Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Aktiboak eta Pasiboak: Balantzearen Egitura

Aktibo Ez-korrontea

• Ez-materiala (U): Merkataritza funtsa (irudia), jabetza industriala (logoa), aplikazio informatikoak.
• Materiala (M): Lurrak eta ondasun naturalak, eraikinak, makineria, altzariak, garraio-elementuak, informazioa prozesatzeko ekipamendua.
• Finantza inbertsioak (F): Ondare tresnetan egindako epe luzeko inbertsioak, epe luzeko zorra adierazten duten baloreak, epe luzeko hartzekoak eta ibilgetua besterentzeagatiko hartzekoak.

Aktibo Korrontea

• Izakinak (I): Lehengaiak, produktu erdi bukatuak, produktu bukatuak, salgaiak, ontzikiak, ordezko piezak, erregaiak, enbalajeak eta bulegoko materiala.
• Zordun komertzialak (Z): Bezeroak (faktura), bezeroak kobratzeko merkataritza efektua, zordunak, zordunak

Garapen Iraunkorra eta Ekonomia Jasangarria

Garapen Iraunkorra + Ekonomia Jasangarria: Baliabide naturalen eta ondarearen kalitatea eta kantitatea gordetzen ditu. Helburua ingurumen babesa, aurrerapen ekonomiko produktibo eta konpetentea kontziliatzen duen patroia da. Gero, ekonomia jasangarria, sistema biologikoak aniztasunez eta produktiboki mantentzeko ahalmena da. Ingurune natural, aberats eta oparoa bermatzeaz arduratzen da. Garapen iraunkorra sustatzeko zenbait proiektu martxan jarri dira: Adibidez, Europako Ingurumen Ikerketa eta Berrikuntza Politika.

Banka Etikoa

Banka etikoa ekonomia erreala, ez-espekulatzailea eta gardenaren aldeko apustua egiten duen banka da. Banketxe etikoen xedea, helburu etikoak bilatzen dituzten enpresetan inbertitzea...

1.5. Inbertsioaren arriskua

Inbertsioen arriskua kudeatzeko bi estrategia nagusi daude:

• Dibertsifikazioa: Gure inbertsioen arriskua gutxitzeko modurik hoberena da. Dirua arrisku maila ezberdineko hainbat inbertsiotan banatzea da.
• Ratinga: Arriskua murrizteko beste irizpide bat ratingez fidatzea da. Adierazle horrek inbertsioaren segurtasuna neurtzen du, eta arriskua kalifikatzeko agentziek (Moody's, etab.) egiten dute lan hori.

2. Zorraren kudeaketa

Praktikan, zorra aurrezkiaren kontrakoa da. Aurrezkia ez bezala, zorra besteren dirua da eta itzuli egin behar da. Zorpetzen garenean, helburua zorraren kostua (interesa) arrazoizkoa izatea da.

Interes motak eta kostuak

Interesa besteren dirua alokatzearen kostua da, eta bi motatakoa izan daiteke:

• Interes

Merkatu-oreka

Merkatuaren oreka izeneko puntuan egiten dute bat kontsumitzaileen eta enpresen planak. Trukea bi aldeak asetzeko modukoa izaten da.

Lehia-motak

Lehia perfektua

Enpresak prezio-onartzaileak dira eta eskaintza-eskarien legearen funtzionamendu askearen arabera jarduten dute.

Lehia ez-perfektua

Guztiak ez dira baldintza berdinetan lehiatzen; enpresa batek edo batzuek eragin nabarmena izan dezakete prezioan.

Kolusioa eta kartelak

• Kolusioa: Merkatu oligopolisten arloan, enpresen arteko lehia askearen kalterako hitzarmen oro da.
• Kartelak: Enpresen elkarketa informalak dira, merkatuko lehiakideak gutxitzeko edo paretik kentzeko sortutakoak, enpresa bakoitzak bere independentziari eusten diola.

Fidelizazioa

Bezero bat marka, produktu edo zerbitzu...

Zer da enpresa?

Enpresa ekoizpen-faktoreak konbinatzen dituen ekoizpen unitate ekonomikoa da.

Enpresaren Helburuak

• Aberastasuna sortzea: Enpresaren oinarrizko helburua da kideentzat lana eta errenta sortzea.
• Errentagarritasuna handitzea: Inbertitutako kapitalari ahalik eta etekin handiena ateratzea du helburu, mozkinak maximizatuz, kostuak minimizatuz eta inbertsio egokienak aukeratuz.
• Haztea: Eskuragarri dituen aukera guztiak baliatu behar ditu hazteko, bai barnean bai kanpoan ere.
• Gizarte erantzukizunez jokatzea: Erantzukizun sozial eta etikoa izan behar du, bai zuzenean berarekin harremana duten taldeekin, bai gizartearekin, bai bere jardunaren eraginpean dagoen ingurunearekin ere.

