DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Karmele Jaiok idatzitako ipuin sorta bati buruzko hausnarketa da hau. Bizitzako hainbat egoera desberdin islatzen ditu ipuin sorta honen bitartez, irakurleak identifikatuta senti daitezen.

Zero akats

Nik uste dut pertsona hobezina izatea gauza ona dela puntu bateraino. Nekanek beti behar ditu bere hiru boligrafoak, eta ez baditu, gaizki jartzen da. Horretaz ez ohartzetik zerbait gaizki ikustera pasatu da, eta bere inguru guztia behatzera. Horrek erakusten digu akats bat ikustean gauza guztiak behin eta berriz behatzen ditugula, ezer positiborik ikusi gabe.

Atzerako zenbaketa

Nik uste dut istorio honek erakutsi nahi digula gauzak aldatu egiten direla. Denak ez du berdin jarraituko kanpoan urteak igaro ondoren. Iragana markatuta geratzen zaigu, baina...

Elikadura eta Nutrizioa

Hartzen ditugun elikagaien bitartez, mantenugaiak lortzen ditugu. Mantenugai horiek:

• Gure egiturak sortzeko
• Gure egiturak mantentzeko
• Bizi funtzioak betetzeko
• Behar dugun energia emateko

Nutrizioa: mantenugai guztiak zeluletara tamaina egokian iristeko egiten dugun prozesua da.

Ez-organikoak

Ura

Jaiotzean: %75; helduak garenean %65.

• Erreakzio metabolikoen ingurunea da.

Funtzioak

• Substantziak garraiatzea.
• Gorputzeko tenperatura erregulatzea
• Hainbat substantzia mota uretan disolbatuta daude.

Hartzen dugu: edatean eta jatean.

Zeluletan gertatzen diren prozesu metabolikoen bitartez lortzen dugu (arnasketa zelularra).

Galtzen dugu: gernuaren, izerdiaren, malkoen, gorotzen eta arnasketaren bidez.

Gatz mineralak

Giza gorputzaren pisuaren % 4...

Abiadura

Abiadura mugimendu bat edo desplazamendu bat ahalik eta denbora laburrenean egitea baimentzen digun gaitasuna da.

Abiadura motak

Abiadura mota ezberdinak bereiz ditzakegu:

• Erreakzio-abiadura: Estimulu konkretu baten aurrean erreakzionatzeko gaitasunari deitzen zaio.
• Keinu-abiadura: Keinu edo mugimendu konkretu bat egiteari deitzen zaio (adibidez, pilota jaurtiketa bat).
• Translazio-abiadura: Ahalik eta azkarren desplazatzeari deitzen zaio. Oinez, korrika, igerian edo bizikleta baten gainean izan daiteke.

Abiadura garatzeko entrenamendu-sistemak

Modu ezberdinak erabili ditzakegu abiadura lantzeko:

Erreakzio-ariketak

• Estimulu finkoen aurrean: Posizio desberdinetatik eta estimulu ezberdinei erantzunez irteerak egitea litzateke. Estimuluak entzumena,

Estatuak erlijioaren arabera

• Estatu laikoak: Erlijioa eta estatua erabat bananduta daude. Herritarrek nahi duten erlijioa izan dezakete.
• Estatu konfesionalak: Erlijio ofizial bat dago, pribilegio ugari dituena. Estatu konfesional gehienetan, debekatuta dago erlijio ofiziala ez den beste edozein erlijio praktikatzea.
• Estatu teokratikoak: Erlijio ofizial bat dute eta erlijio-liburuak dira legea. Estatu horietan, debekatuta dago beste erlijio batzuk praktikatzea.

Estatuak lurralde-antolaketaren arabera

Estatuak lurralde-unitate txikiagotan antolatzen dira, lurraldea hobeto administratzeko. Estatuko erakundeek estatuaren lurralde osoari eragiten dioten erabakiak hartzen dituzte. Estatuko erakundeak dira parlamentu nazionala, gobernua eta auzitegi gorenak....

Zer da Antzinako Erregimena?

Europan XVIII. mendean, politika, ekonomia eta bizimodua antolatzeko zegoen gizarte sistema zen.

Ezaugarriak

• Nekazaritza zen bizimodu nagusia.
• Gizartea estamentuetan banatuta zegoen.
• Monarkia absolutuak zeuden hainbat estatutan.

Pribilegiatuak eta pribilegiatu gabeak

Pribilegiatuak (Eskubideak)

• Ez zuten lanik egiten.
• Zergak kobratzen zizkieten pribilegiatu gabeei.
• Oso aberatsak ziren (milionarioak).
• Legeak beraiek egiten zituzten beraien alde.
• Luxuzko bizimodua zuten eta jauregi handietan bizi ziren.
• Erregea, noblezia eta kleroa ziren.
• Beraien artean ezkontzen ziren aberastasuna eta lurra mantentzeko.

