Lehen hezkuntza mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Zer da Banaketa-politika?

Banaketa-politikak produktuak eta bere jabetza azken kontsumitzaileengana iristea ahalbideratzen du.

Merkatuko behar, gustu eta nahiekin bat datorren produktu bat egitea, salneurri egokia ezartzea eta era zabalean sustatzea, ez dira nahikoa produktuaren arrakasta ziurtatzeko. Negozio batzuetan izan ezik (adibidez, gero eta arraroagoak diren beren produktuak egiten eta detailean saltzen duten okindegiak; beren produktuak bertan egin eta saltzen dituzte), beharrezkoa da produktuak kontsumitzaileengana iristarazteko prozedurak garatzea.

Banaketa-sareak eta Bitartekariak

Banaketa-sareak aukeratzeko erabaki eta jarduerak, eta bertako partaideak ongi zaintzea ere erabat garrantzitsua da. Salmenta ez da guztiz gauzatzen produktua...

Lehenengo Ezegonkortasunaren Arrazoiak

Hiru arrazoi nagusik eragin zuten lehenengo ezegonkortasuna:

1. Ekonomiaren etengabeko hazkundea: Lehengaien eskaria eskaintzaren gainetik zegoen, eta honek tentsio inflazionistak sortu zituen. Energiaren arazoak egoera larriagotu zuen.
2. Moneta sistema: Dolarraren patroiaren amaierak eta AEBen kanpoko defizit altuak likidezia ugari sortu zuen, dolarraren debaluazioa eraginez. Honek, ganbio-tipo ezegonkorrak eta inflazio gorakorra ekarri zituen. Europa, bere aldetik, Europar Moneta Batasuna proiektua abiarazi zuen.
3. Industria ekoizpenaren eta nazioarteko lanaren zatiketaren aldaketak: Garapen bidean zeuden herrialdeak azkar sartu ziren munduko ekonomian. Honek munduko populazioa eta eskaria handitu zituen, lehengaien

Kontsumoa Baldintzatzen Duten Faktoreak

• Urtean Erabilgarri Dagoen Errenta: Herrialde bateko kontsumoan gehien eragiten duen faktorea da.
• Errenta Iraunkorra: Familia batek izango lukeen errenta, behin-behineko edo aldi baterako gertaeren eragina kenduta.
• Bizi-zikloaren Hipotesia: Hipotesi honek dio pertsonek bizitza osoan kontsumo bera egin ahal izateko aurrezten dutela.
• Aberastasunaren Eragina: Aberastasuna ez da asko aldatzen urte batetik bestera, eta, beraz, faktore horrek ez dakar kontsumo-aldakuntza handirik.

Inbertsioa Baldintzatzen Duten Faktoreak

• Sarrerak: Inbertitzea interesgarria izango da sarrera handiagoak sortzen badira (gehiago salduko bada).
• Kostuak: Errentagarritasun-tasa kostua baino handiagoa bada, merezi du zorretan sartzea inbertitzeko.

B) Merkataritza Dokumentuak

1. Egitate Zergagarria

Ganbio-letrak libratzea edo giro-funtzioa betetzen duten dokumentuen jaulkipena zergapetzen da. Zergaren xede dira:

• a) Ganbio-letrak eta giro-funtzioa betetzen duten dokumentuak, edota letrak ordezkatzen dituzten dokumentuak. Adibidez: txeke bat.
  Erantzukizun mugatuko elkarte batek enpresa bat sortu nahi du Europan eta dirua behar du. Akziodunak elkartu dira eta obligazioak jaulki dituzte 12 hilabeteko epearekin. Obligazio bakoitza 1000€-koa da, %4,5eko korrituarekin. Urtea amaitzean, inbertitzaileak 1000€ gehi %4,5eko korrituak jasoko ditu.
• b) Pagareak, bonoak eta obligazioak, baldin eta 18 hilabeteko epea gainditzen ez badute.

2. Subjektu Pasiboak

a) Letren kasuan, libratzailea dago behartuta...

Euskal Herriko Industrializazioaren Aroak (1842-1913)

Lehen Aroa (1842-1870): Protoindustria eta Merkataritza Kapitalismoa

• 1833-1839: Lehen Gerra Karlista. Foruak errespetatu ziren Bergarako Besarkadaren ondorioz (Espartero/Maroto).
• 1841: Lege Zatikatua onartu zen, eta aduanak barnealdera mugitu ziren.
• Kapital metaketaren jatorria aztertu behar da.

