Izaki absolutua. Jainkoaren existentzia: Jainkoa, absolutua, betierekoa, perfektua, ona, justua eta aldagaitza da. Izaki absolutuaren existentzia ez dago arrazoibidez frogatua. Arima gai da egia eta beharrezkoa den Jainkoa ezagutzeko; ezagutza hori ezinezkoa da haren existentzia gabe. Jainkoa ez da edozein filosofia; Jainko kristau errelebatua da.

Argudioak Jainkoaren Existentziaren Alde

• Argudio Gnoseologikoa: Egia existitzen denez, eta Jainkoa egiaren funtsa denez, Jainkoa existitzen da.
• Argudio Kosmologikoa: Kosmosaren bitartez Jainkoaren existentzia frogatu. Kreazioak bere gainetik dagoen egia baterantz, Jainkorantz, seinalatzen du. Gizakiaren arteko adostasuna bitartez, giza espezie guztiak Jainkoa munduaren sortzailea dela aitortzen du.

Ideia

Historiaren filosofia: Lurreko hiria eta Jainkoaren hiria

Alarikoren gudarosteek Erroman krisi handia eragin zuten. Erromatar paganoek kristauei leporatu zieten gertatutakoa. Erroma soldadurik gabe gelditu zen; paganoen ustez, kristauen Jainkoa zen erantzulea, haiei esker Erromak aurrerabidea, ospea eta entzutea besterik ez baitzuten ezagutu.

Agustin izan zen historia unibertsalaren zentzua sistematikoki aztertzen arduratu zen lehen pentsalaria. Idazlan horretan, Erdi Aroan eragin handia izan zuen historiaren filosofia bat eskaini zuen.

Gizateriaren historia: bi hirien arteko borroka

Gizateriaren historia bi hirien arteko borroka bezala agertzen da: Jainkoaren hiria eta munduaren hiria. Gizakiak bi taldetan banatuta daude:

• Munduko hiritarrak: Norbera

San Agustinen Bizitza Zoriontsuaz liburuko pasarte honetan, zoriontasunaren eta jakituriaren arteko harremana aztertzen da. Gizakiok, zoriontsu izateko, gure nahiak asetuko dituen ziurtasuna bilatzen dugu bizitzan. Ziurtasun horrek berak egiten gaitu zoriontsu. Era berean, inor ezin da jakintsu izan zoriontsu ez bada; beraz, akademikoak ez dira jakintsuak.

Ezagutza edo zientziaren egiek baino, jakituriaren egiek egiten gaitu ase eta zoriontsu. Ondorioz, jakituria eta zoriontasuna gauza bera direla esan dezakegu.

Akademikoak

Platonen akademian gelditu ziren filosofoei egiten die erreferentzia. Filosofo hauek, akademian egon arren, ez zuten platonismoa jarraitzen, eszeptizismoa baizik. Haien ikuspuntutik, egia ezin da ziurtasun osoz defendatu,...

Gaitza eta askatasuna

Agustinentzat eta kristau guztientzat kezka nagusia izan zen gaitzaren arazoa. Jainkoa existitzen bada, nola ulertu gaizkia?

Hasiera batean, Agustinek sekta manikeoen planteamendua barneratzen du eta pentsatuko du mundua gaizkiaren eta ongiaren printzipioez osatua dagoela. Baina krisialdiaren ondoren, eta egia errebelatuan oinarriturik, Plotinoren irtenbidea hartu zuen.

Gaitza ez-izate gisa

Plotinok gaizkia ongiaren ez-izatea edo ez-egotea bezala ulertu zuen. Hau izan zen kristau egiarekin bat zetorren ikuspegia: Jainkoa dena sortu badu eta guztiz ona eta ahaltsua baldin bada, ez dago onartzerik Jainkoa bezain boteretsua litzatekeen gaizkiaren egilerik.

Beraz, existitzen diren gaitz fisiko eta moral guztiak ez dira Jainkoak...

Texto de (2020,17,14) Laburpena: Testu honetan "ama" goraipatzen da filosofia lortu izanagatik. Zizeronen "Hortensius" lanarekin alderatzen da,lan honetan filosofia defendatzen da. Zoriona norberaren nahien arabera bizitzean datzala kritikatzen du, komeni ez dena desiratzeak zorigaitza dakarrelako. Egokiena ez dena lortzea norberak nahi duena ez lortzea baino okerragoa dela argudiatzen da, borondatearen gaitzak zoriaren ondasunak baino gaitz handiagoak ekartzen baititu berekin. 

Definizioak: Filosofia: Filosofial egia lortzeko bidea. Agustinentzat arrazoia (filosofia) bere kabuz bakarrik ezin du egia lortu, eta horregaitik arrazoiak fedearen (teologiaren) argitzapena behar du egia eskuratzeko. 

Zoriontsu:  Egokia dena lortzen, pozik izango...

