Organo Linfoideak: Funtzioak, Motak eta Garrantzia
Organo linfoideak linfozitoak sortzen, eraldatzen edo metatzen diren organo guztiak dira. Betetzen duten funtzioaren arabera, bi motatakoak bereizten dira:
- Linfozitoak erabat heldu bihurtzen dituztenak organo linfoide primarioak dira.
- Linfozitoek beren jardueran baliatzen dituztenak organo linfoide sekundarioak dira.
Organo Linfoide Primarioak
Hauek dira nagusiak:
Timoa
Izugarri garrantzitsua den organoa da T linfozitoen garapenerako. Jarduera handiena haurdunaldiko azken hilabeteetan eta nerabezarora arte du. Helduetan, atrofiatuta egoten da. Hezur-muineko zelula ama hematopoietiko batzuek timora migratzen dute, eta bertan hautespen prozesu bat gertatzen da: zelula horietatik %95 ezabatu egiten dira, eta %5 organo linfoide sekundarioetara migratuko dute, T linfozito heldu gisa.
Hezur-muin Gorria
Linfozitoen zelula ama aitzindariak daude hemen. Zelula ama horiek muinean bertan heldu daitezke eta B linfozito bihurtu, edota hezur-muinetik irten daitezke. Helduetan, hezur zapalen barruan, hezur motzen barruan eta hezur luzeen epifisi edo buruen barruan dago.
Organo Linfoide Sekundarioak
Hauek dira nagusiak:
Barea
Odola iragazten du, eta eritrozito nahiz leukozito akastunak ezabatzen ditu. Organo horren eremu batzuetan B linfozito ugari daude, eta beste eremu batzuetan T linfozitoak. Odolean antigeno arrotzik egonez gero, linfozito horiek aktiboki erantzuten dute.
Ehun Linfoide Hedatsua
Gorputzeko hainbat lekutan, linfozitoak, zelula plasmatikoak eta fagozitoak bakarka modu hedatsuan ageri dira, edo folikulu linfatiko deritzen agregatuak eratzen. Barne-barrunbeetako estaldura-epitelioarekin elkartuta egoten dira, eta horregatik egitura linfoepitelial deritze. Horrelako egituretan garrantzitsuenak hiru dira: amigdalak, apendizea eta Peyer-en plakak.
Gongoil Linfatikoak
Organo hauen funtzioa barearenaren antzekoa da. Linfa iragazten dute. Linfa hodi linfatiko aferenteetatik sartzen da, eta barruan dauden makrofagoek bakterioak eta birusak fagozitatzen dituzte. Gero, linfa garbi ateratzen da hodi linfatiko eferentetik. Giza espeziean, gongoil linfatikoak iztondoan, besapean, alde zerbikalean eta lepauztailpeko kapilar linfatikoetan daude. Gongoilak handituta egotea infekzio mikrobiano baten seinale da.