Batxilergoa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

1. Ezagutzaren Esparrua

1.1. Zer da Ezagutzea?

Ezagutzea gauza edo objektu bat antzematea da, gauza edo gertaera batez ohartzea. Beste era batean esanda, ezagutzea errealitateaz jabetzea da, haren jabe egitea irudi eta errepresentazioen bidez.

Ezagutzaren Ikuspuntu Filosofikoa

Ezagutza-harremanaren egitura: Bipolaritatea

• Objektua (Objektiboa): Gure gaitasun kognitiboen bidez jaso dezakegun errealitatearen zatia.
• Subjektua (Subjektiboa): Ezagutzearen ekintza egiten duena da, haren gaitasunek eta inguruneak baldintzatuta.
• Ezagutza (Gnoseologikoa edo Kognitiboa): Subjektu bat objektu batez intelektualki jabetzearen ekintza eta ondorioak.

Mutur subjektiboaren eta objektiboaren arteko harremana ezagutzaren bidez gauzatzen da. Horretarako, irudiak, errepresentazioak...

Lizarrako Estatutua (1931)

Estatutu proiektu honek hainbat gai jorratzen zituen, besteak beste, inmigranteen eskubide politikoen demokratizazioa eta parlamentuko kide kopuruen aldaketa.

Proiektu honen aurrean, Lizarran bildutakoek jarrera ezberdina hartu zuten: EAJk onartu zuen; karlistek, ez. Hala, herriaren onarpena ikusteko testu bat egin zuten lau probintziatarako. Baina Nafarroako Udalen Bilkurak uko egitearen ondorioz, bigarren bat egin zen (Nafarroa sartu ez zena), eta herriak eta udalek onartu zutena, salbuespen bakarrarekin: Araban, baiezkoak ez ziren iritsi %50era.

Aitzakia hori jarri zuen boterea hartu berri zuen eskuinak bere aurkako autonomia estatutu hau ez onartzeko.

1936ko Estatutua

Hauteskundeak Euskal Fronte Popularrak irabaztea...

Espainiako garraio-sistemak hobekuntza handiak izan ditu 1980ko hamarkadaren erdialdetik, baina arazoak ere baditu, eta garraio-politika horiek konpontzen ahalegintzen da.

a) Inguru fisikoa

Inguru fisikoa ez da mesedegarria. Erliebea gorabeheratsua denez, eta aldapa handiak daudenez, trenbideak eta errepideak egitea zaila da; eta klima-ezaugarri batzuek trafikoa zailtzen dute (adibidez, izozteek). Teknika modernoek zailtasun batzuk gainditu arren, baldintza fisiko horien eraginez, kostuak handiagotu eta errentagarritasuna txikiagotu egiten dira.

b) Lehorreko eta aireko garraio-sare erradialak

Lehorreko eta aireko garraio-sareak erradialak dira. Trazadura horri esker, Iberiar penintsularen erdigunearen eta periferiaren arteko harremanak errazten...

Lan Gatazkak eta Mugimendu Sozialak (1959-1975)

Lan gatazkak gehienbat industrializatutako lurraldeetan gertatu ziren. 1959-1975 aldiak bi ezaugarri nagusi izan zituen:

• Euskal Elizaren zati bat frankismoaren aurka jarri zela.
• Euskal nazionalismo erradikala sortu zela (1959an ETA, Euskal Herriaren nortasun eta eskubideen alde).

Ezkerreko erakunde berriak ere sortu ziren. 1961 eta 1962. urteetan langileen mugimendu garrantzitsuak gertatu ziren. 1964an, Gerra Zibilaren ondorengo lehen Aberri Eguna ospatu zen. 1966an (Bizkaian) eta 1968an (Gipuzkoan) gatazka garrantzitsuak izan ziren.

Alderdi politikoek ezin zituzten mugimendu horiek kontrolatu. Hala ere, Franco hil zenean (1975), autodeterminazioa, amnistia eta askatasunen aldeko proposamenak bertan...

1)Landareen nutrizio-funtzioa

Landareek nutrizio autotrofoa daukate.

1.1)Landareen nutrizio faseak

Alde batetik, briofitoek tamaina txikia eta talo erako antolakuntza daukate, ondorioz, errizoideen bitartez finkatzen dira substratura. Mantenugaiak difusio bakun baten bidez xurgatzen dira zuzenki ingurunetik. Horretarako xurgatze-azalera handia izan behar dute eta leku ilun eta ezetan bizi behar dira.

Bestetik, kormofitoek kormo erako antolakuntza dute, hau da, sustraiak, zurtoina, hostoak eta ehun eroaleak dituzte. Antolakuntza honen ondorioz nutrizio-prozesuak etapa desberdinak dituzte:

Mantenugai ez-organikoak xurgatzea sustraien bidez

Ura eta gatz mineralak xurgatu behar dituzte zorutik sustraietan dauden sustrai-ile zelula espezializatuen bidez.

...

...

TRAKEA: 11cmko luzeera du, laringetik bronkioetaraino. kartilagozko eraztunez osatuta dago guztira 15. bi bronkio nagisutan adarkatzen da, banatzen den lekua karina trakeala. BRONKIOAK ETA ARNASBIDE TERMINALAK: trakea bi hoditan banatzen da, eskuineko motza eta zabala, ezkerrekoa luzea eta estua. bata bestearen gainean dauden kartilagozko laminez osatuta. biriken gainean gainerazko aire bideak daude, eskuneko eta ezkerreko nausiak edo primarioak, ondoren bronkio sekundarioak eta tertziarioak zeinak bronkioetan amaitzen diren. adarkatze guztie horiei bronkio zuhaitza deritzogu.bronkioak bereizten diren heinean diametroa txikiagotu. bronkio terminalak: ez kartilago ez guruinik. zilindrikoak, ehun konjuntiboa eta muskulu lisoa dute. aire bideen...

...

...

Nire aitaren etxea

1. Kokapena

Poesia hau 1964. urtean argitaratu zen, Harri eta Herri poema bildumaren barruan. Egilea, Gabriel Aresti (1933-1975), Euskal Literatura Berriaren sortzaile eta eragileetako bat izan zen poesia arloan, garrantzi eta oihartzun handia lortu zuena. Euskara bere kabuz ikasi zuen. Euskalkiak ikasiz eta klasikoak landuz, bere lanetan finkatu gabe zegoen hizkuntza erabili zuen, geroago euskara batuaren antz handia zuena. Arestiren lehenengo emaitza Maldan Behera izan zen, baina ez zuenez arrakastarik izan, bere poemen tankera erabat aldatzea erabaki zuen, herriarengana iristeko asmotan "poesia sozialari" ekinez.

2. Argumentua eta gaia

Nire aitaren etxea hasiera duen poeman, idazleak bere ideien eta asmoen azalpen sutsua egiten...