Bigarren Aroa (1876-1913): Industrializazioaren Gorakada

• 1872-1876: Bigarren Gerra Karlista. Cánovasen garaipena.
• Euskal Herriko industrializazioa garatu zen, altzairu bihurgarriaren eta meatzaritzaren liberalizazioari esker.
• Etorkinen etorrera masiboa.
• 1876-1913: Oparotasun ekonomikoaren garaia.
• 1914: Lehen Mundu Gerraren hasiera.

Frankismoaren Eragina Espainiako Ekonomian

Lehen Aroa (1939-1959): Autarkia

Finantziazio-iturriak, titulartasunaren arabera

Baliabide propioak edo finantziazio propioa

Finantziazio propioa enpresaren baliabiderik egonkorrena da, enpresak ez baitu itzuli behar finantziazioaren bizitza osoan. Baina arriskutsuena da. Enpresak porrot egiten badu, bazkideak azkenak izango baitira enpresaren likidaziotik dagokien zatia jasotzen. Bi kategoriatan banatzen dira:

• Kanpoko baliabide propioak: Sozietatearen kapitalaz osatuta dago. Sozietatea eratzean bazkideek emandako ekarpenez, batetik, eta sozietatea eratu ondoren egin daitezkeen kapital-zabalkuntzez, bestetik. Administrazioak diru-laguntzak ematen ditu.
• Barneko baliabide propioak edo autofinantzaketa: Bi autofinantzaketa mota daude: Irabazi bidezko autofinantzaketa eta mantentze-

Marketina eta Merkaturatze-arloa

Merkaturatze-arloa

Merkaturatze-funtzioaren baitan, enpresak ekoizten dituen ondasunak eta zerbitzuak kontsumitzaileengana heltzeko egin behar diren jarduera guztiak sartzen dira.

Arlo horren funtzionamendu nagusiak:

• Merkatu-azterketa: Informazio baliagarria ematen du enpresaren zuzendaritzak bere politika diseinatu dezan.
• Marketina: Enpresaren politika komertziala diseinatzen du. Filosofia modura, merkatuan hautemandako premiak betetzen saiatzen da; funtzio gisa, marketinaren filosofia errealitate bihurtzeko jardueren multzoa garatzen du.
• Salmentak: Zuzeneko salmenta eta banaketa-kanalekin duen harremana antolatzen ditu.

2. Merkatua

Merkaturatze-funtzioak enpresa eta enpresaz kanpoko eremua lotzen ditu.

Merkaturatze-

Giza baliabideen kudeaketa enpresaren giza elementuekin lotutako erabaki, ekintza eta politiken multzoa da, enpresaren produktibitatea eta lehiakortasuna hobetzea helburu duena.

Lana: Definizioak eta Ezaugarriak

Borondatezkoa

Pertsona berak erabakitzen du non eta nola lan egingo duen.

Besteren Konturakoa

Beste pertsona edo enpresa baten konturako egiten den lana. Langileak egindako lanaren irabaziak lortzen ditu eta enpresak soldata ordaintzen dio.

Ordaindua

Lana ordaindu egin behar da; pertsonak jarduera bat egiten du eta enpresak soldataren truke ordaintzen dio.

Mendekoa

Lan-harremanean, langilearen lana enpresaburuaren erabakien mende dago.

Soldata

(Nomina) Langileak bere lan-zerbitzuak besteren kontura eramateagatik dirutan edo gauzatan jasotzen dituen...

Ondare Galera Konputaezinak

Kasu hauek ez dira konputatzen ondare galera bezala:

• Frogatzen ez direnak.
• Kontsumoak eragiten dituenak: ibilgailuentzat dago pentsatuta gehienbat, denborarekin balioa jaitsi egiten baita erabileraren ondorioz, baina beste hainbat kasu sar daitezke hemen, kontsumoarengatik galera eragiten duen edozer.
• Inter vivos egintzen edo eskuzabaltasunaren ondoriozko kosturik gabeko eskualdaketetan gertatutakoak.
• Ondasun higiezinen kostu bidezko eskualdaketen ondoriozkoak, baldin eta ondasun horiek aurretik egindako kosturik gabeko eskuraketa salbuetsi edo tributazio efektiborik gabeko eskuraketa batetik badatoz. Araudiak, hala ere, dio letra honetan ezarritakoa ez dela aplikatuko, zergadunak frogatzen badu ondasun higiezinaren balioa

Garapen Jasangarria: Lurreko Hiritar Guztien Bizi Kalitatea Hobetzea

Estrategia