Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Ekoizpen faktoreak

• Errenta: Natura-baliabideen jabeek baliabideak erabiltzearen truke jasotzen duten saria da. Fruitua emateko ahalmena neurtzen du eta alokairu edo lurraren errenta esaten zaio.
• Interesa: Kapitalaren zerbitzuen balioa da, eta, zehazki, diruaren prezioa.

Lan-merkatua

• Enpresek erosten dute lana (eskaria): kurba beherakorra da.
• Langileek saltzen dute lana (eskaintza): kurba gorakorra da.
• Lan-merkatuan prezioa = soldata (besteren kontura egindako lanaren truke jasotzen den saria).

Lan-eskarian eragiten duten faktoreak

• Soldata-maila: Soldatek gora egiten badute, kostuek gora egiten dute eta enpresek langile gutxiago kontratatzen dituzte.
• Ondasun edo zerbitzuaren prezioa: Produktuaren prezioa zenbat eta handiagoa izan, orduan eta gehiago

Ekonomiaren oinarrizko kontzeptuak

• Etekina: Ekonomia-jarduera batetik eratorritako gastuen eta diru-sarreren arteko kenketa da.
• Merkatua: Ekoizpena banatzen den lekua da.
• Inflazioa: Produktuen prezioen igoera orokorra.
• Ekoizpena: Ondasunak eta zerbitzuak sortzea (mekanizatua, robotizatua edo eskuzkoa).
• Espekulazioa: Etekina lortzeko, normala baino arrisku handiagoa hartzean datza, uneko prezioen eta etorkizunean espero diren prezioen arteko aldeak aprobetxatuz.
• Produktibitatea: Ekoitzi denaren balioaren eta horretarako erabili diren bitartekoen balioaren arteko erlazioa.
• BPG-a: Lurralde batean, urte osoan sortutako ondasunen eta zerbitzuen guztizko balioa.
• Eskaria: Prezioa kontuan izanik, erosle batek erosi nahi duen ondasun eta zerbitzuen kantitatea.

Merkatuko Hutsegiteak eta Ekonomia Politika

Hutsegitearen Definizioa eta Ondorioak

Hutsegitea: Merkatua modu ez-efizientean funtzionatzearen ondorio kaltegarria da, merkatuek eskura dituzten baliabideak efizientziaz esleitzen ez dituztenean gertatzen dena.

8.1. Merkatuko Hutsegiteak

Merkatuko hutsegiteen ondorioz, enpresek posizio menderatzailea lortzen dute, kutsadura sortzen da, merkatu-ekonomiek krisi handiak izan ohi dituzte, eta langile klaseak gehiegikeriak jasaten ditu. Ondorio kaltegarri horiek merkatuaren kontrolik gabeko funtzionamenduak eragiten ditu.

Merkatuko hutsegite nagusiak hauek dira:

• Ziklo ekonomikoen ezegonkortasuna
• Ondasun publikoak egotea
• Kanpo eraginak
• Lehia ez-perfektua
• Errentaren banaketa desberdina

A. Ziklo Ekonomikoen Ezegonkortasuna

Ziklo

Ekonomiaren Sarrera eta Oinarrizko Kontzeptuak

Ekonomia gizakiaren beharrak ongien asetzeaz arduratzen den zientzia da, funtsean etxea administratzea helburu duena. Ekonomiaren oinarrian kontzeptu hauek aurkitzen ditugu:

• Aukera-kostua: Ekonomia-eskasiaren ondorioz, aukeratu beharra dago, eta eskasia horrek aukeraketa egitera behartzen gaitu.
• Ekonomia-jarduerak: Kontsumoa, ekoizpena eta banaketa dira prozesu nagusiak.
• Ekoizpen-faktoreak: Natura-baliabideak, lana eta kapital-ondasunak.

Makroekonomia eta Mikroekonomia

Ekonomia aztertzeko bi modu nagusi daude:

• Makroekonomia: Ekonomia oro har aztertzen du.
• Mikroekonomia: Ekonomia-eragileak banaka aztertzen ditu.

