Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Enpresa Estrategia eta Zuzendaritza

Enpresa estrategia enpresa helburuak aurrera eramateko enpresak berak hartzen dituen erabakien multzoa da. Zuzendaritza estrategia, enpresen estrategien kudeaketa prozesua da.

Estrategia Kudeaketa Prozesua

Estrategia kudeaketa prozesuak hiru fase nagusi ditu:

1. Analisi Estrategikoa

   Estrategia hautatu baino lehen, zenbait elementu aztertu behar dira:

   • Ingurunea: Enpresatik kanpo dauden faktoreak.
   • Enpresaren ahalmena: Enpresak dituen baliabideen eta gaitasunen multzoa.
   • Ekintzaileen espektatibak: Zeintzuk diren helburuak eta nora iritsi nahi den.

2. Estrategia Aukeratzea

   Zein motatako estrategia jarri nahi den jakin behar da:

   • Korporatiboak: Enpresaren helburu globalarekin lotutako erabakiak, garrantzi handikoak (adibidez, zein

Globalizazioaren Kontzeptua

Munduko herrialdeen artean ondasun-trukeak liberalizatzeko prozesuari esaten zaio globalizazioa. Horrek esan nahi du herrialde bateko produktuak, zerbitzuak eta abar beste batera sal daitezkeela arazorik gabe.

Ondorioak

Globalizazioak lau ondorio nagusi ditu:

• Nabarmen hazi da herrialdeen arteko merkataritza, eta, horren ondorioz, gora egin du ekoizpenak.
• Multinazionalen hazkundea: Munduko enpresa nagusiak dira, egoitza zentrala eta sukurtsalak dituztenak.
• Ekonomia-potentzia berriak sortu dira: Ekonomia-hazkunde handia lortu dute, eta industria-potentzia tradizionalekin lehiatzen dira.
• Gizartea eta kultura ere globalizatu egin dira.

Munduko Ekonomia Bideratzen Duten Organismoak

Hona hemen munduko ekonomia bideratzen duten...

Kanpo-hazkundea

BAT-EGITE PURUA

: Bi enpresa edo gehiago elkartzean dira berri bat sortzeko. Bat eginik enpresa bakoiztak lortuko luketena baino eraginkortasun handiagoa lortzeko.

XURGAPEN BIDEZKO BAT-EGITEA

: Enpresa batek beste bat erosi (xurgatu) egiten du, bestea deuseztatuz, eta haren ondarea enpresa erosleak bereganatuz.

PARTAIDETZA

: Enpresa batek beste enpresa baten kapital sozialaren zati bat erosten du, enpresa hori mendean hartzeko, guztiz ala neurri batean, bakoitzak bere izaera juridikoari eutsiz.

LANKIDETZA

: Enpresa independenteen arteko harreman bereziak dira; akordioen bidez, enpresak lankidetzan aritzen dira helburu komunak lortzeko baliabideak eta informazioa partekatzeko, kostuak eta arriskuak gutxituz.

KLUSTERRAK

: Negozio bereko...

Banaketa

Banaketaren Funtzioa: Banaketari esker, enpresek ekoitzitako ondasunak eta zerbitzuak kontsumitzaileek eskuratzeko eta erabiltzeko une eta leku egokian egoten dira. Produktuak kontsumitzaileen eskura jartzean, banaketak lekuaren, moduaren eta denboraren erabilgarritasuna eragiten du.

Produktuek ekoizlearengandik kontsumitzailearenganako bidea egiteko erabiltzen diren bitartekoek osatzen dute banaketa-kanala.

Banaketa-Kanal Motak

• Kanal Propioa: Enpresaren jabetzakoa da (adibidez, Zara, beraien produktuak egin eta enpresa berdinean saltzen ditu).
• Kanpo Kanala: Ez da enpresa ekoizlearen jabetzakoa (adibidez, Nescafé, Eroskik saltzen du).

Kanpo Kanalaren Hedadura

Kanpo kanalaren hedadura banaketan parte hartzen duten bitartekarien araberakoa...

Garapen Jasangarria: Lurreko Hiritar Guztien Bizi Kalitatea Hobetzea

Estrategia

Ekoizpen Efizientzia

• Ekoizpen-efizientzia ekoizpen-teknologiak kalifikatzeko erabiltzen da.
• Bi adierazlerekin neurtu daiteke:
  • Eraginkortasun Teknikoa: A teknologiak B teknologiak baino kantitate gehiago ekoizten badu, ekoizpen-faktore kantitate berdinarekin, A teknologia teknikoki eraginkorragoa da.
  • Eraginkortasun Ekonomikoa: Teknikoki berdinak badira bi teknologiak, ahalik eta merkeen ekoizteko aukera ematen duen teknologia ekonomikoki eraginkorragoa da.

Kostu Zuzenak eta Zeharkako Kostuak

• Enpresak produktu bat baino gehiago ekoizten badu, zaila da kostuak produktuei esleitzea.
• Kostu zuzenak: Produktu baten ekoizpenari zuzenean lotuta daude. Adibidez: lehengaiak.
• Zeharkako kostuak: Oro har, ekoizpen-prozesu osoari eragiten diote, ez produktu bakar

Ondasun eta Zerbitzuak

Eskasia Mailaren Arabera

• Asekariak: Mugagabeak dira, behar adina daude denontzat. Adibidez: airea, eguzki-argia.
• Ekonomikoak: Prezio bat dute, erabilgarriak eta urriak dira. Adibidez: etxe bat.

Funtzioaren Arabera

• Kontsumo-ondasunak: Giza beharrak zuzenean asetzen dituztenak. Adibidez: kotxe bat, izozki bat.
• Kapital-ondasunak: Ekoizpen-jarduerak egiteko beharrezkoak direnak. Adibidez: dirua, traktore bat, irabiagailu bat.

Eraldaketa Mailaren Arabera

• Bitarteko ondasunak: Beharrak asetzeko eraldaketa bat behar dutenak. Adibidez: arrautzak.
• Amaierako ondasunak: Erabiltzeko edo kontsumitzeko prest daudenak. Adibidez: tortilla bat.

Ondasunak Eskuratzearen Arabera

• Publikoak: Erabiltzean inor baztertzen ez bada. Adibidez: parkeak,

Zerga Zuzenak

Pertsonek edo sozietateek zuzenean ordaindu beharreko zergak dira, etekinak lortzeagatik, ondasunen jabetzagatik edo erabileragatik. Herrialde batetik bestera eta denboran zehar aldaketak izan badituzte ere, (Gipuzkoako ogasunari erreparatuko diogu) zerga zuzenen artean hauek azpimarratu behar dira:

Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga (PFEZ)

Lanagatik, kapitalagatik edo beste iturrietatik irabaziak lortu dituzten pertsonek ordaindu behar dute. Zerga progresiboa da, hau da, errendimendua handitu ahala, ordaindu beharreko tipoa ere handitzen da. Lanaren bidez, jarduera ekonomikoaren bidez edota kapitalaren eta ondarearen irabazietatik lortutakoak zergapetzen ditu.

Sozietateen gaineko Zerga

Merkataritza-sozietateek lortutako etekinen...