Inbertsioak, Zorra eta Aseguruak: Finantza Oinarriak

1.5. Inbertsioaren arriskua

Inbertsioen arriskua kudeatzeko bi estrategia nagusi daude:

• Dibertsifikazioa: Gure inbertsioen arriskua gutxitzeko modurik hoberena da. Dirua arrisku maila ezberdineko hainbat inbertsiotan banatzea da.
• Ratinga: Arriskua murrizteko beste irizpide bat ratingez fidatzea da. Adierazle horrek inbertsioaren segurtasuna neurtzen du, eta arriskua kalifikatzeko agentziek (Moody's, etab.) egiten dute lan hori.

2. Zorraren kudeaketa

Praktikan, zorra aurrezkiaren kontrakoa da. Aurrezkia ez bezala, zorra besteren dirua da eta itzuli egin behar da. Zorpetzen garenean, helburua zorraren kostua (interesa) arrazoizkoa izatea da.

Interes motak eta kostuak

Interesa besteren dirua alokatzearen kostua da, eta bi motatakoa izan daiteke:

• Interes finkoa: Ez da aldatzen maileguaren iraupen osoan.
• Interes aldakorra: Igo edo jaitsi egiten da. Normalean, erreferentzia tasa bati lotuta dago: Euriborra.

Mailegu baten interes tasari interes nominal esaten zaio. Ehuneko horrek dirua alokatzearen kostua soilik neurtzen du, baina ez ditu finantza erakundeen komisioak kontuan hartzen. Maileguaren kostu osoa neurtzeko, Urteko Tasa Baliokidea (UTB) erabiltzen da.

3. Aseguru kontratua

Asegurua kontratu bat da: aseguru etxeak hirugarren bati kalte-ordainak emateko konpromisoa hartzen du ezbeharren bat gertatzen bada, eta trukean, prima bat jasotzen du.

Aseguru motak

Bi aseguru kategoria nagusi daude:

• Bizitza aseguruak: Aseguratzaileak hitzartutako diru kopurua ordaintzen dio onuradunari, aseguratua hiltzen bada. Beste pertsona-aseguru batzuk: istripuak, gaixotasunak, osasun-arreta eta ehorzketa gastuak.
• Kalteen aurkako aseguruak:
  • Etxebizitza asegurua: Etxeko kalte materialak estaltzen ditu (urak edo suak eragindakoak). Era berean, erantzukizun zibila estaltzen du, etxetik hirugarrenei kalteak eraginez gero.
  • Motordun ibilgailuen nahitaezko asegurua: Gidariak hirugarrenei eragindako kalteak estaltzen ditu.
  • Erantzukizun zibileko aseguruak: Pertsonen ondarea babestea dute helburu.