San Agustin Hiponakoa: Bizitza, Filosofia eta Pentsamendua

1. Datu biografikoak eta testuinguru historikoa

1.1 Bizitza eta idazlanak

Aurelio Agustin Ipar Afrikako Tagaste hirian jaio zen, antzinako Numidia erromatar probintzian, 354. urtean. Lehen ikasketak Tagastan egin ondoren, Madaura joan zen 365. urtean. Zizeronen Hortensius lana irakurtzean, bere bilaketa espiritualari ekin zion, jarrera arrazionalistak hartuz eta, ondoren, manikeismoan murgilduz. Manikeoen pentsamenduan, gaitzaren eta grinen arazoen azalpena aurkitu zuen. 383an, Erromara joan zen eta bertan erretorika eskola bat ireki zuen.

1.2 Agustinen testuinguru historiko-soziala

Agustin Hiponakoa Erromatar Inperioaren gainbeheraren garaian bizi izan zen (III. mendetik aurrera). Erromaren krisiak eragin sakona izan zuen mundu osoan, eta horren ondorioz idatzi zuen Jainkoaren hiria liburua.

1.2.1 Testuinguru kulturala eta filosofikoa

Erromatar Inperioan, greziar kultura zen oinarri nagusia. Kristautasunak, ordea, judaismoan sustraituta, ikuspegi berria eskaini zuen. Agustinek polemika intelektual sakonak bizi izan zituen. San Agustinek miresmen handia zion Platonen filosofiari, nahiz eta bera kristaua izan. Lehen apaiz kristauek ahalegin handia egin zuten kristautasuna greziar-erromatar kulturara egokitzeko.

Agustin filosofia eta kristautasuna, arrazoia eta fedea batzen saiatu zen. Bere bizitzan zehar, egiaren eta zoriontasunaren etengabeko bilaketa izan zuen ardatz.

Greziako eskolen eragina

• Aristotelismoa
• Epikureismoa: Giza jakintsuak ez du politikan parte hartu behar; autarkia lortu behar du.
• Estoizismoa: Zoriontasuna patua onartzean datza.
• Neoplatonismoa: Plotinoren arabera, dena Bat-etik dator eta Bat-era itzultzen da.

Kristau-ikuskera berriak

• Ontologia: Jainkoak gauza guztiak ezerezetik sortu zituen.
• Antropologia: Jainkoak bere semea bidali zuen gizakiak salbatzera.
• Ezagutza: Fedea ezinbestekoa da Jainkoa ezagutzeko.
• Eskatologia: Historia prozesu lineal bat da (kreazionismoa).

1.3 Fedea eta arrazoimena: ezagutzeko sinetsi

Agustinen ustez, "Intellige ut credas. Crede ut intelligas" (ulertu sinesteko, sinetsi ulertzeko). Arrazoiaren eta fedearen arteko hartu-emana beharrezkoa da Jainkoarengana iristeko.

1.4 Zoriontasuna eta Jainkoa

Agustin eudemonista zen: zoriontasuna bizitzaren helburua da. Benetako zoriontasuna egia osoaz jabetzean datza, eta egia hori Jainkoa da. Eszeptizismoaren aurka, "si fallor sum" (huts egiten badut, existitzen naiz) argudioa erabili zuen.

1.5 Jainkoaren existentzia eta ideia eredugarriak

Agustinek bi izaki mota bereizten ditu: izaki absolutua (Jainkoa) eta izaki kontingenteak. Jainkoaren existentzia argudio gnoseologiko eta kosmologikoen bidez justifikatzen du.

1.6 Askatasuna eta gaitzaren arazoa

Gizakia askatasunean sortua izan zen, baina bekatua egin zuen. Bi gaitz mota daude: fisikoak (ustelgarritasuna) eta moralak (gizakiaren aukeramen okerra).

1.7 Historiaren filosofia

Agustinek historia linealaren kontzeptua sortu zuen. Jainkoaren hiria lanean, lurreko hiriaren eta Jainkoaren hiriaren arteko borroka azaltzen du.

1.8 Platonen filosofiaren eragina

Agustinen pentsamenduan Platonen eragina nabaria da: errealitatearen banaketa (mundu sentikorra eta ideien mundua/Jainkoaren Erreinua) eta ezagutzaren teoria (Jainkoaren argitzapena) dira horren adibide nagusiak.