Merkatuko Hutsegiteak, Ziklo Ekonomikoak eta Estatua
Merkatuko Hutsegiteak eta Ekonomia Politika
Hutsegitearen Definizioa eta Ondorioak
Hutsegitea: Merkatua modu ez-efizientean funtzionatzearen ondorio kaltegarria da, merkatuek eskura dituzten baliabideak efizientziaz esleitzen ez dituztenean gertatzen dena.
8.1. Merkatuko Hutsegiteak
Merkatuko hutsegiteen ondorioz, enpresek posizio menderatzailea lortzen dute, kutsadura sortzen da, merkatu-ekonomiek krisi handiak izan ohi dituzte, eta langile klaseak gehiegikeriak jasaten ditu. Ondorio kaltegarri horiek merkatuaren kontrolik gabeko funtzionamenduak eragiten ditu.
Merkatuko hutsegite nagusiak hauek dira:
- Ziklo ekonomikoen ezegonkortasuna
- Ondasun publikoak egotea
- Kanpo eraginak
- Lehia ez-perfektua
- Errentaren banaketa desberdina
A. Ziklo Ekonomikoen Ezegonkortasuna
Ziklo ekonomikoak: Ekonomia-jardueran izaten diren gorabeherak dira, txandaka atzeraldiak eta hedaldiak dakartzatenak.
Sektore Publikoaren Jarrerak Atzeraldian
Atzeraldiak datozenean, sektore publikoak bi jarrera hauetako bat izan dezake:
- Ez esku hartzea: Merkatua bere kasa krisitik aterako dela eta ekonomia-jarduera handitu egingo dela espero izanez.
- Esku hartzea: Ondasunak eta zerbitzuak ekoitziz.
Ekonomia Politika: Estatua Esku Hartzen
Ekonomia-politika: Estatuak ekonomia-jardueran esku hartzeko eta herrialdearen bilakaera ona errazteko hartzen dituen neurriei eta erabiltzen dituen tresnei esaten zaie.
B. Ondasun Publikoak eta Esku Hartzea
Egoera jakin batzuetan, merkatua ez da gai gizarte-eskaerei erantzuteko, adibidez.
Ondasun Ez-Errentagarriak
Inbertitzaile partikular batentzat ez, baina herrialdearentzat errentagarriak diren ondasun horiei ondasun ez-errentagarriak esaten zaie.
Estatuaren Esku Hartzea: Ondasun Publikoak
Ekimen pribatuak gizarteak eskatzen dituenak baino ondasun eta zerbitzu gutxiago eskaintzen baditu, Estatuak ematen ditu, azkenean, ondasun eta zerbitzu horiek. Horrelakoak dira, esate baterako, armada eta justizia.
Kanpo Eraginak
Kanpo Kostua, Onura eta Eragina
Kanpo kostua: Ekonomia-jarduera batek hura egiten duen pertsonari ez, besteei eragiten dien kostuari esaten zaio.
Kanpo onura: Ekonomia-jarduera bat egiten duten pertsonek ez, bestek jardueraren ondorioz jasotzen dituzten onurak.
Kanpo eragina: Ekonomia-jardueraren eraginez sortutako ondorioak dira, jarduera egiten dutenez bestelakoei eragiten dietenak. Ez dira islatzen ekoitzitako ondasunen eta zerbitzuen prezioan.