Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Enpresa Sozietate Motak eta Haien Ezaugarriak

Enpresa bat sortzean, funtsezkoa da zure proiektuaren beharretara hobekien egokitzen den sozietate mota aukeratzea. Erabaki honek eragin zuzena izango du erantzukizunean, beharrezko kapitalean eta bazkide kopuruan, besteak beste. Jarraian, enpresa sozietate mota nagusien ezaugarri garrantzitsuenak aurkezten dizkizugu, zure aukeraketa errazteko.

Merkataritza

Ekoizleen eta kontsumitzaileen artean salgaiak eta zerbitzuak ordainketa baten truke salerostan datza, biztanleriaren beharrak asetzeko helburuarekin.

Merkataritzaren oinarrizko elementuak

• Eskaintza eta eskaria: ondasuna edo zerbitzua eskaintzen duen saltzailea eta hori eskuratzen duen eroslea.
• Salgaiak: ondasunak edo zerbitzuak.
• Ordainketa: lehen trukea erabiltzen zen, baina gaur egun dirua eta bestelako ordainketa-moduak erabiltzen dira.
• Merkatua: zehatza izan daiteke salgaiak fisikoki lekuan badaude, edo abstraktua, salgaiak fisikoki ez badaude.

Merkataritzaren bilakaera

Merkataritza iraganean

Industria-aurreko garaian, ondasun-produkzio urriak, biztanleriaren erosahalmen txikiak eta garraioaren zailtasunek mugatzen zuten merkataritza....

Dibertsifikazioa

Dibertsifikazioa enpresaren barne-hazkunde estrategia bat da, enpresaren merkatu eta produktu erabat berrietatik abiatuta garatzea suposatzen duena. Horregatik, barne-hazkunde estrategia arriskutsuena da. Bi mota daude: heterogeneoa eta homogeneoa.

Integrazio Bertikala

Integrazio bertikala dibertsifikazio heterogeneoan oinarritutako enpresa hazkunde estrategia bat da, enpresaren jatorrizko jardueren aurreko edo ondorengo ekoizpen aldiak bere gain hartzen dituena. Aurrerantz edo atzerantz eman daiteke.

Enpresaren Kontzentrazioa

Enpresaren kontzentrazioa enpresaren garapen estrategia aurrera eramateko modu bat da, beste enpresa batzuk eskuratuz, enpresak batuz edo enpresen artean itunak sinatuz aurrera eramaten dena. Enpresa kopurua...

Sektore Pribatuaren Finantzaketa Publikoa eta Kontrol Gabezia

Ekintza eta zerbitzu ezberdinak burutzeko, sektore pribatu horien aurrekontuak gobernuen laguntzen bidez osatzen dira, diru-laguntzen edo zerga murrizketen bitartez. Horrela, erakunde horiek diru publikoa jasotzen dute beren esku-hartzeak egiteko, kasu gehienetan, administrazio publikoen kontrolik gabe, ez baitute baliabide egokirik banatutako diruaren benetako erabilera ezagutzeko. Egoera horrek kontraesanak eta arazoak sortzen ditu, baliabide publikoen banaketak ez baititu printzipio demokratikoak errespetatzen. Maiz, egoera ahulean dauden taldeak eta baliabiderik gabekoak laguntzeko burutzen diren ekintzek praktika karitatiboaren eta paternalistaren antza hartzen dute, pertsonaren

Enpresen Funtzioak

1. Ekoizpena koordinatu

   Gizarteen beharrak asetzen dituzten ondasunak eta zerbitzuak sortu eta eskaintzea.

2. Balioa sortu edo erantsi

   Lehengaiak eta beste baliabide batzuk eraldatuz, enpresek ondasun eta zerbitzuen baliagarritasuna handitu edo sortzen dute prozesu produktiboaren bidez.

   Ekoizpen prozesua

   Teknologiaren bidez ekoizpen baliabideak edo ekoizpen faktoreak (inputak) ondasun eta zerbitzu (outputak) bihurtzea da.

   Ekoizpen-fluxua

   Ekoizpen faktoreak (lurra, lana, kapitala) → Ekoizpen prozesua (teknologia) → Azken produktua (ondasunak eta zerbitzuak).

