Batxilergoa mailako Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Zoriontasunaren inguruko hausnarketa filosofikoa

Mendebaldeko filosofian, zoriontasuna barne-egoera harmonioso gisa ulertzen da; iraunkortasun tenporala duen ongizate-sentimendu gisa, izaera iragankorra duten plazer-sentimenduez haratago. Datozen lerroetan, zoriontasunaren posibilitateari buruz jardungo dut. Nire tesia indartzeko, filosofiako bi figura handiren argudioak erabiliko ditut: San Agustin Hiponakoarenak eta Aristotelesenak.

San Agustin: Nahi dena eta infinitutasuna

Alde batetik, Agustinek dio zoriontasunak bi baldintza dituela: aurrena da "nahi duzuna edukitzea". Hori zoriontasunerako beharrezko baldintza da. Nahi duguna ez badaukagu, ez gara zoriontsu izango. Baldintza hori betetzea zaila, ia ezinezkoa bada ere (izan ere, nork dauka...

Egiaren eta Ezagutzaren Filosofia

Sarrera: Egiaren Bilaketa Aro Garaikidean

Egiaren eta ezagutzaren gaia filosofiaren ardatz nagusietako bat izan da betidanik. Egia bilatzeak gaur egun ere garrantzia handia du, bereziki informazioaren eta manipulazioaren aro honetan, non boterearen eta egiaren arteko harremanak eztabaida ugari sortzen dituen. Egia bilatzea gizakiaren izaeraren ezinbesteko parte bat dela esan daiteke, baina, posible al da egia absolutua lortzea?

Egia Ezagutzeko Aukera: Aldeko Argudioak

Ezagutza ahalmenek egiara iristeko bide desberdinak eskaintzen dituzte. Filosofo nagusien ikuspegiak:

• Hume (Enpirismoa): Zentzumen bidezko esperientziak dira gure ezagutzaren oinarria. Egia esperientziaren bidez bilatu eta aurkitzen da.
• Descartes (Arrazionalismoa)

Descartesen Arrazionalismoa

Arrazionalismoa korronte filosofiko moduan XVII. mendean ematen bada ere, arrazionalismoaren gaia ez da berria. Jatorria Greziar filosofian du. Ezagutza arrazionalaren lehentasuna zentzumenezkoaren gainetik, jarrera hau modernitateko filosofian ematen da. Aro modernoko filosofia, batez ere, ezagutzaren teoriaz, epistemologiaz, arduratuko da.

Arrazionalismoaren Tesi Nagusiak

Arrazoiaren buruaskitasuna ezagutza-iturri gisa ezaugarri nagusiak dira:

1. Giza arrazoimenean erabateko konfiantza: Gizakiak egia aurkitzeko duen fakultate bakarra da. Hori da ezagutza berri fidagarriak lortzeko eta lotutakoa baieztatzeko erabili behar den arrazoimena. Descartesen hitzetan: "Soilik jo egiatzat modu argi eta ebidentean agertzen dena.

Dualismo Antropologikoa

Gorputza hiltzean, arima gorputzetik askatzen da. Gorputza arima ideietatik urrun mantentzen duen espetxea da. Arimaren helburua gorputzetik askatzea da. Hasieran, arima gizakian haragitu egiten da; hil ondoren, zoriontsu biziko da Ideien Munduan.

Arimaren Hiru Alderdiak

Arimaren hiru alderdiak honako hauek dira: arrazionala, suminkorra eta irritsezko alderdia. Arimaren alderdi bakoitzari helburu etiko bat dagokio. Alderdi hauetan oinarritu behar da polis ideala sortzeko. Gizakiak ongia bilatu, ongia ezagutu eta ongi jokatu behar du.

Bertuteak eta Hiri Ideala

Arimaren hiru alderdiak polis ideala antolatzeko erabiltzen dira. Hiriak hiru taldetan banatu zituen Platonek:

• Ekoizleak: Ikasketetan trebetasun gutxi dutenak; polisean

Aristoteles: Platonen teoriari kritika eta hilemorfismoa

Aristoteles: Platonen ideien teoriari kritika: hilemorfismoa. Aristotelesek Platonen filosofiaren oinarrietan eraiki zuen bere pentsamendua, baina desberdintasun garrantzitsuak ditu. Platonarekiko, Aristotelesek uste zuen ideak eta objektu sentikorrak ezin zirela bereizi; forma objektu konkretuetan dagoela. Horrela, Aristotelesek esperientzia praktikoari ematen dio garrantzia, eta gizakia "tabula rasa" bezala jaiotzen dela dio. Aristotelesek uste zuen substantziak materia eta forma direla, eta hori hilemorfismoa deitzen da. Materia zehaztugabea da, eta forma da materia substantzia zehatz bat bihurtzen duena. Horregatik, forma da substantziaren esentzia.

Potentzia, aktua eta lehen motorra

Aristotelesek...

