Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Nazioarteko Merkataritzako Dibisa Merkatua

Herrialde batzuek beste batzuetatik ondasunak inportatzen dituztenean, norberaren herrialdekoak ez diren monetetan egin behar izaten dituzte ordainketak. Horregatik, merkatu espezializatu bat dago norberaren dibisa beste batekin trukatzeko.

Merkatu honetan kontuan hartu beharrekoak

• Bihurgarritasuna: Dibisa batek beste dibisa bat bihurtzeko duen ahalmena da. Moneta batzuk bakarrik dira bihurgarriak, eta horietako batzuek bihurgarritasun mugak dituzte. Horregatik, esportatzaileek eragiketaren prezioa moneta indartsuetan ezartzen dute, herrialdekoak ez izan arren (adibidez, dolarretan edo eurotan).
• Finantza-bitartekariak: Dibisa merkatuetan jarduten duten finantza-bitartekariek dibisen trukegatiko komisioa

Finantziazio Iturriak: Definizioa eta Garrantzia

Finantziazio iturriak enpresek beren diru-beharrei aurre egiteko eskura dituzten baliabide likidoei edo ordainbideei esaten zaie.

Kontzeptu Nagusiak

• Dibidendua: Enpresa edo sozietate baten mozkinen zati bat da. Bazkideei enpresan inbertitutako kapitalengatik aldian behin ordaintzen zaien zatia.
• Inbertsioa: Berehalako gogobetetze ziur bati uko egitea da, ondasun bat eskuratzeko erabiltzeko, etorkizuneko itxaropen baten truke.

Finantziazio Iturrien Sailkapena

Itzultzeko Epearen Araberako Sailkapena

• Epe Laburreko Finantziazio Iturriak: Itzultzeko epea urte bat baino laburragoa bada. Adibidez: hornitzaileen kredituak eta bankuen maileguak.
• Epe Luzerako Finantziazio-iturriak: Itzultzeko epea urte bat baino

Giza baliabideen kudeaketa

Giza baliabideak enpresa osatzen duten pertsonen multzoa da (enpresaren lan-indarra) eta pertsona horiek dituzten gaitasun profesionalak. Giza baliabideen kudeaketa enpresaren giza elementuarekin lotutako erabaki, ekintza eta politiken multzoa da, enpresaren produktibitatea eta lehiakortasuna handitzeko langileen motibazioa eta gogobetetzea lortzea helburu duena.

Enpresaren barne-antolakuntzaren baitan, giza baliabideen sailak du pertsonala kudeatzeko ardura. Sail honen egitura enpresaren tamainaren araberakoa izaten da; enpresa handietan giza baliabideen arloa oso konplexua izan ohi da eta sarritan zeregin horiek externalizatu egiten dituzte (kanpoko kontsultoretza-enpresa baten esku uzten dituzte).

Kudeaketan bete

Enpresa Zuzendaritzaren Funtzio Nagusiak

Enpresa baten zuzendaritzak funtsezko lau funtzio ditu, erakundearen arrakasta bermatzeko ezinbestekoak direnak.

Plangintza funtzioa

Plangintza egitea helburu batzuk ezarri eta horiek lortzeko estrategiak zehaztea da.

Antolakuntza funtzioa

Enpresako kide bakoitzaren zereginak, erantzukizunak eta aginte-maila zehazteko egitura diseinatzea da, enpresako arlo guztien arteko erlazioa ordenatzeko.

Kudeaketa funtzioa

Ezarritako helburuak lortzeko, enpresa osatzen duten pertsonek beharrezko diren zereginak egin ditzaten ahalegintzen da.

Kontrol funtzioa

Guztia plangintzan aurreikusi bezala gauzatzen dela egiaztatzea da, bai helburu orokorrei dagokienez, bai azpihelburu zehatzei dagokienez.

Zuzendaritzako Beste Kontzeptu

Enpresa-egiturak eta Merkatu-joerak

• Kartelak: kontzentrazio horizontalak ere ekoizpen-sektore bereko enpresa-elkarteak dira.
• Holdinga: enpresak antolatzeko beste modu bat da; enpresa nagusi batek beste enpresa batzuetako akzioak eta partaidetzak erosten ditu eta enpresa horiek kontrolatzen ditu zenbait sektoretan.
• Globalizazioa: herrialdeen arteko ekonomia-harremanen hedapena da, mundu-ekonomia sortzeko adinakoa, non ekonomia bakoitza besteen mende dagoen.
• Nazioartekotzea: nazioarteko merkatuetara irekitzea da, enpresa batek nazioarteko merkatu horietan jarduteko egiten dituen eragiketak.
• Enpresa multinazionalak: ekoizpen-ahalmen handia duten merkataritza-sozietateak dira.
• Internet: interkonektatuta dauden eta elkar komunikatzeko gai diren ordenagailuen

