Batxilergoa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Burdinbideen Lege Orokorra (1855): testu iruzkina

Historia-n eguneratua4,41 KB

Aztertuko Dugun testua, izaerari dagokionez testu juridikoa da, zehatzago esanda lege bat. Edukiaren aldetik, berriz, ekonomikoa da. Lehen mailako iturria da. Egilea kolektiboa da Gorteetan landu bitzen. Hartzaileak nazioa Osatzen duten herritar guztiak dira eta, ondorioz, dokumentu publikoa da. Madrilen onartu zen 1876ko Martxoaren 19an.

   Testuaren ideia Nagusiei dagokienez, berriz, Legearen artikuluak errepasatuz aterako ditugu. Horrela, ikusten dugu 4. Artikuluak zehazten du sarearen eraikuntza gobernuari Dagokiola baina konpainia pribatuak ere parte hartzeko aukera irekita geratzen Dela. 6. Artikuluak, berriz, argitzen du azken hauek bakarrik parte hartu ahal Izango dutela gobernuaren baimena jaso ondoren.

   8. Artikuluak Erakusten

...
Jarraitu irakurtzen "Burdinbideen Lege Orokorra (1855): testu iruzkina" »

Batxilergoko euskara errekuperazioa: gramatika, aditza eta testu motak

Beste ikasgaiak-n eguneratua11,87 KB

-GRAMATIKA: -IZENA (kasua, numroa): -partitibo: (r)ik. -datibo: i (nori). -inesibo: n (non, noiz, zertan, nola, norengan). -leku genitiboa: ko (nongo, noizko, zertako..). -adlatiboa: ra (nora, zertara, nola, norengana). -hurbiltze adlatiboa: rantz (norantz, norenganantz). -muga adlatiboa: raino (noraino, zenbateraino, norenganaino). -ablatiboa: tik (nondik, noiztik, norengandik). -jabego genitiboa: (r)en, re (noren, zeren, zeinen). -soziatiboa: ekin (norekin, zeinekin). -instrumentala: z (nortaz, zeintaz, nola, noiz). -motibatiboa: gatik (norengatik, zeinengatik). -xedezkoa: endako, entzat (norendako, zeinendako). -ines gain eraikia: ko (nongo). -adla gain eraikia: rako, enganako (norako, norenganako). -banatzailea: ko. -prolatiboa: tako,

...
Jarraitu irakurtzen "Batxilergoko euskara errekuperazioa: gramatika, aditza eta testu motak" »

Industria iraultza bizkaian

Historia-n eguneratua3,5 KB

Bizkaiko industrializazioa XIX. Mendearen bigarren erdialdean hasi zen garatzen, batik bat Nerbioin itsasadarraren eskerrraldean eta Bilbo bertan. Aldeko baldintzak zituzten, hala nola, itsasporturekiko hurbiltasuna,, kalitateko burdingaia (forforik gabea) eta ohiko burgesia merkataria zen.
Burdinaren ezaugarriak. Ingalaterrako industrian Bessemer bihurgailua erabiltzen hasi ziren. Asmakizun horren bidez, burdina altzairu bihurtzen da. Sistema honek fosfororik gabeko burdingaia behar du. Europan bi lekutan aurki zitekeen honelako burdingaia, Suedian eta Bizkaian. BHko industriari gehiago interesatzen zitzaien Bizkaiko lehengaia, lortzeko errazago baitzen. Horretarako etekinen zatirik handiena kanpoko kapitalistentzat izan ohi zen, eta beste...

Jarraitu irakurtzen "Industria iraultza bizkaian" »

Bizidunen antolamendu-mailak: abiotikoak eta biotikoak

Biologia-n eguneratua5,2 KB

Bizitzaren antolamendu-mailakIzaki bizidunak edo organismoak konplexuak dira ezinbestean. Materia bizia aztertzean, konplexutasun-maila desberdinak bereiz daitezke beren egituran, hots, antolamendu-maila desberdinak. Horietako bakoitzak, maila beheragokoetan aurkitzen ez diren ezaugarri batzuk eskaintzen dizkio materia biziari.Antolamendu-maila abiotikoak Antolamendu-maila abiotikoak materia bizigabean ere agertzen direnak dira. Hiru bereiz daitezke:1. Maila azpiatomikoa: materiaren partikularik txikienek osatzen dute, hots, protoiek, neutroiek eta elektroiek. 2. Maila atomikoa: atomoak izango lirateke, hots, erreakzio batean esku har dezakeen elementu kimiko baten parterik txikienak. 3. Maila molekularra: molekulez osatua dago, hots, bi atomo...

