Biologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

2B GALDERA a) Adieraz ezazu zer prozesu den. Arrazoitu zure erantzuna. Gantz-azidoen B oxidazioa. Gantz-azidoak motokondrioaren matrizean oxidatzen dira, B-oxidazio edo Lynenen helize izeneko bidezidor batean. Erreakzioen segida errepikatuta, degradazioa gertatzen da (helize-birak edo B-oxidazioa). Errakzio horiek bi karbonoko zatiak azetil-CoA gisan bananduz doaz, katearen mutur karboxilotik hasita.B-oxidazioaren

Lynen helizearen bira bakoitzean, A koentzimaren molekula bat erabiltzen da eta hauek sortzen dira:

Molekula bat azetil-CoA.Molekula bat FADH₂.Molekula bat NADH. b) Zein organulu edo egitura zelularretan gertatzen da prozesu hau? Lagundu zure azalpenari irudi edota eskema baten bidez.

Mitokondrioetan, zehazki mitokondrioen matrizean....

¡Eskkk

MITOSIA-zelula bikoizteko prozesua-gorputzeko zelula ia guztietan,salbuespena gametoetan-gorpuz osoan zehar-zelula amaren kopia,zelula ama eta alabak berdinak-F:biziraun eta hazi berritzea.Faseak:1Pro: kromatina kondentsatu kromosometan-DNA kokatzen hasi-nukleoaren mintza desagertu2.Meta: kromosomak plano eukatorialean lerrokatu.3Ana:kromatiden banaketa/bereizketa,bakoitza bere aldera  4Telo:kromatida zabaltzen eta zitoplasma zatitu-bi zelula banakak

MEIOSIA-gametoetan-zelula ama eta alabak desberdinak-F:bizia aurrera egin-23x+23x=46x emango due ta espezi bakoitza bere zenbakia mantendu-karga genetikoa erdibitu,espezieari dagokion kromosoma mantenduz-Aldakortasuna:bizitza aurrera egiteko aukera gehio-autespen naturalaren ondorioz-profasean...

ATParen sintesia eta fotofosforilazioa

ATParen sintesia fotofosforilazioa deritzon prozesuan gertatzen da. Elektroien katea tilakoidearen mintzean kokatzen da; hori dela eta, elektroien garraioan H+ ioien fluxu bat gertatzen da tilakoide barneko eremura.

Garraio mekanismoak

• Garraio ez-ziklikoan: H+ ioiak Cyt b6f konplexuaren bitartez igarotzen dira. Gainera, uraren fotolisitik datozen protoiak ere pilatzen dira.
• Garraio ziklikoan: H+ ioiak Cyt b6f konplexutik soilik igarotzen dira, ez baita uraren fotolisirik gertatzen.

Tilakoide barneko H+ ioien pilaketak gradiente elektrokimikoa sortzen du. H+ korronte hori estromarantz doa, eta ATP sintetasak korronte horren energia aprobetxatzen du ADPa fosforilatzeko, ATPa sortuz.

Kimiosintesia: Nutrizio autotrofoa

Kimiosintesia...

Linfa-zirkulazio aparatua

Linfa hodietara sartzen den likido interstiziala da. Linfaren zirkulazioa noranzko bakarrekoa da.

Egiturak

• Linfa-kapilarrak: Ehun guztietan banatuta dauden hodi itsuak, oso meheak eta adarkatuak. Gure gorputzeko zelulen inguruko likido soberakina biltzea da haien funtzioa.
• Linfa-gongoilak: Linfa-hodietan zehar ageri diren zabalgune txikiak dira. Oso ugariak dira galtzarbeetan, izter-ondoetan, lepoan eta arteria eta zain nagusietan. Defentsa-zelula kopuru handia dute; zelula horiek gure organismoa kutsa dezaketen mikroorganismoak eta substantzia arrotzak bilatu, aurkitu eta kanporatzen dituzte. Gongoil horien jarduera handitu eta hantzen dira, horrexegatik uki ditzakegu.
• Linfa-hodiak: Linfa-kapilarrak bateratu eta hodi zabalagoak

1. Gizakien Ugalketa

Gametoen Ernalketa

Gametoak ugaltze zelulak dira, eta gurasoen informazio genetikoa garraiatzen espezializatuta daude. Ernalketa: obilu batek eta espermatozoide batek bat egiten dutenean gertatzen da. Bat egite horretatik sortzen den zelulari zelula arrautza edo zigotoa deitzen zaio.

Enbrioi Garapena

Zigotoa amaren umetokian gertatzen da behin eta berriz, zelula berriak sortzeko. Jaiotza: enbrioi garapena amaitzen denean, erditzea geratzen da.

2. Haurtzarotik Helduarora

Nerabezaroa haurtzaroaren eta helduaroaren arteko transitzio aldia da. Nerabezaroaren hasiera prozesu biologiko batek markatzen du: pubertaroak. Prozesu honetan zehar, sexu organoak heldu egiten dira. Neskiei hileroa etortzen zaie eta mutilek lehenbiziko eiakulazio...

