DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Lehen Esperimentu Multzoa

Materiala

Karaktere bakarraren bidez desberdintzen ziren bi landare mota erabili zituen: hazi horikoak eta hazi berdekoak.

Urratsak

1. Lineak puruak lortzea: Autoernalketa bidez gurutzatutako banakoek beren ezaugarri berdinak zituzten ondorengoak sortzen zituztela egiaztatu zuen. Horretarako, hazi horiko landareak gurutzatu zituen hainbat belaunalditan zehar, ondorengotzan hazi horiko landareak bakarrik egongo zirela ziurtatzeko. Gauza bera egin zuen hazi berdeko landareekin.
2. Gurutzaketa: Hazi horia zuten linea puruko landareak eta hazi berdea zuten linea puruko landareak gurutzatu zituen modu artifizialean. Landare horiek gurasoen belaunaldia (P) osatzen zuten.

Emaitzak

Lehen ondorengoak edo lehen belaunaldiko (F₁) landare...

Biltegia

Abangoardiak tradiziozko formen eta adierazpideen aurka egiten du eta esperimentazioaren aldekoa da; adierazteko modu berrien aldeko joera nagusitzen da.

Abangoardia eta poesia

Poema abangoardistek ez diote hitzaren zentzuari bakarrik erreparatzen: hitzaren beste ezaugarri batzuekin ere osatzen dute poemaren mezua eta, sarritan, beste arteekiko loturak proposatzen dituzte.

Hitza eta irudia

Literaturaren eta pinturaren arteko harremana landu ohi du abangoardiak. Irudiak sortzeko baliabidetzat dute hitza abangoardistek, eta tipografiarekin jolastuz adierazkortasuna eta zentzu-aniztasuna sortzera jo ohi dute, adibidez:

• koloreak
• letra motak
• letra tamainak
• lerro bertikal eta horizontalekin eginiko jolasak
• lerro gurutzatzeak
• atzekoz aurrera idatziriko

INBERTSIOA:inbertsio etorkizunean dire gehiago lortzeko asmoz diruari ematen zaion erabilera da.

Bizkaian eta Gipuzkoan Kontzertu Ekonomikoak ezeztatzeko lege-dekretua (1937-06-23)

Dekretu hau, frankistek Hego Euskal Herri osoa hartu eta hiru astetara eman zen, Euskal Gobernua Santoñan zegoen unean. Ordurako, berretsia izan zen Euskal Herriko Estatutua baliogabetua zegoen. Gerra Zibila hasi eta urtebete pasa da jada, eta frankistak apurka-apurka konkistak eginez doaz.

Gerra Zibila Bigarren Errepublika garaian sortu zen. Gogotsu aldarrikatzen zen askatasunen aldeko Errepublika Espainian, eta ideologia anitzeko alderdiek parte hartzen zuten Gobernuan eta gorteetan. EAJ ere horietan lanean aritu zen, Euskal Herriko proiektu bat helburu zuela. Kontzertu Ekonomikoa zen euskal probintziek zuten berezitasuna, eta autonomia-estatutu baten onarpena...

Hezkuntza premia bereziak

Hezkuntza premia bereziak: LOMLOEk hezkuntzarako eskubidea mugatzen duten oztopoetan jartzen du arreta, desgaitasunean jarri beharrean.

• Detekzio goiztiarra, arreta goiztiarra eta hezkuntza inklusiboa sustatzen dira, arreta pertsonalizatu handiagoarekin eta ikasteko zailtasunen prebentzioarekin.
• Ikasleen eta haien familien parte‑hartzea arautzen da, hezkuntza‑premiak identifikatu eta baloratzeko prozesuan.
• Hezkuntza‑administrazioek sor daitezkeen desadostasunak konpontzeko prozedurak ezarriko dituzte, betiere kontuan hartuta adingabearen interes gorena eta erregimen inklusiboena nahiago dutela adierazten duten familien borondatea.
• Irakasleen eta ikasleen arteko zenbakizko erlazioa orokorrean ezarritakoa baino txikiagoa

Humanismoa: Pentsamolde aldaketa

Erdi Aroaren amaieran, Europak aldaketa politiko, sozial eta ekonomiko sakona hasi zuen. Aldaketa horiei esker agertu zen humanismoa. Filosofia- eta kultura-korrontea zen humanismoa: XIV. mendean sortu bazen ere, XV. mendearen amaieraren eta XVI.aren hasieraren artean izan zuen une gorena.

