bere bizitzaren ardatza euskara eta Euskal Herria izan ziren. Euskal hizkuntzalaritzaren arloan lan egin zuen eta eragin handia izan zuen Euskal Herrian. Hainbat arlo landu zituen: hizkuntzalaritza, literatura eta baita ETAren sorreran ere parte hartu zuen. Hizkera batuan ere lan egin zuen.

Obrak

• Leturiaren egunkari ezkutua (1957) eleberria: Joseba Leturia protagonista gizon dohakabea da. Bere burua zalantzan jartzen du. Mirenez maiteminduta dago sekretuan, eta zoriontasuna lortzea du helburu, baina bilatzean porrot egiten du. Bakarrik sentitzen da munduan, Miren hiltzen da eta bere

Agustin Kardaberaz: Hernaniko Seme Misiolaria

Agustin Kardaberaz Hernaniko seme honek jesuiten ikasketak burutu eta gero, Bilbo, Oñati eta Loiolako egoitzetan bizi izan zen. Irakaskuntzan jardun zuen batzuetan, baina batez ere herriz herri sermoigintzan. Osasun aldetik makaldu zenean, Loiolako komentuan ia irtetzeke egon zen 12 bat urtean. Orduan idatzi zituen bere euskarazko libururik gehienak. Ez zitzaion zahartzaro lasaia egokitu, izan ere jesuitak egotziak izan ziren. Kardaberazek Italiara jo behar izan zuen eta hara iritsi eta laster hil zen. Kardaberazek moldatu zituen lanik gehienak bere lanbidearekin zeukaten zerikusia, misiolaritzarekin. Horregatik eliz gaiei buruz idatzi zuen batik bat. Dozenatik gora liburu erlijioso utzi zigun,...

Ahozko Literatura Unibertsala

Ahozko literatura unibertsala da, antzinako memoriaren zantzua da, eta kontalaria edo kantaria da protagonista. Kultura guztietan garatu da. Estilo propioa du: hizkera laburra, errepikapena, elipsia, onomatopeiak, errima... Ezaugarriak: kultura-testuinguru zehatza, belaunaldiz belaunaldi emanak, gai eta teknika zaharrak, anonimoak, aldaketekin sarritan, herri-memorian gordeak eta toki publikoetan kantatuak. Generoak: poesia (baladak, sehaska-kantak...) eta narrazioa (ipuinak, kondairak...). Lehen aztarnak Grezian aurkitu ziren, duela 3.000 urte. Erdi Aroan ipuinak garatu ziren. XIX. mendean Grimm anai alemaniarrek ipuin bilketa egin zuten.

Euskal Ahozko Literatura

Euskal ahozko literatura oso errotua dago (euskara...

Adibideak

1. Hainbesteko festa itzela antolatu genion bere urtebetetzean, non zeharo hunkitu baitzen.
2. Aitonak gure aldean sasoi hobea zuen gaztea zenean.
3. Edozein material pisutsu jaso dezake halako garabi batek, hain da handia.
4. Aretxabaletako Durana kaleko lorontzi berriak Donostiako Boulevardean daudenak bezain txundigarriak dira.
5. Hain du jarrera ona mutil horrek, non etxekoak gustura izango dituen.
6. Alkatea aukeratzekotan, herriak Ane aukeratuko luke.
7. Hainbeste beldurtu zen semearen mugikorreko edukiak ikustean, ezen harrezkero mugatua baitu erabilera.
8. Nahiago nuke hemendik aurrerakoak zuek guri kontatuko bazenizkigute.
9. Hain zen berandu, non ezin baitzen azterketa behar bezala ikasi.
10. Mendi hura igotzea ez da beste hori igotzea adinako gogorra.
11. Pelikulak

Erlatibokoak: -(e)n; -tako/ -dako/ -riko;

Konpletibak: -(e)la; -(e)nik; -t(z)ea; -t(z)eak; -t(z)eari; -t(z)eko;

Zehar-galderak: -(e)n; ea....-(e)n; -(e)n ala ez;

Kontzesio-perpausak: -(e)n arren; nahiz eta....-(e)n; -ta(-da) ere; -agatik; (ez)ba-,....ere;

Kausazko-perpausak: -(e)lako; -t(z)eagatik; -t(z)earren; eta; bait-; -(e)la eta; -(e)nez gero; -(e)la jausa/bide/medio; bainago/ baikoaz/bahaiz/ baitzara/ baitira

Emendiozkoak: (ere, gainera, bestalde,..> eta)

Hautakariak: (bestela, osterantzean,...> edo)

Aurkariak: (ordea, aldiz,...> baina)

Ondoriozkoak: (beraz, hortaz, orduan,...> v+enez)

Kausazkoak: (izan ere, zeren,...> bait-+V/ V+eta)

Manuel Larramendi eta hizkuntza gatazka: Manuel Garagorri Larramendi (Andoain, 1690 - Loiola, 1766)...

1. 1. BIZITZA: Joseba Irazu Garmedia deitzen da baina Bernardo Atxaga ezizena du. 1951an Asteasun jaioa zen.

• Lehen ikasketak Asteasun eta Andoiainen egin zituen baina batxilergoa Donostian. Bilbon, ekonomiaren ikaskuntza eduki zuen. Han, hainbat idazle ezagutu zituen, famatuena Aresti izan zen. 1977an idaztetik bizitzeko erabakia hartu zuen, eta banku batean lan egin zuen. Pott bandaren partaidea da, Bartzelonara joan zen filosofia-ikasketak egitera. 1983an Euskal Herrira itzuli zen, eta 1988an Obabakoak idatzi zuen.

2. NARRATIBA: Autoreen artean kritikaren arreta eta interesa irabazi du. Aztertuena eta kritikatzaileena da.

• Lehen literaturaren bidea: El Norte de Castilla testua jarri zuen egunkari batean.
• Atxagaren prosazko kreazio-lana banandu du kritikak:

Egoitz Etxebesteren "Loa, atsedena baino askoz gehiago" Artikuluaren Analisia

Egoitz Etxebeste Adurizek Elhuyar aldizkarian argitaratutako "Loa, atsedena baino askoz gehiago" artikuluaren helburua loaren garrantziaz geroz eta kontzientzia gehiago hartzea da.

Testuaren Egitura

Testuak kanpo-egitura bikoitza du (sarrera eta garapena, ondoriorik gabe).

Barne-egiturak, berriz, antolamendu deskribatzailea dauka, hau da, egindako ikerketa batzuen emaitzak aipatzen ditu (bizitzeko beharra dela, animalien loa, gizakientzako onurak...).

Igorlearen Presentzia eta Aditz Formak

Igorlearen presentzia testu honetan ez da oso nabarmena, baina lehen pertsona plurala (dugu, ditugula) ikus dezakegu, irakurlea testuaren parte egiteko. Lehen pertsona singularra (dut,