Batxilergoa mailako Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Legea, Morala eta Ohiturak

Legea eta Morala: Gure ohiturek beste pertsonengan eragina izan dezakete, ez bakarrik gugan. Legeek gizon-emakumeen portaera arautzen dute, hala denon arteko bizikidetza posible izan dadin. Aldiz, morala jokabide-arau pertsonalez osatuta dago. Arau moralak barnetikoak dira, gure kontzientziak emanak direlako.

Desberdintasunak:

• Morala: Arau indibidualak ditu, norberaren kontzientzia du sorburu, barnetikoa da eta arauak ez betetzeak kontzientziako harra ekar dezake.
• Legea: Arau sozialak ditu, gizarte barruan egindako akordio bat du sorburu, kanpotikoa da eta legea ez betetzeak zigorra ekar dezake.

Izaera:

Pertsona bakoitzak bere ezaugarriak ditu, horrek besteengandik diferentziatzen gaitu. Bi motatako ezaugarriak daude:

• Sortzetikoak:

Utilitarismoa

Utilitarismoaren arabera, ekintza onak erabilgarriak diren ekintzak dira, zoriontasuna handiagotzeko eta sufrimendua txikiagotzeko balio dutenak. Horregatik, utilitarismoak dio moraltasunaren helburua dela ahalik eta izaki bizidun gehienentzat zoriontasun handiena lortzea. Kontuan izanik, ekintza bat zuzena izango da gizarteko zoriontasun-maila orokorra handiagotzen badu, eta okerra izango da gizartearen zoriontasun-maila orokorra txikiagotzen badu. Beraz, utilitarismoa ekintzak ondorioen arabera epaitzen dituen pentsakera etikoa da.

Filosofo utilitarista ezagunenak Jeremy Bentham eta John Stuart Mill dira. Benthamek uste zuen plazer kantitaterik handiena zerk ematen duen kalkula daitekeela. Millek, ordea, plazeren arteko desberdintasuna...

Bestearen Filosofia: Nagusiaren eta Esklaboaren Dialektikaren Irakurketa Feminista

Gizon eta Emakumeen Arteko Simetriarik Eza

Gizon-emakumeen arteko ezberdintasuna gizarte ezagun guztietan dago errotuta. Desberdintasun hori honakoan agertzen da garbiro: emakumearentzat lehentasuna du emakume gisa azaltzeak, beste edozein ezaugarriren aurrean. Ez da gauza bera gertatzen gizon ezaugarriarekin. Gizon perspektiba gizaki guztien perspektiba orokor gisa hartu izan da, objektiboa da, ez du justifikaziorik behar. Konsiderazio ezberdin hori dela eta, Beauvoirrek dio gizonak eta emakumeak simetrikoki definitu ezin diren bi giza kategoria direla. Gizonak emakumea alteritate gisa ulertu du, `bestea´ da, bere burua hartzen baitu elementu positibotzat eta...

Kanten teoria morala bere Arrazoi praktikoaren kritika lanak garatzen du. Arrazoimen praktikoak aztertzen duen galdera: “zer egin behar du?”. Arazo etikoa planteatzen du, zer egin behar duen gizakiak eta nola bideratu behar duen bere jarrera aztertzen du. Kontzientzia morala lege edo betebehar moralean oinarritzen da, eta ekintza etikoek, salbuespenik gabe, bete beharreko agindu kategorikoak sortzen dituzte, ekintza zuzena baino ez baitute eskatzen. Agindu hori subjetuak ezartzen dio bere buruari, zuzen jokatu nahi duelako. bazenu bezela”. Hau da, gure jokabidea edozein egoeratan guztiontzat onargarria izango balitz bezala jokatu behar dugu. Subjetuak(pertsonak) berak bideratu behar du bere ekintzak kanpoko ezeren menpe egon gabe, bere

Jainkoaren ideiaren kritika

Testu honek Jainkoaren ideiaren eta bizitzarekin duen harremanaren ikuspegi kritikoa aurkezten du. Nietzscheren arabera, Jainkoaren ideia gizakiak asmatu duen bizitzaren kontrako gaitz handiena da. Arrazoiak gauza guztien gainetik jartzeak gizakiak bizitza guztiz bizitzea oztopatzen du, eta, aldi berean, arima hilezina eta beste mundu bat dagoelako pentsamoldeak gizakiaren nahimena nahi duena egiteko ezkutatzen du, eta gizakiak bere morala propioa izatea, supergizakia izatea, ez dio ahalbidetzen.

Balioen inbertsioa eta morala

Testuak Nietzschek balioen inbertsioari buruz hitz egiten du. Haren ustez, teologoak gizakiaren gidari dekadenteak izan direla, eta horren ondorioz, balio moral guztiak bizitzarako kaltegarriak...

