Ekonomia Jarduera: Sarrera

Ekonomia14 aza. 20243,92 KB

1. Ekonomia Jarduera

Produktuak eta zerbitzuak lortzeko edozein prozesu da. Hiru fase ditu:

Lehen Sektorea:
Naturatik elikagaiak eta lehengaiak lortzeko jarduerak (nekazaritza, abeltzaintza, arrantza, baso-ustiapena).
Bigarren Sektorea:
Naturatik ateratako lehengaiak produktu landu bihurtzen dituzten jarduerak (industria, eraikuntza, meatzaritza).
Hirugarren Sektorea:
Gizarteari zerbitzuak ematen dizkioten jarduerak (hezkuntza, osasuna, garraioa).

Etekina: Ekonomia-jarduera batetik eratorritako gastuen eta diru-sarreren arteko kenketa.
Merkatua: Ekoizpena banatzen den lekua.
Inflazioa: Produktuen prezioen igoera orokorra.
Ekoizpena: Ondasunak eta zerbitzuak sortzea (mekanizatua, errobotizatua, eskuzkoa).
Espekulazioa: Etekina lortzeko, normala baino arrisku handiagoa hartzea, uneko prezioen eta etorkizunean espero diren prezioen arteko aldeak aprobetxatuz.
Produktibitatea: Ekoitzi denaren balioaren eta horretarako erabilitako bitartekoen balioaren arteko erlazioa.
BPG-a: Lurralde batean, urte osoan sortutako ondasun eta zerbitzuen guztizko balioa.

Pertsonak: Ekoizpenean parte hartzen dute eta ekoitzitako ondasun eta zerbitzuak kontsumitzen dituzte.
Enpresak: Ondasunak eta zerbitzuak ekoizten dituzte, etekin ekonomikoa lortzeko (enpresa publikoak/pribatuak, mikroenpresak/enpresa txikiak/handiak, jabe bakarrekoak/sozietateak).
Estatua: Herrialdeko ekonomia jarduera arautzen du, sektore pribatuaren jarduera sustatzen du, enpresak sortzen ditu, zerbitzu publikoak ematen ditu, eta lanpostuak sortzen ditu.

Natura Baliabideak: Ekoizpen prozesuan erabiltzen diren naturak ematen dituen baliabideak (ura, airea, lurra). Batzuk berriztagarriak dira eta beste batzuk ez.
Kapitala:
- Kapital fisikoa: Elementu materialek osatzen dute.
- Giza kapitala: Langileen prestakuntza, trebekuntza eta esperientzia.
- Finantza kapitala: Enpresa bat sortzeko eta jarduerari eusteko behar den dirua.
Teknologia: Ondasunak eta zerbitzuak ekoizteko erabiltzen diren tekniken multzoa.
- Eskuzko ekoizpena: Gizakiak bere indarra eta trebezia erabiltzen ditu.
- Ekoizpen mekanizatua: Makinek indarra jartzen dute, baina langileek erabiltzen dituzte.
- Ekoizpen errobotizatua: Makinek indarra jartzen dute eta tresnek kontrolatzen dituzte. Makinak langileek programatzen dituzte.
Ezagutza eta Egiten Jakitea: Jarduera bat gauzatzeko beharrezko den ezagutza praktikoen multzoa.
Lana: Ekoizpen prozesuan ezinbestekoa den giza jarduera, fisikoa zein intelektuala.

Iraupeneko Sistema: Familiek berek ekoizten dituzte beharrak asetzeko produktuak. Soberan dutena saldu edo trukatu egiten dute.
Sistema Komunista: Estatuak kontrolatzen ditu ekonomiaren alderdi guztiak. Estatua da enpresen jabea.
Sistema Kapitalista: Ekoizpen bitartekoen jabetza pribatua da oinarria. Etekina lortzea da helburua, lehia askea dago, eta eskaintzaren eta eskariaren legeak arautzen du ekoizpena.