Antolakuntzaren Printzipioak

• Enpresaren helburuak lortzeko behar diren jarduerak ezarri behar dira. Lanpostu bat justifikatuta ez badago, antolakuntza ez da eraginkorra.
• Espezializazioa sustatu behar da, eraginkortasun handiagoa lortzeko.
• Agintea eta erantzukizuna goitik beherakoak izan behar dira.
• Mendeko bakoitzak buru bakarraren mende egon behar du.
• Aginte eta erantzukizun-lerroek oso argi ezarrita egon behar dute; are gehiago, idatzita agerrarazi behar dira, antolakunde guztiak haien berri izan dezan.
• Antolakundearen zati guztiek koordinatuta egon behar dute.
• Antolakuntza-egiturak iraunkorra izan behar du, ez du aldakorra izan behar.

Antolakuntzaren Etapak

1. Lana Banatzea

   Jarduerak sailkatzea, bitarteko materialak eta giza baliabideak esleitzeko eta

Nazioarteko merkataritza

Beste herrialde batzuekin merkataritzan aritzeko arrazoi nagusia herrialdeak berak ez dituen ondasunak lortzea da. Prozesu honetan bi faktore dira erabakigarriak:

• Ekoizpen-kostuak: Ekoizpen-kostuek eragin erabakigarria dute ondasunen eta zerbitzuen salmentarako ezarritako prezioetan.
• Eskaria: Herrialde bakoitzak, bere ezaugarri sozial eta ekonomikoen arabera, bertako ekoizpenak ase ezin dituen ondasunak inportatzen ditu, ondasun horiek ez dituelako edo eskaintza nahikoa ez delako.

Protekzionismoa

Herrialde batean atzerriko produktuen sarrera mugatzeko hartutako neurrien multzoa da, bertako industria babesteko helburuarekin.

Neurri protekzionistak hartzeko arrazoiak

• Industria estrategikoak babestea: Interes orokorrerako estrategikotzat

Epe Laburreko Kanpo Finantzaketa Iturriak

Epe laburreko maileguak

Epe laburreko maileguetan, enpresak dirua eskatzen dio finantza-erakunde bati. Epea igarotzen denean, enpresak dirua itzuli beharko du, hitzartutako interesekin batera.

Epe laburreko banku-kredituak

Bi modalitate nagusi daude:

• Kontuko zorpetzea: Bankuko kontu korrontean dagoen saldoa baino diru gehiago erabiltzean datza.
• Kreditu-kontua: Enpresak kontratu bat sinatzen du finantza-erakundearekin, eta honek muga jakin bat duen kontu korronte bat jartzen du bere esku. Enpresak kontu horretako dirua behar duen heinean erabil dezake, eta soilik erabilitako diru kopuruarengatik ordainduko ditu interesak. Erabili gabeko kopuruarengatik, berriz, komisio bat ordaindu ohi da.

Merkataritza kreditua

Merkataritza

Ekoizpen Faktoreak

1. Lurra: hiriko lurra + landu daitekeena + baliabide naturalak.
2. Lana: ekoizpenean erabiltzen den ahalmen fisikoa eta intelektuala.
3. Kapitala:
A) Kapital Fisikoa: ekoizpen prozesuan erabiltzen diren ondasunak (makineria, eraikuntzak...).
B) Finantza Kapitala: dirua.

Eraginkortasun Motak

Ez-eraginkorra: ez direlako baliabide guztiak erabiltzen eta gehiago ekoizteko gai delako.
Ezinezkoa: ez daukagulako nahiko baliabiderik hau ekoizteko.
Eraginkorra: baliabide guztiak erabiltzen ditugulako, ekoitz dezakegun gehieneko kopurua da.

Estatuaren Funtzioak

• Ondasun eta zerbitzu publikoak eskaintzea: errentagarriak ez direnak eta ezinbestekoak.
• Zergak ezarri dirua lortzeko bere gastuak (osasuna, dirulaguntzak...) ordaintzeko.
• Errentak birbanatu

Ondare-egoerak

1. Erabateko finantza-oreka

Egoera hau aktibo ez-korrontea eta aktibo korrontea erabat baliabide propioen bidez finantzatuta daudenean ematen da. Ez dago itzuli beharreko galdagarririk. Normalean, egoera hau enpresa batek bere jarduera hasten duenean ematen da. Balantzeak finantza-oreka totala erakusten du: aktibo totala baliabide propioekin finantzatuta dago, ez zorrekin, eta horrek segurtasun handia ematen du.

2. Finantza-oreka arrunta

Egoera ideala da. Hau aktibo ez-korrontea erabat ondare garbiaren eta pasibo ez-korrontearen bidez finantzatuta dagoenean ematen da. Aldi berean, aktibo korrontearen zati bat (maniobra-funtsa) pasibo ez-korrontearen zati batek finantzatu behar du, eta gainontzekoa pasibo korronteak.

3. Epe laburrerako