Euskal Herriko Industrializazioaren Aroak (1842-1913)
Lehen Aroa (1842-1870): Protoindustria eta Merkataritza Kapitalismoa
1833-1839: Lehen Gerra Karlista. Foruak errespetatu ziren Bergarako Besarkadaren ondorioz (Espartero/Maroto).
1841: Lege Zatikatua onartu zen, eta aduanak barnealdera mugitu ziren.
Kapital metaketaren jatorria aztertu behar da.
Bigarren Aroa (1876-1913): Industrializazioaren Gorakada
1872-1876: Bigarren Gerra Karlista. Cánovasen garaipena.
Euskal Herriko industrializazioa garatu zen, altzairu bihurgarriaren eta meatzaritzaren liberalizazioari esker.
Etorkinen etorrera masiboa.
1876-1913: Oparotasun ekonomikoaren garaia.
1914: Lehen Mundu Gerraren hasiera.
Frankismoaren Eragina Espainiako Ekonomian
Lehen Aroa (1939-1959): Autarkia eta Estatuaren Esku-hartzea
Estatu kolpea eta Gerra Zibila (1936-1939).
Mugak itxi eta merkatuaren isolamendua.
Industriaren Institutu Nazionala (INI) sortu zen.
Bigarren Mundu Gerraren eragina.
AEBekin akordioak sinatu ziren.
Bigarren Aroa (1960-1975): Urrezko Aroa eta Hazkunde Ekonomikoa
Bigarren Mundu Gerraren osteko susperraldia.
Produkzioaren eta enpleguaren gorakada.
Sektore publikoaren garrantzia: Keynesen ideien aplikazioa eta estatuak ekonomian parte hartzea.
Negoziazio kolektiboa: sindikatuen papera eta alokairuen igoerak produktibitatearen igoerarekin lotzea.
Sektore batzuen hazkunde nabarmena.
Espainiako Ekonomiaren Garapena (1960-1975)
1960 aurretik: hazkunde tasa handitu zen.
1959ko Egonkortze Plana: ekonomia ireki zen, eta kanpoko lehengaiak eta makinak eskuratu ziren.
Garapen Planak (1964-1975) eta Ekimen Hitzartuak:
Helburua: Espainiaren garapena eta eskualdeen arteko oreka lortzea.
Ekimen Hitzartuak: estatuak sektore batzuen produkzio ahalmena handitu nahi zuen, maileguetan erraztasunak emanez. Adibidez, Altos Hornos de Bizkaia eta altzairugintza labe elektrikoa.
Fuentes Quintanaren kritika garapen planei: bere ustez, Espainiaren garapena egonkortze planari esker gertatu zen, barruko merkatua ziurtatuta eta lehia txikia zegoelako, enpresa handiak "lo" geratu ziren.
Krisi Ekonomikoa (1975-1985)
Inflazioa, hazkunde tasa moteltzea eta langabezia masiboa.
Sektoreen gorabeherak.
Konkurrentzia ez perfektua eta inflazioa:
Inflazioa agertu zen, eta prezioak igo ziren.
Urrezko urteetan negoziazio kolektiboak ondo funtzionatu zuen, baina orain errebindikatzailea bihurtu zen.
Inflazioaren eragilea konkurrentzia ez perfektua zen.
Keynesiarismoaren arrakastaren ostean, teoria neoklasikoak erreleboa hartu zuen.
Estatuaren esku-hartzea kritikatu zen, eta merkatuaren askatasuna aldarrikatu.
Estatuak eskaria jaisteko neurriak hartu zituen, interes tasak igoz, eta horrek langabezia izugarria eragin zuen (estagflazioa).
Krisiaren sei arazo nagusiak:
BPGaren ehuneko txikia.
Sindikatuen eta enpresen arteko borroka.
Teknologia falta.
Enpresa handien gelditasuna.
Industriak energia gehiegi kontsumitzea.
Trantsizioa eta Sektore Publikoaren Garapena
Franko hil ostean, sektore publikoa garatu zen.
Sektore publikoaren krisiari aurre egiteko neurriak:
1977ko Moncloako Ituna: moneta politika murriztatzailea eta alokairuen beherapena.
PSOEren epe ertaineko programa (1983-1985): interes tasen eta langabeziaren igoera.
Internazionalizazioa eta Hedaldia (1985-2001)
Inflazioaren eta alokairuen kontrola.
Inbertsioen gorakada.
Ekonomiaren irekiera eta hazkundea.
Alde negatiboa: moneta politika gogorra, pezetatik eurora.
Alde positiboa: moneta biguntzea.
Konkurrentzia ez perfektua: enplegu asko sortu zen, baina kalitate txarrekoa.
Atzerriko inbertsioak asko jaso ziren, eta enpresek egindako inbertsioak sendotu.
Salbuespena: 1990-1993 aldian langabezi tasa altuena izan zen, baina ostean egoera hobetu zen.