1. Ezagutza: Arrazoia eta Fedea Tomas Akinokoarengan

Tomasen ustez, Filosofia eta Teologia bi zientzia desberdin dira beren eduki, metodo eta irizpideetan. Edukiei dagokienez, esan daiteke mundu naturaleko objektuak direla arrazoiaren edukiak; fedearenak, ordea, mundu naturalaz gaindiko objektuak (naturaz gaindikoak). Metodoari dagokionez, arrazoia abstrakzioaz baliatzen da, eta fedea, errebelazioaz.

Hala ere, zenbait eduki arrazoiaren eta fedearen bidez ezagut daitezke. Fedearen eta arrazoiaren artean ez dago kontraesanik, eta kontraesana sortzen denean, kontraesan hori itxurazkoa da soilik; orduan, arrazoia berrikusi behar da, fedearen bidez onartutako egia errebelatuak ez duelako inoiz huts egiten. Arrazoiaren eta fedearen arteko bereizketa...

Agustin Hiponakoaren pentsamendua

Agustinen pentsamendu filosofikoan bi gai dira nagusiak: Jainkoa eta Arima. Berak bilatzen zuena betiko eta aldaezina den egia zen.

Ontologia

Bi errealitate bereizten ditu Agustinek: mundua edo errealitate aldakorra eta Jainkoa edo errealitate aldaezina eta benetakoa. Mundua sortzeko Jainkoak bere buruan dituen ideiak erabili zituen eredu gisa. Denboran zehar agertzen diren izaki berriak Jainkoak sortu zituen kreazio-unean; horrela, bada, Jainkoa ororen gunea, printzipioa eta gailurra da.

Agustinek bi froga nagusi aipatzen ditu:

• Munduan dauden gizaki gehienek bere existentzia onartzen dute, eta gehiengoa ezin da oker egon.
• Unibertsoak ezin dio bere buruari ordena eman; inguratzen duen adimen batek ordenatu behar

1. Datu biografikoak eta testuinguru historikoa

1.1 Bizitza eta idazlanak

Aurelio Agustin Ipar Afrikako Tagaste hirian jaio zen, antzinako Numidia erromatar probintzian, 354. urtean. Lehen ikasketak Tagastan egin ondoren, Madaura joan zen 365. urtean. Zizeronen Hortensius lana irakurtzean, bere bilaketa espiritualari ekin zion, jarrera arrazionalistak hartuz eta, ondoren, manikeismoan murgilduz. Manikeoen pentsamenduan, gaitzaren eta grinen arazoen azalpena aurkitu zuen. 383an, Erromara joan zen eta bertan erretorika eskola bat ireki zuen.

1.2 Agustinen testuinguru historiko-soziala

Agustin Hiponakoa Erromatar Inperioaren gainbeheraren garaian bizi izan zen (III. mendetik aurrera). Erromaren krisiak eragin sakona izan zuen mundu osoan, eta horren...

Platonen eta Aristotelesen Filosofiaren Oinarriak

Platonen Bi Munduak eta Ezaugarriak

Platonek bereizten dituen bi mundu mota bakoitzeko bi ezaugarri nagusi:

1. Mundu Materiala (Sensiblea)

• Hilkorra: Gauzak jaiotzen eta hiltzen dira. Etengabeko aldaketan dago.
• Aldakorra eta Iritziaren Eremua: Mundu materialari buruzko iritziak ez dira inoiz koherenteak, horregatik mundu materiala aldakorra da.

2. Ideien Mundua (Inteligiblea)

• Unibertsala: Ideiak unibertsalak dira, mundu guztientzat berdinak. Adibidez, txakurraren ideiak beti izango ditu 4 hanka.
• Hierarkikoa: Ideia perfektuena Ongiaren Ideia da. Ongia lortzeko, beste ideietatik igaro behar gara. (Piramidearen egitura: Ongia → Ideiak → Materiala → Irudia)

Ezagutza Motak Platonen Arabera

Platonen arabera,...

Ideien teoria: dualismo ontologikoa

Bi errealitate desberdin existitzen direla azpimarratzen du Platonen usteak: mundu sentikorra eta ideien mundua. Mundu sentikorra zentzumenekin ezagutzen duguna da —etengabe aldatzen dena, inperfektoa eta hilkorra—; ez da benetako errealitatea. Ideien mundua, aldiz, molde perfektuen eta betierekoen mundua da eta ezin da zentzumenez ezagutu. Mundu sentikorreko izate guztiak ideien munduko molde perfektuen kopia inperfektuak dira.

Mundu sentikorra

• Zentzumenekin pertzibitzen dena.
• Etengabeko aldaketan dago.
• Inperfektoa eta hilkorra da.

Ideien mundua

• Molde perfektu eta betierekoak ditu.
• Ez da zentzumenez ezagutu daitekeen mundua.
• Mundu sentikorreko gauzak molde horien kopiak baino ez dira.

Ezagutza: dualismo epistemologikoa

Ezagutzeko...