Tesi Nagusia: Arendt eta Kant

DISERTAZIOA:

Hannah Arendten arabera, nork bere buruari azterketa moralik ez egiteak pertsona arruntak ankerkeria imajinaezineko ekintzak egitera eraman ditzake; horregatik, gogoeta moralak portaera kriminalaren aurkako babes gisa duen garrantzian zentratzen da. Tesi honen alde, Kant bezalako filosofoek moraltasuna gure ekintzei buruz hausnartzeko gaitasunarekin lotuta dagoela aldarrikatu zuten. Kanten arabera, moraltasuna betebeharrean eta arrazoimen praktikoan oinarritzen da, eta horrek moralki zuzenak diren ekintzei buruzko gogoeta hausnartua eskatzen du.

Eragozpenak eta Kritika (Nietzsche)

Hala ere, eragozpenak daude. Adibidez, Nietzschek argudiatu zuen autokontrolean eta hausnarketan oinarritutako moraltasun konbentzionalak...

Existentzialismoa XX. mendean

Existentzialismoak XX. mendeko testuinguruari erantzuten dio. Bertan, existentziaren betiko arazoek gaurkotasun handia hartzen dute. Giza duintasuna berreskuratzen saiatzen da. Existentzialismoak adierazten duena:

1. Fisikoki eta moralki urratutako Europaren historia.
2. Ideal ilustratuen eta aurrerabidean duten konfiantzaren porrota.
3. Askatasuna galdu duen gizateria bat eta antropologia berri bat: gizabanako hautsia, bere oinarrietaraino mugitua, bere esentzia bakarra existentzia absurdo eta heriotzara lotua.

Berehalako jatorriak:

• Friedrich Nietzsche: Bizitzaren errealitate tragikoaren aldarrikapena eta botere-nahimena, gizaki berri, sortzaile eta aske baten pizgarri gisa.
• Edmund Husserlen fenomenologia: Subjektuaren kontzientzian

Sofistak

Sofistak agertu zirenean, egoera politikoa zeharo aldatuta zegoen Atenasen. Egoera berri horren atarian, grekoen kezka-guneak hiri barruko eztabaida politikoetara lerratu ziren; ondorioz, filosofiak bat egin zuen hirigintza, politika eta etika auziekin.

Sofistak Atenasera kolonietatik etorritako atzerritarrak ziren, gazteen heziketa ogibidez zutenak. Jakintsuak ziren eta bidaia askotan kultura maila handiz aberastuak.

Hasieran, zaletasun eta ikusmin handiak sortu zituzten sofistek, gazteen artean batez ere. Aristotelesek, ordea, jakintzaren trafikatzaileak zirela zioen.

Erlatibismo Eszeptikoa

Sofisten teoriarik ezagunena Erlatibismo Eszeptikoa da: ez dago egia absoluturik, egia erlatiboa da, norberaren araberakoa, eta, balego, ezingo genuke...

Zer da emakume izatea?

'Emakume' kategoriaren problematizazioa

Simone de Beauvoirrek 'Bigarren Sexua' liburua idatzi zuen, feminismoaren oinarri izan zena. Liburuaren eta Beauvoirren helburua emakumeek beren burua definitu ahal izatea zen. Gizakiak bere buruarekin zer egin erabakitze ahalmena du, baina emakumeen kasuan gizonek erabakitzen dute zer egin behar duten. Horregatik, eskubide politikoak izan arren, emakumeek gizonen menpe jarraitzen dute.

Emakumeari bere etorkizuna jaiotzen den momentutik determinatzen zaio. Beauvoirrek baztertzen ditu emakumeen patua biologian, sexualitatean edo ekonomiaren arabera definitzeko saiakerak. Datu horiek oso garrantzitsuak badira ere, ez dira nahikoak emakumea definitzeko. Kontua da emakumea (eta gizona)...

Eichmann Jerusalemen: Hannah Arendten Analisia

Adolf Eichmann Holokaustoa diseinatu zuen nazi alderdiko kargu gorenetakoa zen. Gerra amaitzean, Argentinara egin zuen ihes, eta han Mossadeko komando batek bahitu eta Jerusalemera eraman zuen hegazkinez 1960an. 1961ean epaitu, erruduntzat jo eta heriotza zigorra ezarri zioten, 1962an gauzatu zena.

Gaizkiaren Hutsalkeriaren Kontzeptua

Eichmann Jerusalemen obran zehar, Arendtek argitu zuen Eichmann gizaki arrunta zela (ez munstro maltzurra, ez antisemita amorratua, ez soziopata azkarra...). Horren ondoren, hurrengo galderari erantzun nahi izan zion: nola da posible pertsona batek milaka pertsonaren heriotza agintzea?

Eichmannen Defentsak Erabilitako Bi Argudioak

Pentsalariak Eichmannen defentsak erabilitako...