Humanisten ezaugarri nagusiak

• Antropozentrismoa: Erdi Aroko pentsamolde nagusiaren kontra —bizitzako alderdi guztiak Jainkoaren araberakoak direla dioena (teozentrismoa)—, gizakiaren garrantzia defendatu zuten. Fedea utzi gabe, humanistek uste zuten giza adimena zela unibertsoa ezagutzeko eta interpretatzeko funtsezko tresna.
• Arrazoia eta esperimentazioa: Arrazoiaren eta esperimentazioaren bidez lortutako ezagutza eta egiaren

Barne ingurunea: zelulak inguratzen dituen likido multzo hori da, likido interstizialak, odolak eta linfak osatzen dute.

Odolaren zirkulazio sistema

Mantenugaiak eta oxigenoa organismo osoan banatzeaz arduratzen da.

Linfaren zirkulazio sistema

Linfa sistema zelulen artean geratzen den likido soberakina biltzeaz eta odolera itzultzeaz arduratzen da.

Linfa

Hodieratara sartzen den likido interstiziala da.

Linfaren egitura

• Linfa kapilarra: ehun guztietan banatuta dauden hodi itsuak dira.
• Linfa gongolioak: linfa hodietan zehar ageri diren xabalgune txikiak dira.
• Linfa hodiak: linfa kapilarrak bateratu eta hodi zabalagoak osatzen dituztenean sortzen dira.

Odolaren egitura

Plasma eta odol zelulak.

Odola

Likido gorria eta likatsua da, odol-sisteman barrena dabilena...

1.3 XVIII. Mendeko Aurrerapen Teknikoak eta Zientifikoak

Zientzia behaketaren eta arrazoimenaren bidez lortutako ezagutzen multzoa da; teknika, berriz, zientziaren ezagutzak praktikara eramatea ahalbidetzen duten prozedurak. James Watt-ek (1736-1819) lurrun makina asmatu zuen, eta Cartwright-ek ehungintzan aplikatu zuen, 1785ean.

2. Ilustrazioa: Ezaugarriak eta Bilakaera

2.1 Ilustrazioaren Ezaugarriak

Ilustrazioa Europa osoko fenomeno nagusia zen, bereziki Frantzian. Ilustratuak noble eta burges laikoak zein elizgizonak izan ziren. Mugimendu intelektual optimista izan zen, honako printzipio hauek oinarri hartuta:

• Argia: Arrazoia gizartearen iluntasuna eta akatsak argitzen zituen tresna gisa hartua. Arrazoia zen naturaz gaindiko aurreiritziak eta

Eskualdeen arteko aldeak tertziarizazioan

• Diru-sarrerak: Pertsonen errenta altuagoa denean, zerbitzuetan gastatzen den proportzioa handitu egiten da.
• Ongizate-estatua orokortzea: Biztanleriak zerbitzu publikoak eskura izatea.
• Industrian teknologia berriak: Enpresek zerbitzuak kontratatzen dituzte funtzionamendua eta kalitatea hobetzeko.
• Finantza-kapitalismoa: Ekonomia-eredu berriak banku eta aseguru-etxeen jarduera finantza-merkatuan areagotu du.

Zerbitzu-jardueren sailkapena

Nork eskaintzen du?

• Zerbitzu pribatuak: Enpresek etekin ekonomikoak lortzeko eskaintzen dituztenak.
• Zerbitzu publikoak: Administrazio publikoek zerga-bilketaren bidez ematen dituztenak.

Zertarako erabiltzen dira?

• Enpresentzako zerbitzuak: Enpresen beharrak betetzeko.
• Kontsumitzailearentzako