Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Arrazionalismoa

Arrazionalismoa: Frantzian sortu zen XVII. mendean, René Descartes-en inguruan. Arrazoimenak bere buruarekin nahikoa duela ezagutza lortzeko defendatzen duen pentsamendua da.

Ezaugarriak

• Erabateko konfiantza arrazoimenean: Ezagutza lortzeko arrazoimenik gabe ezin da ezagutza ziurrik lortu; munduaren egitura arrazoimenaren bidez ulergarria dela uste dute.
• Ideien jatorrizko existentzia: Giza adimenak ideiak ditu jaiotzetik; hauek sinpletasunagatik bereizten dira. Ezagutza a priori dela diote, eta adimena ez dela biltegi hutsa.
• Sentzibitatearen gutxiestpena: Zentzumenak engainagarriak izan daitezke eta, beraz, ezagutzaren iturri nagusi gisa gutxiesten dira.
• Zientzia unibertsala eta beharrezkoa: Zientziaren egiazkotasunak unibertsalak

Cogito: Descartesen lehen ziurtasun subjektiboa

Zalantzarik lehen ziurtasunera

Lehen ziurtasuna Descartesen sistema filosofiko osoaren oinarria da. Baina hemen helburua da zalantzaren zergatietatik aterako nauen lehen ziurtasun subjektiboa bilatzea, eta gero ziurtasun unibertsala edo antzeko zerbait lortzea.

Pentsamendua, ekintza psikikoa eta gogamena

Ez dira nahasi behar pentsamendua, ekintza psikikoa eta gogamena. Pentsamendua artekaririk gabea da: pentsatzen ari naizenean zalantza egin dezaket pentsatzen den horren izateaz, pentsamenduaren bitartez ematen zaigulako; baina ekintza psikikoa bera ez dago bitartekotua, eta zuzenean eta ararteagabe hauteman daiteke. Zalantzan egongo banaiz, ekintza psikikoa izango litzateke, eta hori ni neu naiz:...

Gizarte-langintzan eragin duten teoria filosofikoak

1 Funtzionalismoa

Objektibotasuna eta naturaren oreka aldarrikatzen ditu. Multzo baten barruan, elementu bakoitzak funtzio bat betetzen du. Elementu batek huts egiten badu, patologia bat agertzen da, eta konpondu beharra dago.

Gizarte-langintzaren barruan, enpirismoaren nagusitasuna ematen da. Hau da, datuen araberako egoeraren interpretazio objektibo eta koherentea. Halaber, testuingurua eta subjektibotasuna baztertzen dira. Gizarte-langileak subjektuari ematen dio zentralitatea. Arazoan zuzenean zentratzen da; arazoak banan-banan eta sortzen diren heinean konpondu behar dira. Azkenik, testuingurua eta erabiltzaileak beharrizan horretaz duen pertzepzioa ez dira kontuan hartzen.

2 Marxismoa

Historiaren...

Tomas Akinokoaren Bost Bideak

Tomas Akinokoak Jainkoaren existentzia frogatzeko proposatutako bost bideak, Aristotelesen filosofiaren eraginpean, honako hauek dira:

1. Mugimenduaren Argudioa

Higiduraren gertaera abiapuntutzat hartuta, lehenbiziko higiarazle higiezina den Jainkoaren existentzia ondorioztatzen du. Zentzumenetatik dakigu gauzak potentziatik aktora pasatzen direla. Baina higiarazleak beste batek higiarazi behar du. Higiarazleen segida amaigabea ezinezkoa denez, inork higiarazten ez duen higiarazle batera heltzen gara: lehen higiarazlea, Jainkoa.

2. Kausa Eraginkorraren Argudioa

Kausatuak diren kausak oinarritzat hartuta, kausala ez den kausa baten existentzia ondorioztatzen du. Mundu sentigarrian, ezinezkoa da kausa amaigabeen segida....

Botere nahia

Botere nahia bizitzeko grina da, bizidunak ezaugarritzen dituen sen bitala: helburu gisa, boterea duten bulkaden multzoa. Botere nahia bizitzaren zerizana da eta supergizakiarengan mamitzen da; honengan, botere nahia borondate bihurtzen delako, sortzeko borondate: balio berriak sortzeko (eta zaharrak suntsitzeko).