Nukleosidoak eta nukleotidoak

a) Egitura eta desberdintasunak

Pentosa bat eta base nitrogenatu bat N-glukosidiko lotura bidez elkartzean, nukleosido izeneko konposatua eratzen da. Nukleosido baten pentosa azido fosforikoarekin esterifikatzean, nukleotidoak sortzen dira; erreakzio horretan ur molekula bat askatzen da.

b) Base puriko eta pirimidinikoen funtzioa

Base nitrogenatuak nukleosidoen osagai dira eta hidrogeno-zubien bidez elkartzen dira.

• Base pirimidinikoak: Pirimidina eraztunetik deribatzen dira. Hiru dira: zitosina (C), timina (T) eta uraziloa (U). Zitosina ADN zein ARN-an dago; timina DNA-n bakarrik, eta uraziloa RNA-n soilik.
• Base purikoak: Purina eraztunetik deribatzen dira. Garrantzitsuenak adenina (A) eta guanina (G) dira, azido nukleiko

Zelulen Bizi Funtzioak eta Nutrizioa

Nutrizio zelularra zelulek dagozkien bizi funtzioak betetzeko beharrezkoak dituzten materia eta energia lortzeko prozesuen multzoa da. Zelulek kanpotik hartzen dituzten substantziei mantenugai deritze, eta energia lortzeko, zelula egiturak eratzeko eta berritzeko erabiltzen dituzte.

Zelula Metabolismoa

Mantenugaiek zenbait prozesu kimiko izaten dituzte: horri zelula metabolismoa deritzo. Bi metabolismo mota daude:

• Katabolismoa: Substantzia organiko konplexuak, energia ugarikoak, konposatu txikiago eta bakunago bihurtzean energia lortzen da.
• Anabolismoa: Eratze erreakzio bat da. Substantzia txikiak eta bakunak substantzia organiko konplexu bihurtzeko prozesuak dira, egiturak berritzeko. Anabolismoa gerta dadin,

Nutrizio-funtzioa

Nutrizioari esker, gizakiok energia eta materia sortzen dugu. Nutrizioan espezializatutako organoek honako prozesu hauek egiten dituzte:

• Mantenugaiak sortzen dituzte elikagaietatik, eta oxigenoa airetik.
• Mantenugaiak eta oxigenoa zeluletara garraiatzen dituzte.
• Zelula-nutrizioa burutzen dute.
• Zelula-hondakinak eta karbono dioxidoa kanporatzen dituzte.

Nutrizioa egiten duten aparatuak

• Digestio-aparatua: Elikagaiak substantzia sinpleago bihurtzen ditu, odolera pasatuz.
• Arnas aparatua: Gasak trukatzen ditu; oxigenoa hartu eta karbono dioxidoa kanporatzen du. Oxigenoa odolera pasatzen da.
• Zirkulazio-aparatua: Mantenugaiak eta oxigenoa zeluletara eramaten ditu, eta hondakinak zeluletatik iraitz-organoetara garraiatzen ditu.
• Iraitz-aparatua:

Muskulu Ehunak

Muskulu-zelulek osatzen dute: miozitoak edo muskulu-zuntzak. Muskuluaren uzkurduran espezializatuta daude: zenbait estimuluren aurrean laburtu egiten dira (uzkurdura), eta estimulua amaitzean, luzatu (erlaxazioa).

Bihotzeko Muskulu Ehun Ildaskatua

Muskulu kardiakoa edo miokardioa osatzen du. Oharkabean uzkurtzen da, baina bizkor eta indartsu.

Muskulu Ehun Ildaskatu Eskeletikoa

Ornodunen muskuluak osatzen ditu. Uzkurdura borondatezkoa, bizkorra eta indartsua da.

Muskulu Ehun Leuna

Erraien muskuluak osatzen ditu: digestio-hodia, arnasbideak eta abar. Oharkabeko uzkurdura leuna, motela eta luzea da.

Ernalketa

Bi gametoen (espermatozoide eta obulu) bat-egitea da. Ondorioz, zigoto diploidea sortzen da, eta hor biltzen dira bi gametoetako kromosomak....

Alergiak

Alergiak erreakzio bereziak dira. Normalean kalterik sortzen ez duten antigenoek parte hartzen dute. Alergiak sortzen dituzten molekulei alergenoak deritze. Hipersentikortasunezko erreakziorik arruntena alergenoarekin kontaktuan egon eta berehala sortzen da. E inmunoglobulinak eta mastozitoek hartzen dute parte. Mastozitoek hantura sor dezaketen substantziaz osaturiko bikorrak dituzte; garrantzitsuena histamina da.

Alergiaren prozesua

Alergenoaren aurrean, B linfozitoak zelula plasmatiko bihurtzen dira. E inmunoglobulina-molekulak sintetizatu eta mastozitoei batzen zaizkie. Alergenoa E inmunoglobulina-molekulekin konbinatzen da eta histaminaren askatzea aktibatzen da. Histaminak hantura eragin eta neutrofiloak erakartzen ditu. Alergenoarekiko...