Enpresaren Funtzionamendua

• Merkaturatze arloa: Kontsumitzailearen

Aurrezkia

Aurrezkia. Etorkizunerako dirua izateko plangintza egin.

Zorra

Zorra. Etorkizuneko diru-sarreren kontura gaur egun egiten den kontsumoa da.

Aurrezpenaren arrazoiak eta gomendioak

Aurrezpenaren arrazoiak:

• Zorrik ez izateko.
• Larrialdiei aurre egiteko.
• Etorkizunerako planak egiteko.
• Inbertsioak egiteko edo inbertsioak saldu beharrik ez izateko.
• Segurtasuna lan-egoera aldakorrean.

Gomendioa: Zenbateko gomendatua: hilean diru-sarreren %10 aurreztea.

Aurrezki kontua eta planifikazioa

Aurrezki kontua: Finantza plan pertsonalizatua gastuak kontrolatzeko eta diru-sarreren probetxua handitzeko laguntzeko.

Jarraitu beharreko urratsak

1. Gastuen eta diru-sarreren identifikazioa.
2. Gastu-lehentasunen zehaztapena — gastu motak:

• Nahitaezkoak.
• Finkoak.
• Aldakorrak.
• Ez beharrezkoak.

Ekonomiaren Oinarrizko Kontzeptuak

Banaketa

Ekoizpena kontsumitzaileei hurbiltzea, saltokietara eramanez.

Inbertsioa

Negozio bat irekitzeko edo hobetzeko erabiltzen den dirua da.

Sektore Ekonomikoak

Lehen Sektorea

Naturatik elikagaiak eta lehengaiak lortzeko erabiltzen diren jarduerak dira:

• Nekazaritza
• Abeltzaintza
• Arrantza
• Baso-ustiapena

Bigarren Sektorea

Naturatik ateratako produktuak eraldatzen dituen sektorea da:

• Industria
• Eraikuntza
• Meatzaritza
• Energia-iturriak

Hirugarren Sektorea (Zerbitzuak)

Ez du ondasun materialik sortzen; gizarteari zerbitzua emateaz arduratzen da (adibidez: merkataritza, garraioa, osasuna, hezkuntza...). Zenbat eta gizarte bat aurreratuagoa izan, orduan eta garrantzia handiagoa hartzen du hirugarren sektoreak.

Enpresen Sailkapena eta

3.SISTEMA EKONOMIKOAK. OINARRIZKO ARAZOAK

Ekonomia guztiei, antolaketa ekonomikoa nolanahia izanda, 3 arazo/galdera konpondu/erantzun behar dituzte:

+Zer ekoiztu? Zein ondasun eta zerbitzu ekoiztu behar diren eta zein kantitateetan erabaki behar da. Hau da, urriak diren gure baliabideekin ze beharrizan asetu. (Adb.Osasun pub/pri.)

+Nola ekoiztu? Ondasunak sortzeko modu asko daude eta faktoreen konbinaketa eta teknika erabaki beharra dago. (Adb. Energia sortzeko ikatza, eguzkia…)

+Norentzat ekoiztu? Sortutako ondasun eta zerbitzuak nola banatu erabaki behar dira. Gizarte osoaren ala pertsona batzuen esku jarri behar da? Banatzeko orduan, bakoitzaren beharrak kontuan hartu. Gizarte osoak eskubidea hainbat zerbitzu eta ondasun eskuratzeko. Produktuen...

Hornidura funtzioa eta helburuak

Hornidura funtzioa enpresa-jarduera egiteko beharrezkoak diren materialak erostea da, ekoizpen- edo merkaturatze-prozesuari hasiera emanez. Honen helburua ekoizpen- eta merkaturatze-sailak hornitzea da, eta funtsezko hiru alderdi ditu:

• Erosketa: Merkaturatze- edo ekoizpen-sailek behar dituzten produktuak erosi behar dira. Horretarako, hainbat faktore izan behar dira kontuan: emate-epea, prezioa, kalitatea, erosi osteko zerbitzuak eta ordainketa-baldintzak.
• Biltegiratzea: Erositako produktuak gorde egin behar dira ekoizpen- edo merkaturatze-prozesua hasten den arte. Horretarako, antolakuntza-sistema bat behar da izakinak antolatu eta sailkatzeko.
• Kudeaketa: Antolakuntza-sistema bat behar da, eta haren helburua behar