Lehen hezkuntza mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Maniobra Funtsa (MF)

Definizioa:

Aktibo Korrontea - Pasibo Korrontea

Alternatiba:

Ondare Garbia + Pasibo Ez-Korrontea

Maniobra Funts Positiboa (+)

Aktibo korrontearekin epe laburreko zorrak kitatu ahal izango ditu. Aktibo korronte ia guztia eta ez-korronte guztia finantzatuko ditu.

Maniobra Funts Negatiboa (-)

Inbertsioen zati bat epe laburreko zorrekin finantzatuz gero, enpresak ezin izango die aurre egin epe laburreko zorrei, likidezia arazoak edukiz eta ordainketa etendura gertatuz.

Egoera Finantzarioa

Zorrei aurreikusitako epeetan aurre egiteko gai izatea, ohiko jarduera oztopatu gabe. Ahalik eta errendimendu handiena atera behar die aktiboan inbertitu diren pasiboko baliabideei.

Finantza-Ratioak

Ibilgetu Ratioa

Formula:

Aktibo Ez-Korrontea / (Ondare

1.3. Ingurunearen eragina enpresan

Ingurunearen barruan honakoak bereiz ditzakegu:

• Ingurune orokorra: Enpresa mota orori berdin eragiten dioten faktoreak dira: kultura, ekonomia, politika, legeak, etab. Esate baterako, gobernu aldaketak, energiaren prezioaren gorabeherak eta greba orokorrak.

• Ingurune espezifikoa: Enpresaren funtzionamenduan zehazki eragiten duten faktoreak dira. Ingurune horretan sartzen dira, adibidez, enpresa horren bezeroak, hornitzaileak, lehiakideak eta sindikatuak.

1.4. Enpresaburua

Gaur egun, enpresaburua enpresaren zuzendaritzan aditu bat da eta honako funtzioak betetzen ditu:

• Planifikatu edo diseinatu: Ekintza-plan bat uneko egoera ekonomikoa aztertu ondoren egingo du, hau da, kontsumitzailearen desioak interpretatuko ditu

Protekzionismoa: Gobernuek merkatuaren funtzionamenduan esku hartzen dute, atzerriko produktuen sarrera mugatuz, herrialdeko industria babesteko. Protekzionismoa esaten zaio herrialde batean, herrialdeko industria babesteko helburuz, atzerriko produktuen sarrera mugatzeko hartutako neurri multzoari. Garapen bidean dauden herrialdeetan hartzeko, gero eta agerikoa baita herrialdeen arteko banaketa: Zentro bat dago, teknologia eta zerbitzu kualifikatuak saltzen dituzten herrialde aberatsek osatua, eta periferia bat, lehen sektoreko produktuetan espezializatuta dauden eta garapen bidean dauden herrialdeek osatua. Zentroan dauden herrialdeen sarrerak gero eta handiagoak dira eta periferiako herrialdeen sarrerek behera egiten dute, merkatu horietan...

Marketing-a, etekina lortzeko asmoz, enpresa batek kontsumitzailearen beharrak eta nahiak betetzeko garatzen duen jarduera multzoa da. 4 elementuk osatzen dute: produktua, prezioa, sustapena eta banaketa.

Produktua

Funtsezko elementua. Hau da erosi nahi dena eta kontsumitzailearen beharrak ase ditzakeen edozer gauza. Marka izena, terminoa edo diseinua izan daiteke edo enpresak fabrikatzen dituen ondasun eta zerbitzuak identifikatzen saiatzen diren elementu guztien konbinaketa. Motza eta gogoratzen erraza izan behar du: Don Limpio… Produktu baten bizitzaren azterketa oso garrantzitsua da zein arotan aurkitzen den jakiteko eta behar duen marketing politika aproposena ezartzeko

Prezioa

Ondasun jakin bateko kontsumitzaileak saltzaileari ondasun edo...

Giza Baliabideen Kudeaketa

Giza baliabideak: enpresa osatzen duten pertsonen multzoa da, eta pertsona horiek dituzten gaitasun profesionalak.

Giza baliabideen kudeaketa: enpresaren giza-elementuekin lotutako erabakien, ekintzen eta politiken multzoa da, eta beren helburua produktibitatea, lehiakortasuna, langileen motibazioa eta gogobetetzea lortzea.

Giza baliabideen sailak du pertsonala kudeatzeko ardura. Sail honen egitura, enpresaren araberakoa izaten da; enpresa txikietan ez da giza baliabideen sail berezirik egoten, baina enpresa handietan giza baliabideen arloa oso konplexua izaten da, eta sarritan zeregin horiek esternalizatu egiten dituzte.

Giza kapitala: langileen ezagutzak eta lan kualifikazioa barne hartzen dituen kontzeptua da. Enpresek...