Jarraitu irakurtzen "Bizidunen antolamendu-mailak: abiotikoak eta biotikoak" »

Euskal Sinonimoak: Hiztegi Laburra eta Baliagarria

Hizkuntza eta literatura-n eguneratua3,27 KB

Euskal Sinonimoak

Hona hemen euskarazko sinonimoen zerrenda bat, zure hiztegia aberasteko eta adierazkortasuna hobetzeko baliagarria izango dena. Hitz bakoitzaren esanahia zabaltzeko eta testuinguru desberdinetan hitz egokiagoa aurkitzeko tresna bikaina da.

  • abiatu: jalgi
  • aitzakia: estakuru
  • altzoan: galtzarrean / galtzarretan
  • amatatu: itzali
  • apeta: gutizia
  • ardura: erantzunkizun
  • ari izan: jardun
  • arreta jarri: erreparatu
  • aspaldi: behinola
  • aukera: abagune
  • banandu: bereizi
  • berbetan: eleketan
  • bertan behera utzi: zapuztu
  • bizigabe: inerte
  • ekintza: egitate
  • eratu: mamitu / sortu
  • erraz: aise
  • ezagutarazi: errebelatu
  • gaixo: hilkor
  • garai: sasoi / aro
  • garaile: gailen
  • garzatu: koagulatu
  • gastatzen: eralgitzen
  • gauza izan: gai izan
  • gibelean: atzealdean
  • gogor: erresistente
  • gomutak: oroitzapenak
  • gutxietsiz:
...
Jarraitu irakurtzen "Euskal Sinonimoak: Hiztegi Laburra eta Baliagarria" »

Euskal literatura modernoaren bilakaera eta Saizarbitoria: Egunero hasten delako

Hizkuntza eta literatura-n eguneratua1,88 KB

1.AZKEN 30-35 URTEOTAN EUSKARA IDATZIAREN ERABILERAK (BILAKAERA) Literaturari dagokionez, argitaletxeek lehen Baion izenburu gehiago ateratzen dituzte narratiban, poesian ez hainbeste; eta antzerkia Da generorik motelena.

2./3.RAMON SAIZARBITORIAK NOBELETAN EUSKARAZ...+ LEHENBIZIKO EUSKAL ELEBERRI MODERNOA Euskal eleberri modernoak 1957an egin zuen Agerraldia Txillardegiren eskutik. Txillardegik nobela gaiaren aldetik Eraberritu zuen (existentzialismoa) baina Saizarbitoriaren era-berrikuntza teknikaren Aldekoa da (experimentalismoa). Askoren ustez, Saizarbitoriaren “Egunero hasten delako” (1969) da lehen euskal eleberri modernoa. Egunero hasten delakon Teknikaren sendotasuna dario eleberriari, bi plano nagusi garatzen direlarik. Sartre...

Jarraitu irakurtzen "Euskal literatura modernoaren bilakaera eta Saizarbitoria: Egunero hasten delako" »

Esaldi konpletiboak: kausalak, finalak, moduzkoak, baldintzazkoak eta konparatiboak

Hizkuntza eta literatura-n eguneratua2,72 KB

ESALDI KAUSALAK:

esaldi nagusiaren ekintza
-lako. Liburu bat kendu niolako...
-Zeren...bait. Zeren konfesatzeak ... Bait
-nez gero. Donostiara zoazenez gero,...
-Bait. Etxera noa, berandu bait da.
-tzearren. Perretxiku txarrak jatearren 
-ela + eta. Hau dela ata, ezin dugu...
ESALDI FINALAK:
esaldi nagusiaren helburua.
-aditza subjuntiboan jarriz. (dezazun)
-teko. Arropak, hotza kentzeko dira.
-tera. Goxokiak erostera nator.
-tzeagatik. Zu ikustearren etorri gara
-tzekotan. Partidua ikustekotan etorri.
MODUZKO ESALDIAK:
esaldiaren ekintza NOLA betetzen da.
-n + bezala. Nahi duzuen bezala ibili
-nez. Ongi dakizunez,...
-rik, -ta, -a. Nekatu(rik)(ta)(a) nago
-tzen, -ez. Sagarrak biltzen ibili ginen.
-ka. Haurrak elkar joka dabiltza.
-ela. Zigarroa ahoan zuela,...
...
Jarraitu irakurtzen "Esaldi konpletiboak: kausalak, finalak, moduzkoak, baldintzazkoak eta konparatiboak" »

