Nukleosidoak, Nukleotidoak eta RNAren Egitura: Azterketa
Nukleosidoak eta nukleotidoak
a) Egitura eta desberdintasunak
Pentosa bat eta base nitrogenatu bat N-glukosidiko lotura bidez elkartzean, nukleosido izeneko konposatua eratzen da. Nukleosido baten pentosa azido fosforikoarekin esterifikatzean, nukleotidoak sortzen dira; erreakzio horretan ur molekula bat askatzen da.
b) Base puriko eta pirimidinikoen funtzioa
Base nitrogenatuak nukleosidoen osagai dira eta hidrogeno-zubien bidez elkartzen dira.
- Base pirimidinikoak: Pirimidina eraztunetik deribatzen dira. Hiru dira: zitosina (C), timina (T) eta uraziloa (U). Zitosina ADN zein ARN-an dago; timina DNA-n bakarrik, eta uraziloa RNA-n soilik.
- Base purikoak: Purina eraztunetik deribatzen dira. Garrantzitsuenak adenina (A) eta guanina (G) dira, azido nukleiko guztietan agertzen direnak.
d) Nukleotidoen polimerizazioa
Nukleotidoen polimerizazioaren ondorioz DNA eta RNA makromolekulak lortzen dira:
- DNA: Desoxirribosa nukleotidoen polimerizazioz sortzen da.
- RNA: Erribosa nukleotidoen polimerizazioz sortzen da.
2012 Uztaila: RNA transferentearen azterketa
a) Molekula mota, konposizioa eta egitura
Irudikoa RNA transferentea (tRNA) da. Bere funtzio nagusia aminoazido espezifikoak erribosometara garraiatzea da.
Egitura: Hiru dimentsioko egitura du (L-itxurakoa). Eremu batzuetan helize bikoitza eratzen du eta beste batzuetan begiztak. Planoan ikusita, hirusta-hosto itxura du eta lau beso ditu:
- Beso hartzailea: Molekularen muturrak ditu.
- Antikodoiaren besoa (A besoa): Zein aminoazido lotuko zaion zehazten du.
- T besoa: Itzulpenean erribosomari lotzen zaio.
- D besoa: Entzimei lotzen zaie (aminoazidoaren eta tRNAren arteko lotura katalizatzeko).
b) Metabolismoa eta eremuen eginkizuna
RNA transferenteak funtsezkoak dira proteinen sintesian:
- Antikodoiaren besoa: Hirukote bat du (antikodoia), zeinak mRNA-ko kodoiari lotzeko informazioa ematen duen.
- Beso hartzailea: Aminoazidoa lotzen den muturra da.