Teknologia eta Ekoizpen-Ahalmena

Teknologia ondasun edo zerbitzu bat lortzeko erabilgarri dauden...

Logistika Enpresaren Ikuspuntutik

Zer da logistika enpresaren ikuspuntutik?

Logistika, materialen hornikuntza, ekoizpena, biltegia eta produktuen banaketari dagokionez, enpresak duen antolakuntza-sistema da. Jarduera hauek modu eraginkorrenean eta ekonomikoenean burutzeaz arduratzen da.

Zein da logistikaren helburu nagusia?

Helburua da:

• Material hoberenak kostu txikienean lortzea.
• Baliabideak modu eraginkorrenean erabiltzea.
• Gure produktuak une eta baldintza egokietan, garraio kosturik txikienean, bezeroei entregatu ahal izatea.

Zergatik da funtsezkoa lehiakortasun estrategian?

Produktuaren azken kostuan eragin zuzena duelako.

Zein hitzekin lotu dezakegu logistika? Zergatik?

Integrazioa. Enpresaren ohiko jarduerak banaka hartzea utzi egin delako eta,...

Moneta Politika Bateratua

Moneta-bateratze ororen ezaugarri nagusia denek moneta bera izatea da, eremu osoan moneta politika bera, erakunde goren bat ere, eskumena duena likideziaren kontrolarekin lortutako erabakiak hartzeko, zirkulazioan dagoen diru kantitatea kontrolatzeko.

Moneta politika bideratzeko, parte hartzen duten herrialde guztietarako baliagarriak diren irizpideak erabiltzen dira, denentzat berdinak, eta politika hori gauzatzeko.

1998ko urrian eta abenduan, Banku Zentralen Europar Sisteman 1999ko urtarrilaren 1etik aurrera moneta politikan aurrera eramango zuen estrategia zehaztu zuen EBZren Gobernu Kontseiluak. Estrategia hori Europar Batasunaren Tratatuan ezarritako azken helburua lortze aldera diseinatu zen: prezioen egonkortasunari...

1. Merkataritza-jarduera eta barne-merkataritza

Merkataritza-jarduera zabala eta konplexua da, etxe ondoko dendan egiten ditugun erosketak zein nazioarteko salerosketa handiak hartzen baititu.

• Barne-merkataritza: estatu baten barruan egiten diren salerosketak.
• Kanpo-merkataritza: inportazioen eta esportazioen bidez estatuen artean egiten diren salerosketak.

1.1. Barne-merkataritza

Merkataritza-jardueraren garrantzia bi arlotan nabaritzen da: gizartean, hari esker eguneroko bizitzan behar ditugun produktu guztiak eros ditzakegulako, eta ekonomiaren arloan, aberastasun handia eta lanpostu ugari sortzen dituelako. Oro har, bi merkataritza mota bereizten dira:

• Handizko merkataritza: banaketa-enpresa handiek salgai-kopuru oso handiak erosten dituzte,

Balantzearen Egitura Orokorra

Besteren finantzazio-iturriak

Epe luzerako besteren finantzazio-baliabideak enpresak ekitaldi ekonomiko bat baino denbora luzeagoan itzuli behar dituenak dira, dagozkien interesak ordainduz.

Epe luzerako finantzazioa

• Epe luzerako maileguak: Enpresek kreditu-erakundeei eskatzen dizkieten maileguak dira, epe jakin batean itzuli beharrekoak.
• Jaulkiak (Obligazioak): Enpresek jaulkitzen dituzten kreditu-tituluak dira, beste enpresa edo inbertitzaile batzuek interes baten truke erosten dituztenak.
• Leasing-a: Ibilgetuko elementu bat eskuratzeko sistema da, errentamendu-kuota baten truke. Alokairu-aldia amaitzean, ondasuna leasing-enpresari itzul dakioke edo erosi egin daiteke.
• Renting-a: Epe luzerako alokairu-kontratua da. Errentamendu-epeak ez du gutxieneko