Nietzsche eta Jainkoaren Antinomia

Nietzscheren baieztapenak, "Jainkoaren ideia bizitzaren antinomia gisa asmatu dela", iradokitzen du izaki jainkotiar baten kontzepzioa giza errealitatearen kontraesan edo ezeztapen gisa sortu dela. Ikuspegi honen arabera, Jainkoaren nozioa giza existentziari datxezkion deserosotasun eta sufrimenduaren aurrean sortzen da, transzendentziaren bidez ustezko irtenbide bat eskainiz.

Tesiaren aldeko argudioak

Tesi honen aldeko argudioa da Jainko ahalguztidun eta onbera baten ideiak munduko giza sufrimenduaren eta bidegabekeriaren errealitateari kontra egiten diola dirudi. Itxuraz arrazoirik gabeko gaitzen existentziak, oinazea eta tragedia kasu, zalantzan jartzen du ustez ahalguztiduna, orojakilea eta onbera den Jainko

Kristautasunak gure bizitza betiereko bizitzaren froga bat dela ulertzen du. Gure ekintzek ondorioak izango dituzte heriotzaren ondoren, eta hortaz, zintzo jokatu behar dugu. Zintzo jokatze hori botere-nahimena, sentimenduak, senak eta bulkadak ukatzean datza. Horrek eragiten duen sufrimenduak merezi du ondorengo bizitzaren truke. Hortaz, kristautasunak bizitza hau kondenatu egiten du. Nork bere buruan pentsatzea ere bekatu gisa ikusten da, eta beste guztiak aurretik jarri behar dira.

Kristautasunak gizakiari bere burua ukatzeko agintzen dio, existitzen ez diren kontzeptu metafisikoen truke. Gizakia alienaturik gelditzen da, ez den zerbait bihurtu nahian. Honen metafora gisa, Nietzschek dio gizakia gamelu bat izan dela, gure kulturaren zama...

Nietzscheren pentsamendua azaltzea zaila da. Alde batetik, edozein azalpen emateko sistematizazioa eta ordena funtsezkoak dira, eta autoreak sistematizazioaren kontra jotzen zuelako. Bestetik, idazle oso ona zenez, errekurtso literarioak erabiltzen zituen: metaforak, hitz-jokoak, etab.

Filosofoak, lehenik eta behin, garaiko kritika egin zuen, kulturalki zein moralki. Kritika horiei, ondoren, proposamen bat gehitu zien.

Europako Kulturaren Kritika

Nietzschek dioenez, Europako kultura endekatuta dago, eta kritika egiten dio. Mendebaldeko kultura metafisikan oinarritzean, bizitza ukatzen duelako.

Bere 'Tragediaren sorrera' liburuan azaltzen du Greziako kultura presokratikoak bizitza den bezala onartzen zuela: bere alde liluragarri eta beldurgarriekin....

Friedrich Nietzscheren filosofiaren funtsezko kontzeptuak aztertuko ditugu dokumentu honetan, bereziki susmoaren filosofia, metafisikaren kritika, transzendentziaren ukapena, bitalismoa, nihilismoa eta balioen transmutazioa.

Nietzscheren Filosofiaren Oinarriak

Susmoaren Filosofia

Nietzscheren susmoa: Bi mila urteotan gizadiak egin duen bidea galbidea eta okerbidea izan da, eta kristautasunari leporatzen dio bereziki horren errua. Zientzian, erlijioan eta filosofian erabili diren ereduan gizakiaren okerreko jarraibideak direla argudiatzen du.

Metafisikaren Kritika

Nietzscheren arabera, filosofiaren aro tragikoaren amaiera Sokratesekin hasten da. Metafisikak uko egin dio mundu fisikoari, hau da, espazioan eta denboran gauzatzen den munduari, eta benekotzat...

Hannah Arendten testuinguru historiko-filosofikoa eta existentzialismoarekin duen harremana ulertzeko, funtsezkoa da bizi izan zen aldia eta bere ideiak garatu zituen testuinguru intelektuala kontuan hartzea.

Hannah Arendt: Bizitza eta Obra

Hannah Arendt (1906-1975) XX. mendean bizi eta idatzi zuen alemaniar-judu filosofo politikoa izan zen. Bere lanek gai ugari jorratu zituzten, politikaz eta filosofiaz hasi eta historiaz eta etikaz amaituz. Arendtek bere garaiko gertaera istilutsuenetako batzuk ikusi eta hausnartu zituen, Alemaniako nazismoaren igoera eta Holokaustoaren izugarrikeriak barne. Honek oso modu esanguratsuan markatuko zuen bere lana.

Existentzialismoa eta Arendten Hasierako Harremana

XX. mendearen hasieran, existentzialismoa izan...