Pribilegiatu gabeak

• Lana egiten zuten.
• Zerga oso altuak ordaindu behar zituzten.
• Bizimodu gogorra zuten eta gosea pasatzen zuten.
• Nekazaritzan

Eguzki-energia vs. Energia nuklearra

Sarrera

Lan honetan bi energia mota alderatuko ditugu: eguzki-energia (berriztagarria) eta energia nuklearra (berriztaezina). Azterketa honen helburua, ondoren, jasotako informazio guztiarekin poster zientifiko bat osatzea da.

Eguzki-energia

Eguzki-energia eguzkitik lortzen den energia berriztagarria da. Batez ere, elektrizitatea eta energia termikoa lortzeko erabiltzen da.

Gizakiak antzinatik atera dio onura eguzki-energiari, garatutako teknologiaren bidez. Energia eolikoarekin eta energia hidroelektrikoarekin batera, energia berriztagarrien multzo nagusia osatzen du.

Erabileraren adibide batzuk:

• Berotze eta hozte sistemak (adibidez, ura berotzeko).
• Edangarria den ura destilatzea eta desinfektatzea.
• Argi naturala.

1. Biurteko Erreformista (1931-1933)

Abiapuntua: Lehen fasean, errepublikanoek eta sozialistek koalizio-gobernua eratu zuten, Manuel Azaña gobernuburu zela.

Erreformak

Bigarren Errepublikako gobernu egonkorrena izan zen eta Konstituzioan jasotako erreforma nagusiak gauzatu zituen:

• Autonomiak: Kataluniako Autonomia Estatutua 1932an onartu zen, Generalitata berrezarriz. Euskadiko eta Galiziako estatutuen tramiteak abiatu ziren.
• Armada: Agintari militarrek Errepublikari leialtasuna agindu behar zioten eta Erasorako Guardia sortu zen.
• Nekazaritza: Lurraren banaketa berriari ekin zitzaion latifundioetan.
• Hezkuntza: 10.000 eskola baino gehiago eraiki ziren eta irakasleen prestakuntza hobetu zen.
• Erlijioa: Eliza eta Estatuaren banaketa, ezkontza zibila,

Enpresen helburuak

Enpresek hainbat helburu nagusi dituzte beren jardueran:

• Etekinak maximizatzea
• Egonkortzea eta haztea
• Enplegua sortzea
• Aberastasuna sortzea eragin-eremuan
• Ingurumena errespetatzea
• Gizartean eragina izatea

Enpresen egitura juridikoa

Ezaugarri hauek kontuan hartuta, honako hauek dira egitura juridikoaren araberako enpresa mota nagusiak:

1. Enpresa autonomoa

Pertsona fisiko bakar bat jarduera baten jabe bakarra denean. Enpresaren ardura eta erantzukizun guztia bere gain dago, eta egungo eta etorkizuneko ondasun guztiekin (norbanakoarenak zein enpresarenak) erantzun behar du zorren aurrean.

2. Sozietate Anonimoak (SA)

Bazkidez osaturiko enpresa da. Bazkide bakoitzak ekarpen ekonomiko zehatz bat egin behar du, gutxienez 60.101,21 €, eta...

Immunologiaren Oinarriak

Immunologia mikroorganismo patogenoen infekzioekiko edo zelula kaltetuekiko (adibidez, minbiziak) ditugun defensa mekanismoak aztertzen dituen alorra da. Defentsa mekanismo guztiek immunitate sistema osatzen dute, eta sistemak defentsa hesien bidez jokatzen du.

Immunitate Sistemaren Defentsa Hesiak

Immunitate sistemak hiru defentsa modu nagusi ditu:

• Defentsa Primarioak (Lehenengo Hesia): Azalean eta barne barrunbeetan daude. Ez dira espezifikoak. Hesi hauek mekanikoak, kimikoak eta biologikoak izan daitezke.
• Defentsa Sekundarioak: Izaki bizidun mota guztien sistemetan agertzen dira. Ez-espezifikoak dira. Zelula propioak dituzte, hala nola fagozitoak. Erantzun zelular ez-espezifikoa eragiten dute.
• Defentsa Tertziarioak: Ornodunen

Al-Andalusen Historia: Kronologia Nagusia

• 711. urtea: Arabiarrek eta berbereek Iberiar penintsula okupatu zuten. Damaskoko kalifa-herriaren mende geratu zen. Hiru urtetan ia lurralde osoa konkistatu zuten, bisigodoen erresuma ahulduta baitzegoen. Kordoba hiriburu eta gune politiko bihurtu zen.
• 714. urtea: Musulmanek ia Iberiar penintsula osoa konkistatua zuten, iparraldeko lurralde menditsuak izan ezik. Abantaila bat izan zuten: ez zituzten biztanleak islamera bihurtzera behartu, zergen truke beren erlijioa praktikatzeko aukera emanez.
• 755. urtea: Abd ar-Rahman I.a omeiatarra Iberiar penintsulara iritsi eta emirerri independentea aldarrikatu zuen.
• 929. urtea: Abd ar-Rahman III.ak bere burua kalifa izendatu zuen, Kordobako kalifa-herria sortuz.