Kontabilitatea

Kontabilitatea deritzo enpresa baten eragiketa ekonomiko guztiak erregistratu eta emaitzen interpretazioa egiteko zientziari. Kontabilitatea elementu hauentzat ematen da: zuzendariarentzat, jabe edo akziodunentzat, langileentzat, hartzekodunentzat eta ogasunarentzat.

Kontabilitatearen Araudiak

Kontabilitatearen araudiak honako hauek dira: Merkataritza Kodea, Kontabilitate Plan Orokorra eta Kapital Sozietateen Legea.

Kontabilitate Plan Orokorra legezko testu bat da, enpresen kontabilitatearekin lotutako alderdiak arautzen dituena, eta enpresa handi, ertain eta txikiek erabili behar dute.

Ondare Multzoak

Ondare multzoak hiru multzotan bereizten dira:

• Aktiboa: Enpresaren jabetzako ondasunak eta eskubideak dira.
• Pasiboa: Ordaintzeko zorrak

Dibisa Merkatua

Herrialde batzuek beste batzuetatik ondasunak inportatzen dituztenean, eskuarki norberaren herrialdekoak ez diren monetatan egin behar izaten dituzte ordainketak. Bi alderdi:

• Bihurgarritasuna: dibisa batek beste dibisa bat bihurtzeko duen ahalmena da.
• Dibisa merkatuetan jarduten duten finantza-bitartekariek dibisen trukeagatiko komisio bat kobratzen dute; hortaz, inportatutako salgaiaren kostuari trukearenak erantsi behar zaizkio.

Dibisen Truke-tasa

Dibisa, salgai bat da, eta zenbat eta eskari handiagoa, orduan eta prezio altuagoa, eta alderantziz. Bi truke-tasa mota daude:

• Truke-tasa zentrala: Aduana-lurralde bateko moneta-gaietako agintariek monetari ezarritako prezio ofiziala da.
• Merkatuko truke-tasa: Eskaintza-eskarien arabera

Diru Fiduziario Motak

Diru fiduziarioa bi motatakoa izan daiteke:

• Legezko dirua: arlo horretan eskumena duen erakundeak jaulkitako billeteak eta txanponak.
• Banku dirua: idazpenetan jasota dagoena, baina modu birtualean soilik existitzen dena, bankuan dagoelako.

Nazioarteko Merkataritza

Hainbat faktorek eragiten dute nazioarteko merkataritzan:

• Ekoizpen-kostuak

  Ekoizpen-kostuek eragin erabakigarria dute ondasunen eta zerbitzuen salmentarako ezarritako prezioetan, eta bi faktore hauen araberakoak dira: zer ekoizpen-bitarteko dauden eta zer teknologia erabiltzen den.

• Eskaria

  Eskariak nazioarteko merkataritza sustatzen du. Izan ere, praktikan, oso zaila da herrialde batek bere kabuz bertako biztanleen lehentasunak edo zaletasunak asetzeko beharrezko guztia

Esternalizazioa

Enpresa batek bere funtzioetako batzuk kanpoko enpresa espezializatu baten esku uzteko prozesua da, oinarrizko funtzioez bakarrik arduratuz. Kanpoko enpresa horrek funtzio horiek modu eraginkorragoan beteko dituelakoan egiten da. Horrela, kostuetan aurrezten da, kalitatea hobetu, arriskua murriztu eta errentagarritasuna handitu.

Deslokalizazioa

Enpresa baten ekoizpen-jarduera garapen-maila txikiagoko beste eskualde batera eramatea da, soldata baxuagoak, kostu murrizketak eta lehiakortasun handiagoa lortzeko helburuarekin. Jatorrizko herrialdean eragin negatiboak izan ditzake.

Zeharkako Zerga

Produktu edo zerbitzu bat erostean ordaintzen diren zergak dira, kontsumoa zergapetzen dutenak.

Zerga Zuzenak

Pertsonak eta enpresak zuzenean...

Ekonomia-jarduerak: Sarrera

Zer dira ekonomia-jarduerak?

Gizakiek beren premiak asetzeko egiten dituzten jarduera guztiak dira. Ekonomia-jarduerak aldatu egin dira historian zehar: hasieran oinarrizkoak ziren eta orain, berriz, konplexuak.

Ekonomia-jardueren bidez gauza hauek lor ditzakegu: ondasunak eta zerbitzuak.

Ekonomia-jardueren sailkapena

Ekonomia-jarduerak hiru motatakoak izan daitezke:

• Ekoizpenekoak
• Banaketakoak
• Kontsumokoak

Ekoizpen-jarduerak

Ondasunak eta zerbitzuak lortzeko egiten diren jarduerak dira.

Banaketa-jarduerak

Ondasunak eta zerbitzuak kontsumitzaileengana helarazteko jarduera guztiak dira.

Kontsumo-jarduerak

Kontsumitzaileek ondasunak eta zerbitzuak erabiltzeko egiten dituzten jarduerak dira.

Ondasun motak

Ondasunak bi motatakoak izan...