Bizitza

Honen oinarria botere nahia (indarra, boterea) da. Nietzscheren ustez, bizitzan ez dago ezer absoluturik, baina bizitza gauza guztiak baloratzeko erreferentzia da: egiazkoa eta ona bizitzari laguntzen diona da. Bizitza da errealitate bakarra, eta bizitzan kontrakoen arteko borroka gertatzen da. Gainera, Nietzschek bizitza era irrazionalean ulertzen du (ezin da arrazoiaren bidez ulertu).

Balioen transmutazioa

Nietzscheren...

Nihilismoa: Jainkoaren heriotzaren ondorioa

Nihilismoa Jainkoaren heriotzaren ondorio bat da. Kristautasunak mantsotasuna jartzen du bizibidearen eredu moduan; honela, bizitzari erasotzen dio. Beraz, bizitza ukatuz, nihilismoaren lehen aztarnak jartzen dira.

Nihilismorako bideak eta etsipena

Nihilismora daraman beste bide bat balio tradizionalak galtzea da. Honetaz ohartzean, etsipena eta sumina sortuko dira, eta munduak azalpenik ez duela antzemango dugu. Beraz, ez dakigu nondik gatozen eta nora goazen, eta jarrera nihilista hartzen dugu.

Botere nahia eta nihilismoa estu-estu lotuta daude: botere nahia gutxitu, nihilismoa igo. Balio tradizionalak desagertzean, nihilismoa agertzen da, eta nihilismoan harrapaturik daudenak egoera desberdinetatik...

Sorkuntza (Kreazioa)

San Agustin kreazionista da. Jainkoak ezerezetik hitzak erabiliz gauza guztiak sortu zituela esaten du. Ekintza hau osoa, bat-batekoa, librea (Jainkoak nahi zuelako) eta 6 egunetakoa izan zen.

Jainkoak ordena bat ezarri zuen; arau horiekin mundua aldatzen joan da, belaunaldiak, gauza onak zein txarrak egiten dituzten gizakiak, kulturak sortzen...

San Agustinen Filosofia: Historia

San Agustinen eta Historiaren Garrantzia

San Agustinen filosofian historiari buruzko azalpen sakona dago. Berak da lehen pentsalaria historia unibertsalaren zentzua aztertzen duena. Modu eskematikoan emango digu azalpena, ekintzak eta gertakizunak ulertzen saiatuz.

Gertakizuna: Erromatar Inperioaren Erorketa

Inperioaren gainbehera kontuan hartuta, Erromaren...

Ezaguera eta Errealitatea

• Ezagutza: Sujetoa izakien errealitateaz jabetzen den gizaprozesua.
• Errealitatea: Izaki osoko multzoa, materialak edo espiritualak eta kualitate biak dituztenak.

Joera Filosofikoak

• Materialismoa: Materia existitzen den errealitate bakarra dela uste duen joera filosofikoa da, eta izaki espiritualak existitzeari uko egiten dio.
• Espiritualismoa: Izaki guztien jatorrizko abiaburu bakarra espiritua dela uste duen joera filosofikoa.
• Eszeptizismoa: Egia ziurrak ez daudela uste duen joera filosofikoa.
• Erlatibismoa: Ezaguera unibertsalak eta erabateko egiazkoak existitzeari uko egiten dion joera filosofikoa.

Logika eta Arrazoimendua

• Indukzioa: Partikularretik unibertsalera igarotzen den gogobidea. Datu partikularretatik abiatuz, ondorio

Eboluzionismoa: Jatorriaren bilaketa

Gizakiak betidanik izan du nondik datorren jakiteko gogoa, zer garen eta norantz goazen jakiteko, funtsezkoa delako gure jatorria ezagutzea.

Fixismoa

Fixismoa George Cuvierrek proposatu zuen. Teoria horren arabera, espezie guztiak independenteak dira eta sortu zirenetik bere horretan iraun dute.

Eboluzionismoaren oinarriak

Eboluzionismoak dioenez, unibertsoa eta bizi-mota guztiak garapenaren emaitzak dira, eta espezie-aniztasuna aldaketaren eta egokitzapenaren ondorio dira. Eboluzionismoa XIX. mendean hedatu zen, baina teoria horren oinarriak XVIII. mendean hasi ziren finkatzen.

Lamarck eta bere teoria

Hauexek dira Lamarcken teoriaren oinarriak:

• Pixkanakako progresioa: Organismo sinpleetatik konplexuetaraino.
• Ingurunera