Unibertsitatea mailako Fisika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Oinarrizko Kontzeptuak

Termodinamika: Transferentzia-prozesuan energiaren eta substantzien arteko erlazioak aztertzen dituen zientzia. Energia: Efektu bat sortzeko gaitasuna (EZ EP). Beroa: Gorputzen arteko energia-transferentzia mota.

Sistema Termodinamikoak

• Masaren arabera: Itxiak, irekiak.
• Energiaren arabera: Isolatuak, ez-isolatuak.
• Osagai kopurua: Sustantzia puruak, ez-puruak.
• Fase kopurua: Homogeneoak, heterogeneoak.

Sistemaren Limiteak

Adiabatikoak/diatermoak, zurrunak/higikorrak, iragazkorrak/iragazkaitzak. V eta m estentsiboak dira, T intentsiboa.

Oreka Termodinamikoa

Sistema isolatu batean denborarekiko aldagaiak ez dira aldatzen. Oreka termikoa, mekanikoa eta kimikoa. Denborarekin sistema orekan jartzen da. Prozesu kuasiestatikoak eta prozesu

Uhin Egonkorrak Hodietan

Uhin egonkorrak sortzen diren hodien kasuan, bi mota nagusi daude. Adibidez:

• Mutur batetik irekitako hodiak: Hodi hauen kasuan, itxitako muturrean nodoa sortzen da, eta irekian sabela.

Hodiaren L luzeraren eta uhin-luzeraren arteko erlazioa honako hau da:...

Gainezarmen Printzipioa

Uhin interferentzietan gainezarmen printzipioa betetzen da:

Eskualde beretik, une berean, uhin bi edo gehiago igarotzen direnean, inguruneko puntu bakoitzaren benetako elongazioa uhin bakoitzak bere aldetik sortutako elongazioen arteko batura bektoriala da.

Interferentzia Eraikitzailea eta Deuseztatzailea

Gainezarmenaren ondorioz, P puntuan uhin osatzaileen intentsifikazioa, ahultzea edo, zenbait kasutan, erabateko deuseztapena edo anulazioa ere...

1. Zer da Big Bang? Zer adierazten du?

Big Bang-a teoria bat da, eta unibertsoaren sorrera eta hasierako garapena azaltzen du.

Teoria horren arabera, materia guztia hasieran puntu batean kontzentraturik zegoen; dentsitatea eta tenperatura oso handiak zirenez, zabaltze bat edo "eztanda" bat eman zen, eta horrela hasi zen gure unibertsoa hedatzen.

2. Zeintzuk bi froga daude Big Bang teoria baieztatzeko? Zer demostratzen dute?

Bi froga nagusi daude Big Bang teoria baieztatzen dutenak:

• Unibertsoaren hedapena: Galaxiak urruntzen ari direla ikusten da (redshift dela eta), eta horrek adierazten du unibertsoa handitzen ari dela.
• Hondoko Erradiazio Kosmikoa (HEK): Unibertsoa guztiz betetzen duen erradiazio mikrouhina uniformea da, eta Big Bang-aren hasierako

Uhinen Islapena eta Errefrakzioa

Uhinak izaera ezberdineko bi ingurune garden banatzen dituen gainazalera heltzen direnean, energiaren parte bat jatorrizko ingurunera itzultzen da: uhinaren islapena da. Aldi berean, uhin erasotzailearen energiaren beste partea, bigarren ingurunera transmititzen da, uhinaren errefrakzioa sortuz.

Islapenaren Legeak

• Izpi erasotzailea, banaketa-gainazalaren eraso-puntuko normala (perpendikularra) eta izpi islatua plano berean daude.
• Eraso-angelua (e) eta islapen-angelua (i) berdinak dira.

Errefrakzioaren Legeak

• Izpi errefraktatua, normala eta izpi erasotzailea plano berean daude.
• Eraso-angeluaren sinuaren eta errefrakzio-angeluaren sinuaren arteko erlazioa konstantea da, eta uhin-higidurak bi inguruneetan dituen hedapen-

1. Zer da Bioelektrizitatea?

Bioelektrizitatea izaki bizidunen zeluletan, ioien kontzentrazio desberdintasuna dela medio, sortzen den korronte elektrikoa da.

2. Zer da Pausaguneko Potentziala?

Pausaguneko potentziala zelulak eta zelularen mintzak estimulu elektrikorik jasotzen ez dutenean ematen den potentziala da. Gutxi gorabeherako erreferentziazko balioa -70mV izaten da, beti zelularen kanpokaldea erreferentzitzat hartuz.

3. Nola ematen da Pausaguneko Potentzialaren Fenomenoa?

Lau faktorek eragiten dute:

• Zelula mintzaren iragazkortasuna (ioi kanal pasiboek definitua)
• Difusioa (ioi kontzentrazio altuenetik baxuenerako mugimendua)
• Drift fenomenoa
• Sodio-potasio ponpa

Zelula mintzaren iragazkortasunak ioien fluxua kontrolatzen du. Izan ere, ioi batzuk...

Oinarrizko Kontzeptu Matematiko eta Fisikoak

Moneta

Objektu baten balio ekonomikoa adierazteko eta merkatu-elkartrukean balio hori ordaintzeko erabiltzen den tresna.

Magnitudea

Neur daitekeen propietate fisikoa da.

Neurtzea

Magnitude bat dagokion patroi-unitatearekin konparatzea, bigarrena lehenengoan zenbat aldiz errepikatzen den ikusteko.

Pisua

Objektu batek eragiten duen indar grabitatorioa da.

Masa

Objektu edo substantzia batek duen materia-kantitatea.

Edukiera

Objektu batek, bere dimentsioen mugan, barruan substantzia bat biltzeko duen gaitasuna.

Bolumena

Espazioaren hiru dimentsioetan gorputz batek duen hedadura.

Luzera

Objektu batek dimentsio batean hartzen duen espazioa edo tartea da.

Distantzia

Bi objektu edo bi puntu bata bestetik zer gertu edo urrun