Euskal literatura XVI-XX. mendea: idazleak, lanak eta bertsolaritza

Hizkuntza eta literatura-n eguneratua13,4 KB


XVI.Mendea: Gizarteko taldeak:aitoren semeak,elizjendea eta herri xehea.Gizarte antolamenduaren legeak foruak ziren.Monarkia Espainia Gaztela eta Aragoia ziren.Garapen ekonomikoa merkataritza,arrantza eta untzigintzan.Albretoko Joana III erregina protestantea agindu zuen biblia euskaratzea.Erlijio eta kultura protestantearen sorrera erreforma deitzen da.Hizkuntza latina zen. Esaera zaharrak:

XVI. Mendean doktrina pare bat zeuden esaera zaharretan.Bildumarik garrantzitsuena 1596ean Iruinan kaleratu zen Nafarroan,guztira 539 esaera,badirudi Bizkia eta Gipuzkoan batuak.Hitz eta forma arkaikoak agertzen diraEtxepare:Nafarroa beherako Sarrasketan jaio zen.Apaiza zen lehenik eta gero 1515ean erretore Ehierelarren. Bere liburua Linguae Vasconum Primitiae

...
Jarraitu irakurtzen "Euskal literatura XVI-XX. mendea: idazleak, lanak eta bertsolaritza" »

Maniobra-funtsa eta finantza-ratioak: enpresaren finantza-osasunaren analisia

Ekonomia-n eguneratua9,54 KB

Maniobra-funtsa eta finantza-ratioak: enpresaren finantza-osasunaren analisia

Maniobra-funtsa

Maniobra-funtsa enpresaren epe laburreko finantza-egonkortasuna neurtzen duen adierazlea da. Funtsean, enpresak epe laburreko zorrei aurre egiteko duen gaitasuna adierazten du.

Maniobra-funts positiboa

Maniobra-funtsa kalkulatzeko bi formula:

  1. MF = Aktibo Korrontea (AK) - Pasibo Korrontea (PK)
  2. MF = (Ondare Garbia (OG) + Pasibo ez-korrontea (Pek)) - Aktibo ez-korrontea (Aek)

Positiboa denean (AK > PK, beraz, MF > 0), enpresa egoera ideal batean dago, finantza-egonkortasun arruntean. OG eta Pek-ek Aek finantzatzen dute, eta AK-ren zati batek (MF) epe laburreko zor guztiak kitatzeko gaitasuna ematen dio enpresari, oraindik marjina operatiboa mantenduz....

Jarraitu irakurtzen "Maniobra-funtsa eta finantza-ratioak: enpresaren finantza-osasunaren analisia" »

Euskarazko Gramatika Ariketak: Ahalera eta Berridazketak

Magisteritza-n eguneratua3,16 KB

Ahalera

Nahi izanez gero, zu garaiz esna zaitezke/zintezke/zintezkeen.

Animaliak gure lagunak izan daitezke/litezke/zitekeen.

Zuek hormarantz gehiago hurbil zaitezkete/zintezkete/zintezketen.

Koldo, zuk esandakoa jakiterakoan, harri daiteke/liteke/zitekeen.

Egun horretan irakasle guztiok batera ager gaitezke/gintezke/gintezkeen.

Ahalera: Gaztelaniatik euskarara

  • Podrías venir tú también de vez en cuando. Zu (zeu) ere etor zintezke noizean behin.
  • Algunos podrían quedar mudos. Batzuk mutu gera litezke.
  • Podríamos empezar de una vez. Has gintezke behingoz.
  • Es posible que venga Mikel. Baliteke Mikel etortzea / Litekeena da Mikel etortzea.
  • Es posible que suceda lo que tú dices. Gerta liteke zuk diozuna.
  • Podrías estarte quieto. Egon zintezke geldi / Geldi
...
Jarraitu irakurtzen "Euskarazko Gramatika Ariketak: Ahalera eta Berridazketak" »