Biologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Lotura kobalenteterik egiten ez denez, errekzio itzulgarria da. Honela adierazten da:

Antigenoa+antigorputza= antigeno-antigorputz konplexua

Antigorputz batek antigeno batekiko duen afinitatea antigorputzaren eta determinante antigenikoaren arteko elkarreraginen indarren arabekoa da. Erreakzio zenbait motatakoa izan daiteke:

Hauspeatze-Erreakzioa

Antigenoak zenbait determinante antigenikoko makromolekula disolbagarriak badira, odol-plasma aske dauden antigorputz haietara elkartu, eta konplexu makromolekular disolbaezinak eratzen dira, horregatik ahuspeatu egiten dira.

Aglutinazio-Erreakzio

Antigorputzek bakterioen edo beste zelula batzuen gainazalean dauden antigenoen molekuekin erreakzionatzen gertatzen da aglutinazioa. Erreakzio horren ondorioz,...

Organo linfoideak linfozitoak sortzen, eraldatzen edo metatzen diren organo guztiak dira. Betetzen duten funtzioaren arabera, bi motatakoak bereizten dira:

• Linfozitoak erabat heldu bihurtzen dituztenak organo linfoide primarioak dira.
• Linfozitoek beren jardueran baliatzen dituztenak organo linfoide sekundarioak dira.

Organo Linfoide Primarioak

Hauek dira nagusiak:

• Timoa

  Izugarri garrantzitsua den organoa da T linfozitoen garapenerako. Jarduera handiena haurdunaldiko azken hilabeteetan eta nerabezarora arte du. Helduetan, atrofiatuta egoten da. Hezur-muineko zelula ama hematopoietiko batzuek timora migratzen dute, eta bertan hautespen prozesu bat gertatzen da: zelula horietatik %95 ezabatu egiten dira, eta %5 organo linfoide sekundarioetara migratuko

Linfozitoak: odolean eta linfan daude

Linfozitoak zelula ama hematopoietiko eta pluripotenteetatik sortzen dira. Helduetan, zelula amahroiek hezurretako hezur muin gorrian daude. Linfozitoek zer erantzun immunologiko eragiten duten, bi mota bereizten dira.

B linfozitoak edo b zelulak

Linfozito hauek immunitate humorala eragiten dute. Ugaztunetan hezur muinean sortzen dira, hegaztietan fabrizioren poltsan heltzen dira. Mintz plasmatikoan Y formako antigeno-errezeptore batzuek dituzte eta bi antigeno molekulatara elkartu daitezke.

T linfozitoak

Linfozito hauk immunitate zelularrean hartzen dute parte timoan heltzen dira, eta ez dute antigorputzi sortzen. Mintzaren gainazalean antigeno-errezeptoreak dituzte, loturarako gune bakar batekoak, proteinekin...

HIESA: Zer da?

HIESA birus batek eragindako gaixotasun larria da. Birus horrek immunitate-sistemako zelulei erasotzen die, eta beren funtzioa bete ezinik uzten ditu edo deuseztatzen dira. Birusa duten pertsonak ia inolako babesik gabe geratzen dira, eta zenbait minbizi motaren intzidentzia handitzen da.

HIESAREN BIRUSA (GIB)

HIESAREN BIRUSA edo GIB erretrobirusa oso txikia da (120 nm) eta esfera formakoa. Material genetikoa RNA du; horregatik, RNA ezegonkorragoa denez DNA baino, bizkorrago mutatzen du eta etengabe aldaketak eragiten ditu antigeno gisa jokatzen duten mintzeko proteinetan. Birusaren proteinak gai dira linfositoa (CD4) proteinetara estu lotzeko.

Bi mota ditu:

• GIB-1 erretrobirusa: mundu osoan zabalduen dagoena da, eta infektatuta dauden

Ugaltze-Funtzioak

Ugaltze-funtzioak izaki bizidunei gizabanakoak sortzea ahalbidetzen die. Emakumezkoen gemetoari obulua deritze eta gizon espermatozoidea, horren ondorioz zelula berri bat sortzen da: zigotoa edo zelula-arrautza.

Gizonezkoaren Ugaltze-Aparatua

Testikuluak: Haien barruan, hodi seminiferoak daude eta horien barruan eratzen dira espermatozoideak.

Epididimoak: Espermatozoideak heltzeko prozesuan parte hartzen dute.

Hodi Deferenteak: Espermatozoideak uretrara eramateko hodiak dira.

