Merkatuaren Funtzionamendua eta Ereduak: Gida Osoa
Merkatuaren funtzionamendua
Merkatuaren funtzionamendua eskariaren eta eskaintzaren araberakoa da, eta funtsean hiru galdera nagusi erantzuten ditu:
- Zer ekoiztu behar da?
- Nola ekoiztu behar da?
- Norentzat ekoiztu behar da?
Merkatuaren ereduak
| Merkatu mota | Saltzaile kopurua | Erosle kopurua | Lehiakortasun maila |
|---|---|---|---|
| Konpetentzia perfektua | Handia | Handia | Oso altua |
| Konpetentzia inperfektua | Handia | Handia | Altua |
| Oligopolioa | Txikia | Handia | Txikia |
| Monopolioa | Bakarra | Handia | Ez dago |
Konpetentzia perfektua
Funtsezko lau baldintza ditu:
- Saltzaile eta erosle kopuru handia: Inork ezin du prezioan eragin.
- Ondasunaren homogeneitatea: Ondasun guztiak berdinak dira.
- Merkatuaren gardentasuna: Informazioa eskuragarri dago.
- Sartzeko eta ateratzeko askatasuna: Ez dago oztoporik.
Gaur egun, eredu hau arrain-lonjetan edo burtsan aurki daiteke.
Monopolioa
Erosle asko eta saltzaile bakarra daude. Ondorioz, ekoizleak prezioa finkatzen du. Monopolioak sortzeko arrazoiak:
- Baliabide edo lehengai baten kontrola.
- Patente baten jabetza.
- Estatuaren kontrola.
- Azpiegitura edo teknologia oso garestiak.
Oligopolioa
Erosle asko eta saltzaile gutxi daude. Elkarmenpekotasuna da ezaugarri nagusia: saltzaile bakoitzaren erabakiek besteengan eragina dute (adibidez, telefonia sektorean).
Prezioak finkatzeko estrategiak:
- Lehiakideen ekintzak aurreikustea.
- Prezioak adostea (Kártela).
- Trustak: Enpresen fusioak.
- Holdingak: Zuzendaritza bakarra duten enpresa-taldeak.