3. Enplegua eta aberastasuna sortu

   Langileei enplegua eskaintzeaz gain, enpresek (batez ere handiek) aberastasuna sortzen dute beren inguruan, beste enpresa batzuei egiten dizkieten

Ekonomiaren Oinarrizko Kontzeptuak

Mikroekonomia eta Makroekonomia

• Mikroekonomia: Familien, enpresen eta sektore publikoaren banakako portaera aztertzen du, bai eta elkarrekin erlazionatzeko modua ere. Adibidez: errentaren fluxu zirkularra, ekonomiaren antolamendua, ekoizpen-faktoreak, familien lehentasunak, enpresen funtzioak…
• Makroekonomia: Ekonomiaren portaera globala aztertzen du, ekonomia-eragileen arteko erlazioen ondorio gisa. Adibidez: prezioen maila orokorra, langabezia-tasak, esportazioak…

Ekonomia Positiboa eta Ekonomia Normatiboa

• Ekonomia Positiboa: Ekonomiaren errealitatearen deskribapena. Irizpideak objektiboak dira. Adibidez: zifrak (zergenak, langileenak, pentsioenak).
• Ekonomia Normatiboa: Balio-iritziak ematen ditugu: zer egin

FINANTZAKETA PROZESUA: Kontsumo eta Inbertsio Planak

Kontsumo eta inbertsio planak gauzatzeko finantza baliabideak beharrezkoak dira. Zenbaitetan, aurrezten dutenak eta finantzazioa behar dutenak ez dira bat etortzen, beraz komeni litzateke bideren bat aurkitzea eragile batzuengandik besteengana finantza baliabideak eskualdatzeko.

FINANTZA BITARTEKARIAK

Finantza sistema finantza baliabideen eskatzaileen eta eskaintzaileen artean bitartekari egiten duten erakunde multzoez osaturik dago, Espainiako finantza bitartekari garrantzitsuenak bankuak eta aurrezki kutxak dira: eskaintzaileak: errenta, kontsumoa eta inbertsio planak direla eta, finantzaketa gaitasuna dutenak dira. Eskatzaileak: bere planak finantzatzeko beharra dutenak.

DIRUAREN FUNTZIOAK

1....

Finantza-sistema

Kontsumo- zein inbertsio-planak aurrera eramateko, baliabideak behar dira; hau da, finantzaketa. Betidanik behar izan dira bitartekariak, finantza-baliabideak eragile batzuengandik eskualdatzeko. Bitartekariak, finantza-baliabideak eragile batzuengandik beste batzuengana eskualdatzeko. Bitartekari horien guztien multzoak osatzen du, hain zuzen, herrialde jakin bateko finantza-sistema.

Finantza-baliabideak

Produktu edo titulu batzuk dira, jabeei aukera ematen dietenak aberastasunari eusteko (aktiboak) eta betebeharrak eragiten dizkieten...

Ekonomiaren Oinarrizko Kontzeptuak

Ekonomia gizakien beharrak asetzeko nahikoak ez diren baliabideak administratzeko eta aprobetxatzeko modua aztertzen duen zientzia da.

Oinarrizko Definizioak

• Aukera kostua: Erabaki bat hartzean aukeratu gabe uzten den hori.
• Beharra: Ez daukagun zerbait asetzeko gogoa da.
• Makroekonomia: Ekonomiaren portaera globala aztertzen du, ekonomia-eragileen arteko erlazioen ondorio gisa.
• Mikroekonomia: Ekonomia-eragile bakoitzaren banakako portaera eta elkarren arteko erlazioak aztertzen dituen arloa da.

Merkatua eta Bere Funtzionamendua

Merkatua eskaintzaileek eta eskatzaileek produktu jakin baten inguruan egindako salerosketa multzoari esaten zaio.

Merkatuaren Elementu Nagusiak

• Eskaria: Ondasun baten zer kantitate erosteko prest

LANGABEZI

MOTAK: 1. Frikzionala, 2. Urte sasoikoa, 3. Ziklikoa, 4. Egiturazkoak.

LANGABEZIAREN KAUSAK: Ez dago adostasunik langabeziaren kausen inguruan, bertzenaz kausa hauek agertzen dira:

1. Langileen ezaugarriak: Askotan espezialitate jakin bateko langile gehiegi daude eta beste batzuetan berriz gutxi edo lana gaizki banatuta.
2. Eskaria urriegia: Gizarteak ez duelako eskatzn lan egiteko moduan dauden langile guztiak enplegatzeko behar adina ondasun eta zerbitzuak.
3. Gutxieneko soldata egotea: Merkatua gaizki juaki denean ez daude diru sarrerik.

EMPLEGU POLITIKA: Botere publikoak lan merkatuari buruz hartzen dituzten neurriei enplegu-politika esaten zaie. Emplegua sortzeko hartzen diren neurriak politika aktiboak dira, eta langabetuak babesteko hartzen...