Presioa eta fluidoak: fisikako ariketak eta azalpenak
Laburpena
Dokumentu honek presioaren kontzeptua eta kalkulua, presio hidrostatikoa, Pascalen printzipioa, Arkimedesen printzipioa eta presio atmosferikoa azaltzen ditu. Ariketa ebatziak erabiliz, formulak aplikatzen ikasiko du ikasleak fluidoen mekanikan.
Funtsezko puntuak
- Presioa azalera-unitateko egiten den indarra da: P = F/S.
- Presio hidrostatikoa: P = h ⋅ d ⋅ g.
- Pascalen printzipioaren arabera, likido batean aplikatutako presioa norabide guztietan transmititzen da.
- Prentsa hidraulikoan Fa/Sa = Fb/Sb.
- Arkimedesen printzipioaren arabera, likidoan murgildutako gorputzak desplazatutako likidoaren pisuaren berdina den bultzada jasaten du: B = d ⋅ V ⋅ g.
- Gorputz bat likidoan flota dezan, bere dentsitatea likidoarena baino txikiagoa izan behar du.
- Altitude handiagoan presio atmosferikoa txikiagoa da.
1. Presioaren Kontzeptua eta Kalkulua
1.a) Presioaren definizioa
Presioa azalera-unitateko egiten den indarra da. Formula hau da: P = F/S.
1.b) Presioa eta azalera
Presioa azalera-unitateko egiten den indarra denez, eta bi kasuetan gorputzek pisu bera dutenez (indar bera), presioa azaleraren araberakoa izango da. A kasuan, azalera txikiagoa denez, presioa handiagoa da. B kasuan, aldiz, azalera handiagoa denez, presioa txikiagoa da.
1.c) Presio hidrostatikoaren ariketa
- Dentsitatea (d): 3500 kg/m³
- Grabitazioa (g): 9,8 m/s²
- Altuera (h): 7 cm = 0,07 m
Kalkulua: P = h ⋅ d ⋅ g
P = 0,07 m ⋅ 3500 kg/m³ ⋅ 9,8 m/s² = 2401 Pa
2. Presio Hidrostatikoa Sakonera Ezberdinetan
2.a) Galdera
(Galdera ez da ageri dokumentuan)
2.b) Presio-diferentziaren kalkulua
P₁-en kalkulua (5 cm-ko sakoneran)
- h₁ = 5 cm = 0,05 m
- d = 1035 kg/m³
- g = 9,8 m/s²
P₁ = 0,05 m ⋅ 1035 kg/m³ ⋅ 9,8 m/s² = 507,15 Pa
P₂-ren kalkulua (200 m-ko sakoneran)
- h₂ = 200 m
- d = 1035 kg/m³
- g = 9,8 m/s²
P₂ = 200 m ⋅ 1035 kg/m³ ⋅ 9,8 m/s² = 2.028.600 Pa
Presio-diferentzia
ΔP = P₂ - P₁ = 2.028.600 Pa - 507,15 Pa = 2.028.092,85 Pa
3. Pascalen Printzipioa
3.a) Printzipioaren azalpena
Likido baten puntu batean aplikatutako presioa intentsitate berarekin eta norabide guztietan transmititzen da. Prentsa hidraulikoan honela adierazten da: Pa = Pb, hau da, Fa/Sa = Fb/Sb.
3.b) Prentsa hidraulikoaren ariketa
- Indarra A enboloian (Fa): 200 N
- Azalera A enboloian (Sa): 100 cm²
- Azalera B enboloian (Sb): 1 m² = 10.000 cm²
- Indarra B enboloian (Fb): ?
Formula aplikatuz:
200 N / 100 cm² = Fb / 10.000 cm²
Fb = (200 N ⋅ 10.000 cm²) / 100 cm² = 20.000 N
4. Arkimedesen Printzipioa
4.a) Printzipioaren azalpena
Gorputz bat edo haren zati bat likido batean murgilduta badago, gorputz horrek goranzko bultzada-indar bat jasaten du. Indar hori gorputzak desplazatutako likidoaren pisuaren berdina da. Formula: B = dlikidoa ⋅ Vmurgildua ⋅ g.
4.b) Bultzada eta dentsitatea
Egia. Masa bereko bi gorputz baditugu, dentsitate txikiena duenak (aluminioak) bolumen handiagoa izango du. Ondorioz, likidoan erabat murgiltzean, aluminioak likido gehiago desplazatuko du, eta, beraz, bultzada-indar handiagoa jasango du.
4.c) Flotagarritasun-baldintza
Gorputz solido batek likidoan flota dezan, bere dentsitateak likidoarenak baino txikiagoa izan behar du. Dentsitate handiagoa badu, hondoratu egingo da.
5. Presio Atmosferikoa
5.a) Definizioak
- Presio atmosferikoa: Atmosferak bere barruan dauden gorputzei egiten dien indarra da, azalera-unitateko neurtua.
- Antizikloiak: Aire hotzak behera egiten duen tokietan presio atmosferikoa igo egiten da. Presio atmosferiko handiko gune horiei antizikloi deritze.
5.b) Altitudearen eragina
Geroz eta altitude handiagoan egon, orduan eta presio atmosferiko txikiagoa egongo da, gure gainean dagoen aire-masaren pisua txikiagoa delako.
5.c) Presio-unitateen baliokidetasunak
1 atm = 760 mm Hg = 1013 mbar = 1,013 ⋅ 105 Pa
5.d) Fronte meteorologikoak
Batzuetan, bi aire-masa (bata hotza eta bestea beroa) elkartzen direnean, eguraldi ezegonkorra sortzen dute. Bi aire-masa horien arteko eskualdeari gainazal frontal deitzen zaio, eta gainazal horrek lurrarekin duen elkarguneari, fronte.
Deskargatu
PDF Word HTMLOhiko galderak
Zein da presioaren formula?
Presioa azalera-unitateko egiten den indarra da, eta formula hau da: P = F/S.
Zer dio Pascalen printzipioak?
Likido baten puntu batean aplikatutako presioa intentsitate berarekin eta norabide guztietan transmititzen da.
Zer dio Arkimedesen printzipioak?
Likidoan murgildutako gorputz batek desplazatutako likidoaren pisuaren berdina den goranzko bultzada jasaten du.
Frogatu zeure burua
Berrikuspen-txartelak
Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.
Testa
AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.