Semen-Besikulak: Semena sortzen dute.

Prostata: Espermatozoideak elikatzeko substantziak jariatzen dituzte.

Uretra: Espermatozoideak hodi horretatik kanporatzen dira.

Zakila: Prepuzioa glandea biltzen duen azala da. Ugalketa gerta dadin.

Prepuzioa: Prepuzio glandea...

Mutazioak

• Mutazio motak

  • Mutazio genetikoa: Nukleotido bikote bat aldatzen dute.
  • Mutazio kromosomikoa: Kromosoma kopurua aldatzen dute.

• Mutazio geniko edo puntualak

  • Baseak ordezkatzearen bidezkoak:
    • Trantsizioak (purikoa > purikoa, adibidez A > G).
    • Transbertsioak (purikoa > pirimidinikoa edo pirimidinikoa > purikoa).
  • Irakurketa-esparrua aldatzearen bidezkoak:
    • Nukleotidoak txertatzea (intserzioak).
    • Nukleotidoak kentzea (delezioak).

• Mutazio kromosomikoak

  • Delezioak, Translokazioak, Inbertsioak, Bikoizketak.
  • Trisomiak: Kromosoma pare bat izan beharrean, 3 izatea.
  • Triploidiak: Kromosoma multzo bat gehiago dutenak (2n > 3n).

• Mutazioen eragina

  Mutazioak kaltegarriak izan daitezke, baina ez denak. Batzuetan, mutazio bat onuragarria izan daiteke, eta hautespen

Hartutako inmunoeskasiaren sindromea (HIESA)

Gaixotasun hau GIB-1 (Giza Inmunoeskasiaren Birusa) erretrobirusak sortzen du. Zein da erretrobirusen ezaugarri garrantzitsuena?

Alderantzizko transkriptasa dute. Hau da, RNA DNA-n bilakatu dezakeen entzima bat dute.

GIB-1 erretrobirusaren genoma RNA-z dago osatuta, hain zuzen ere, mota honetako erretrobirus bakoitzeko 2 RNA kopia ditugu.

Zer gertatzen da erretrobirus honek organismo bat infektatzen duenean?

Birus honek inmunitate sistemako zelulei eragiten die, ondorioz, zelulak inmunitate funtzioak galtzen dituzte eta sentikorragoak diren gainontzeko infekzio guztiekiko.

HIESAren transmisio bideak aski ezagunak dira: babesik gabeko sexu harremanak, orratzen elkarbanaketa, haurdunaldia (amatik fetora)...

Immunitate-Erantzun Humerala eta Zelularraren Deskribapena

Eider eta Onintza

Izaki bizidunek inguruko eragile patogenoetatik defendatzeko mekanismoak dituzte. Lehenik, eragile horiek sartzea ekiditen dute, eta sartuz gero, suntsitu egiten dituzte. Lehenengo defentsa-lerroa gaindituz gero, barne-defentsak aktibatuko dira. Hasieran, erantzun immunitario ez-espezifikoa (bigarren defentsa-lerroa) aktibatzen da. Infekzioa garatzen bada, B eta T linfozitoek parte hartzen duten erantzun immunitario espezifikoa (hirugarren defentsa-lerroa) jarriko da martxan.

Erantzun immunitario espezifikoa aktibatu duen antigenoaren aurkakoa izango da. Erantzun honen barruan, bi mota bereizten dira, jarduten duten zelulen eta antigenoari erantzuten dion osagaiaren arabera:...

1. Iraitz Aparatua

Odolean metatzen diren hondakin zelularrak kanporatzeaz arduratzen da.

Egitura

• Giltzurrunak: Odolean dauden molekula toxikoak iragazi eta gernuaren bidez kanporatzen dira.
• Birikak: CO2 zelularra kanporatzen dute.
• Gibela: Zeluletako hainbat hondakin (medikamentuak ere) behazunez bildu eta digestio aparatura kanporatzen ditu.
• Izerdi-guruinak: Larruazalean dauden guruin horiek izerdia kanporatzen dute. Izerdia gernuaren konposizioa du, baina diluituagoa.

2. Gernu Aparatuaren Organoak

• Giltzurrunak: Bakoitzak 12 cm luzeera dauka eta babarrun itxurakoa. Giltzurrun-arteria bana iristen da, hondakinak dituen odola eramaten duena, eta giltzurrun-zain bana irteten da odol garbiarekin. Giltzurrunek odola iragazi eta garbitzen dute. Ondorioz,